Đôi khi, những món ăn khoái khẩu xuất hiện trong mâm cơm mỗi ngày lại chính là "thủ phạm" gây áp lực lớn lên thận của bạn. Việc lạm dụng những thực phẩm này có thể dẫn đến những hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng. Dưới đây là danh sách những cái tên bạn cần đặc biệt lưu ý để xây dựng một chế độ ăn uống lành mạnh hơn.
Thực phẩm nhiều muối
Muối là gia vị không thể thiếu trong chế độ ăn hàng ngày của chúng ta, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều muối lại gây tổn hại lớn đến thận. Nhiều người không biết rằng lượng muối họ tiêu thụ hàng ngày vượt xa so với nhu cầu của cơ thể.
Thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, mì ăn liền… đều chứa lượng muối ẩn rất lớn. Chế độ ăn nhiều muối sẽ làm tăng huyết áp, gây gánh nặng cho thận. Nếu kéo dài, có thể dẫn đến xơ hóa cầu thận, thậm chí gây suy thận.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người trưởng thành không nên tiêu thụ quá 5 gram muối mỗi ngày.
Để giảm lượng muối tiêu thụ, có thể thực hiện những cách sau: Hạn chế ăn thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn mang về, ăn nhiều rau và trái cây tươi; trong nấu ăn nên dùng muối vừa phải, có thể dùng các loại thảo mộc và gia vị để tăng hương vị cho món ăn; hình thành thói quen đọc nhãn thực phẩm và chú ý tới hàm lượng natri ẩn.
Têu thụ quá nhiều muối lại gây tổn hại lớn đến thận.
Thực phẩm giàu protein
Thịt đỏ như thịt bò, cừu, lợn... là nguồn protein dồi dào. Tuy nhiên, khi tiêu thụ quá mức, cơ thể sẽ sản sinh nhiều chất thải như ure và creatinine, buộc thận phải hoạt động cật lực để loại bỏ.
Một nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn giàu protein lâu dài có thể làm tăng 23% nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính. Đối với những người đã có vấn đề về chức năng thận, chế độ ăn giàu protein còn nguy hại hơn.
Các chuyên gia khuyên rằng, người lớn khỏe mạnh nên kiểm soát lượng protein hàng ngày ở mức 0,8-1,2 gram trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Đối với vận động viên hoặc những nhóm người đặc thù, có thể tăng lên một cách hợp lý, nhưng không nên vượt quá 1,6 gram trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Nguồn protein nên đa dạng, bao gồm thịt nạc, cá, trứng, các sản phẩm từ đậu...
Thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn
Đồ ăn nhanh như: pizza, hamburger, gà rán, mì gói, xúc xích, thịt xông khói, đồ đóng hộp... đều chứa lượng muối rất cao để tăng hương vị và kéo dài thời gian bảo quản. Lượng muối dư thừa này gây tăng huyết áp, buộc thận phải làm việc quá sức để lọc và đào thải, lâu dài làm tổn thương thận.
Các món ăn nhanh cũng chứa nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và đường tinh luyện. Tiêu thụ thường xuyên sẽ bị béo phì, kháng insulin dẫn đến bệnh đái tháo đường type 2 - hai "thủ phạm" hàng đầu gây suy thận.
Thực phẩm nấu quá chín
Các phương pháp nấu ở nhiệt độ cao như nướng, chiên, xào tuy có thể làm tăng hương vị của thực phẩm, nhưng đồng thời cũng tạo ra những chất có hại.
Những chất này kích thích phản ứng viêm, làm tăng tốc độ suy giảm chức năng thận. Nghiên cứu cho thấy, việc tiêu thụ lâu dài mức độ cao các chất AGE làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
Đối với những người đã mắc bệnh thận, những chất này càng là "đổ thêm dầu vào lửa", thúc đẩy tình trạng bệnh xấu đi nhanh hơn.
Để giảm lượng chất có hại này, nên áp dụng các phương pháp nấu ăn ở nhiệt độ thấp như hấp, luộc, hầm. Nếu thực sự muốn ăn đồ nướng hoặc chiên, hãy chọn cách nấu nhanh trong thời gian ngắn và kết hợp với rau tươi để trung hòa một phần các chất có hại.
Thực phẩm nấu quá chín tạo ra những chất có hại làm tăng tốc độ suy giảm chức năng thận.
Thực phẩm giàu Oxalat (Củ cải đường, rau bina, socola)
Oxalat là một hợp chất tự nhiên có thể liên kết với canxi trong nước tiểu để hình thành sỏi thận oxalat canxi. Theo Pharmacity, những người có tiền sử sỏi thận cần đặc biệt hạn chế các loại rau như rau bina (chân vịt) hoặc măng tây để bảo vệ hệ bài tiết.
Rượu bia và các chất kích thích
Việc làm dụng rượu bia và các chất có cồn trong một bộ phận giới trẻ gây mất nước, tăng huyết áp và gây tổn thương trực tiếp đến chức năng của thận do gan và thận phải làm việc cật lực để đào thải độc tố ra khỏi cơ thể.
Nội tạng động vật
Gan, thận, lòng, óc… chứa nhiều purin, chất sẽ phân hủy thành axit uric trong máu. Khi axit uric tăng cao, dễ hình thành sỏi thận hoặc gây bệnh gout, đặc biệt ở người có chức năng thận yếu.
Theo Mayo Clinic, giảm purin trong chế độ ăn là biện pháp quan trọng giúp kiểm soát axit uric và ngăn ngừa tổn thương thận.
Lưu ý: Hạn chế tần suất ăn các món nội tạng, đặc biệt nếu bạn từng có tiền sử sỏi thận, bệnh gout hoặc gia đình có người mắc bệnh thận.
