Mì chính
Còn gọi khác là bột ngọt - một sản phẩm được làm ra trong quá trình lên men từ các nguyên liệu tự nhiên như mật mía đường, tinh bột ngũ cốc (khoai mì).
Mì chính là gia vị được sử dụng phổ biến, tính an toàn của mì chính đã được nhiều tổ chức y tế uy tín trên thế giới nghiên cứu, đánh giá và đưa ra kết luận, đây là một gia vị an toàn trong chế biến thực phẩm. Tuy nhiên, nó có thể biến đổi thành chất gây hại ở nhiệt độ 300 độ C (nhiệt độ nấu ăn thông thường chỉ đạt đến khoảng 260 độ C).
Thành phần chính của mì chính là glutamate, một loại axit amin phổ biến giúp cấu tạo nên chất đạm (protein) trong cơ thể sống. Mì chính có vị umami (vị ngọt), tăng vị ngon cho thực phẩm, giúp ăn ngon miệng hơn. Mì chính không phải nguyên nhân gây suy giảm trí nhớ hay gây ung thư.
Một số người người loại bỏ mì chính ra khỏi bếp ăn gia đình vì lo lắng mắc bệnh, chóng mặt, khô miệng, buồn nôn… hay mọi người thường gọi tình trạng này là “say mì chính”. Đây là hội chứng khá phổ biến khi cơ thể nhạy cảm với mononatri glutamate (MSG), gây ra một hoặc nhiều triệu chứng như trên.
Hội chứng say mì chính có thể kéo dài vài phút cho đến cả tiếng đồng hồ, cá biệt có người bị triệu chứng nặng tới vài ngày. Vì thế, những người mẫn cảm với mononatri glutamate không nên dùng mì chính hoặc sử dụng ít trong chế biến thực phẩm.
Hạt nêm
Hạt nêm chứa nhiều nguyên liệu trong thành phần, trong đó thành phần không thể thiếu là bột ngọt (chất điều vị 621) và 2 chất điều vị 627 và 631 (còn gọi là chất siêu bột ngọt với độ ngọt gấp 10 – 15 lần bột ngọt thông thường).
Vị ngọt của hạt nêm chủ yếu là từ các chất điều vị này chứ không đến từ “xương hầm và thịt” như thường được quảng cáo (nếu có thì là bột thịt chứ không phải được cô đặc từ nước hầm xương và thịt vì như thế thành phẩm sẽ rất mau hư, khó bảo quản ở nhiệt độ thường).
Cả 3 chất điều vị 621, 627 và 631 đều nằm trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm, nhưng nếu dùng quá nhiều thì cũng không thực sự tốt cho sức khỏe, có thể gây những tác dụng phụ khó lường.
Hạt nêm và mì chính cái nào tốt cho sức khỏe hơn?
Chia sẻ trên ấn phẩm chuyên đề Sức khỏe Gia đình - NXB Y học, GS Phạm Văn Khôi (Viện Hóa học Việt Nam) cho biết, vị ngọt của hạt nêm là từ chất điều vị chứ không phải là từ thịt hay xương như quảng cáo: “Cũng có thể trong thành phần hạt nêm có một số thành phần từ nước ninh xương, bột tôm, bột gà, nấm rơm... nhưng không đáng kể, chỉ dưới 5%. Do đó, các bà nội trợ phải nhớ là hạt nêm không thể thay thế các sản phẩm dinh dưỡng".
Còn mỳ chính hoàn toàn là chất điều vị nên không có giá trị dinh dưỡng. Theo GS Khôi, cả mì chính và bột nêm đều giúp tạo vị ngọt dễ chịu và ít độc hại nếu được sử dụng ở mức độ vừa phải.
Còn PGS.TS Nguyễn Thị Lâm (nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết, hiện mì chính và hạt nêm vẫn được Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế cấp phép sử dụng, điều đó chứng tỏ chúng hoàn toàn an toàn cho con người nếu dùng đúng liều lượng cho phép.
Vậy hạt nêm hay mì chính tốt hơn cho sức khỏe? Theo GS Khôi, nhiều người kỳ thị mì chính, chỉ dùng hạt nêm vì nghĩ nó làm từ thịt nên tốt cho sức khỏe hơn, không gây dị ứng như mỳ chính. Tuy nhiên, thành phần chính của bột nêm là mỳ chính và các chất điều vị thuộc nhóm bột ngọt, những ai bị dị ứng với mỳ chính thì cũng cần thận trọng khi sử dụng hạt nêm.
Xem thêm: Đừng ăn những thực phẩm này khi đi máy bay, nếu không bạn sẽ hối hận
Việc dùng hạt nên hay mỳ chính tùy thuộc vào thói quen và sở thích cá nhân. Dù sử dụng loại nào, bạn cũng cần chọn mua sản phẩm có nhãn hiệu, xuất xứ rõ ràng, đừng vì ham rẻ mà mua loại không nhãn mác, không xuất xứ vì những sản phẩm không được kiểm soát chất lượng này rất có thể chứa các chất độc hại.
Khi sử dụng mỳ chính, cần lưu ý rằng nhiệt độ nấu ăn bình thường không khiến mì chính biến đổi thành các chất gây độc hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu dùng mì chính để ướp đồ nướng, bạn nên nướng ở nhiệt độ dưới 250 độ C. Ở mức nhiệt cao hơn, mỳ chính có thể bị biến đổi thành chất gây hại cho cơ thể.
Thùy Dung(T/h)
