Nước đậu đen rang được biết đến là một loại đồ uống tốt cho sức khỏe. Đối với người Việt Nam, đậu đen là loại đồ uống quen thuộc, dễ dàng tìm mua ở các cửa hàng cũng như tự nấu tại nhà để thanh lọc cơ thể, giải nhiệt.
Theo các sách dinh dưỡng, đậu đen chứa hàm lượng cao protein 24,4 g%, lipid 1,7g%, glucid 53,3g% và rất nhiều axit amin thiết yếu. Ngoài ra, đậu đen còn chứa rất nhiều vitamin quan trọng như vitamin A 5mg, B1 0,5mg, B2 0,21mg.
Tuy đậu đen tốt cho sức khỏe nhưng bạn cần lưu ý khi uống nước đậu đen rang. Dưới đây là nhóm người không nên uống nước đậu đen rang.
Người mắc bệnh thận nặng
Mặc dù đậu đen tốt cho thận của người bình thường nhưng đối với người đã suy giảm chức năng thận, đây lại là một "gánh nặng" khủng khiếp.
Đậu đen rất giàu kali và phốt pho. Khi thận bị suy yếu, khả năng đào thải các khoáng chất này giảm mạnh. Sự tích tụ kali trong máu (Hyperkalemia) có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim, thậm chí là ngưng tim đột ngột.
Đậu đen rất giàu kali và phốt pho.
Người có cơ địa hàn, chân tay lạnh
Nước đậu đen theo Đông y có tính hàn (mát). Đối với những người vốn đã có cơ địa hàn, biểu hiện qua việc thường xuyên sợ lạnh, chân tay lạnh, hay bị đi ngoài phân lỏng hoặc tiêu chảy, việc uống nước đậu đen rang sẽ nguy hiểm hơn.
Theo các nghiên cứu về dược lý học cổ truyền, việc nạp quá nhiều thực phẩm tính hàn vào cơ thể đang bị hư hàn sẽ làm tổn thương dương khí của tỳ vị. Điều này khiến hệ tiêu hóa càng thêm đình trệ, gây ra tình trạng đầy bụng, khó tiêu và làm trầm trọng hơn các bệnh lý về đường ruột.
Người đang dùng thuốc chữa bệnh
Đây là sai lầm phổ biến nhất khiến nhiều người rơi vào tình trạng "tiền mất tật mang". Trong đậu đen chứa hàm lượng lớn phytate và các loại protein đặc biệt có khả năng kết tủa với các thành phần hóa học trong thuốc. Khi uống nước đậu đen gần thời điểm uống thuốc, các hoạt chất trong đậu đen sẽ phản ứng với các thành phần kim loại hoặc hoạt chất của thuốc, làm giảm đáng kể hiệu quả điều trị.
Do đó, nếu đang điều trị bệnh bằng thuốc (đặc biệt là thuốc Tây y), hãy tránh uống nước đậu đen trong khoảng 4 - 6 tiếng trước và sau khi uống thuốc để đảm bảo dược tính.
Người cao tuổi và trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa yếu
Hàm lượng protein trong đậu đen rất cao (chiếm khoảng 24%), bao gồm nhiều acid amin thiết yếu. Tuy nhiên, đây lại là "con dao hai lưỡi".
Với trẻ nhỏ, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, khó lòng chuyển hóa hết lượng protein khổng lồ trong đậu đen, dễ dẫn đến biếng ăn, chướng bụng.
Với người cao tuổi, khả năng hấp thụ của đường ruột giảm sút, uống nhiều nước đậu đen có thể gây áp lực cho hệ thống bài tiết và tiêu hóa, dẫn đến mệt mỏi, khó ngủ.
Hàm lượng protein trong đậu đen rất cao (chiếm khoảng 24%), bao gồm nhiều acid amin thiết yếu.
Người bị viêm loét dạ dày, hành tá tràng
Nước đậu đen rang chứa nhiều chất xơ hòa tan và các hợp chất phức tạp. Đối với người có niêm mạc dạ dày đang bị tổn thương, những chất này có thể kích thích tiết acid dạ dày nhiều hơn, làm vết loét trở nên trầm trọng và gây đau thắt bụng.
Nhiều người vì muốn giảm cân thần tốc mà uống 2 - 3 lít nước đậu đen mỗi ngày thay cho nước lọc. Đây là một hành động cực kỳ nguy hiểm.
Phytate trong đậu đen là một chất cản trở hấp thụ khoáng chất (Anti-nutrient). Nếu uống quá nhiều, phytate sẽ gắn kết với canxi, sắt và kẽm trong thực phẩm, khiến cơ thể bị thiếu hụt vi chất trầm trọng, dẫn đến loãng xương và thiếu máu.
Những lưu ý khi uống nước đậu đen rang
Tuy tốt cho sức khỏe nhưng bạn cần lưu ý những điều dưới đây khi uống nước đậu đen rang:
Món đậu đen rang gây nhiệt, ăn nhiều dẫn đến bốc hóa, nên sử dụng với một lượng phù hợp. Bạn cũng không nên kết hợp đậu đen với rau bina, sữa, đậu thầu dầu, ngũ sâm...
Ngoài ra, để tốt cho sức khỏe các chuyên gia khuyên nên dùng nước đậu đen như một thứ nước uống thưởng thức. Bạn cũng chỉ nên uống ngày một ly là đủ, không nên uống nhiều sẽ không tốt cho sức khỏe. Bên cạnh đó, với những người có bệnh lý tiêu hóa chỉ nên dùng tuần 1-2 ly/ngày. Riêng với trẻ nhỏ dưới một tuổi không nên sử dụng nước đậu đen, trên 1 tuổi mới được sử dụng.
Ngoài ra, bạn không nên uống chung nước đậu đen rang với sắt kẽm, canxi. Thời gian lý tưởng để uống chúng là cách nhau khoảng 4 tiếng đồng hồ.
