Ngày 2/3, Bệnh viện Bình Dân (TP. HCM) cho biết, đơn vị này vừa điều trị thành công cho bệnh nhân mắc bệnh phổi biệt lập. Đây là ca bệnh phổi biệt lập hiếm gặp mổ bằng robot được báo cáo đầu tiên tại Việt Nam.
Theo đó, bệnh nhân N.N.T (56 tuổi, Tây Ninh) tình cờ phát hiện tổn thương thùy dưới phổi trái khi đi khám tổng quát. Kết quả chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện Bình Dân ghi nhận khối tổn thương có kích thước 23x26mm - đủ để xác định ông T. mắc phổi biệt lập nội thùy.
Ảnh chụp phim phần phổi dư thừa của bệnh nhân. Ảnh: Vnexpress.
Động mạch nuôi khối này xuất phát trực tiếp từ động mạch chủ xuống, đường kính lên tới 17mm, kích thước rất lớn và rủi ro nếu bệnh nhân không được điều trị.
VietNamNet dẫn lời ThS.BS.CKII Nguyễn Văn Việt Thành, Trưởng Khoa Ngoại Lồng ngực - Bướu cổ, thử thách lớn nhất của ca phẫu thuật nằm ở nhánh động mạch nuôi bất thường. "Mạch máu này to, dễ vỡ và rất dính do tình trạng nhiễm trùng mạn tính xung quanh. Một sai sót nhỏ trong quá trình mổ cũng có thể dẫn đến biến cố chảy máu không thể kiểm soát", bác sĩ Thành cho biết.
Trước đây, để xử lý các ca bệnh này, bác sĩ thường phải mổ mở khiến người bệnh đau đớn, mất máu nhiều, hoặc mổ nội soi kinh điển nhưng thao tác gặp nhiều hạn chế. Lần này, các bác sĩ quyết định ứng dụng phẫu thuật robot - công nghệ tân tiến nhất hiện nay. Đây cũng là ca cắt phổi biệt lập bằng robot đầu tiên được ghi nhận tại Việt Nam.
Với camera cung cấp hình ảnh 3D sắc nét và cánh tay robot có khả năng xoay 720 độ linh hoạt "hơn tay người", bác sĩ len lỏi vào những ngóc ngách sâu nhất trong lồng ngực. Hệ thống còn giúp lọc bỏ hiện tượng run tay tự nhiên, nhờ đó thao tác bóc tách, khâu buộc mạch máu sát động mạch chủ diễn ra với độ chính xác tuyệt đối.
Sau 120 phút, khối phổi biệt lập được cắt bỏ trọn vẹn. Bệnh nhân chỉ có vài vết rạch rất nhỏ nên ít đau, không mất máu và phục hồi ngoạn mục, xuất viện sau mổ 4 ngày.
Theo Vnexpress, bác sĩ Thành khuyến cáo người dân nếu có biểu hiện ho ra máu, viêm phổi tái diễn nhiều lần tại một vị trí cố định hoặc phát hiện khối bất thường ở phổi qua chụp CT, cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên sâu để được tầm soát, loại bỏ "bom nổ chậm" trước khi xảy ra biến chứng.
Phổi biệt lập là gì?
Thanh Niên dẫn lời bác sĩ Việt Thành, phổi biệt lập (Bronchopulmonary Sequestration - BPS) là một dị tật bẩm sinh hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 0,15% - 6,4% các dị tật phổi.
Có 2 dạng phổi biệt lập: phổi nội thùy (75%) và ngoại thùy (25%). Vị trí thường gặp của phổi biệt lập thường ở thùy dưới phổi trái.
"Hiểu một cách đơn giản, đây là một phần mô phổi "dư thừa" phát triển bất thường từ thời kỳ phôi thai. Nó không có chức năng hô hấp và không thông với đường dẫn khí bình thường", bác sĩ Việt Thành nói.
Cũng theo bác sĩ Việt Thành, điểm nguy hiểm nhất của phổi biệt lập chính là nguồn máu nuôi dưỡng. Thay vì nhận máu từ động mạch phổi như bình thường, khối mô này lại "ăn bám" trực tiếp vào các động mạch hệ thống - thường là động mạch chủ ngực hoặc động mạch chủ bụng.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, khối phổi biệt lập này có thể làm người bệnh tử vong bất cứ lúc nào.
Mặt khác, áp lực máu cực cao từ động mạch chủ đổ vào các mạch máu nhỏ, yếu ớt của khối phổi biệt lập có thể gây ra những biến chứng kinh hoàng như: Ho ra máu sét đánh hoặc xuất huyết nội, đe dọa tính mạng chỉ trong tích tắc. Nhiễm trùng tái phát và áp xe phổi; suy tim; thoái hóa ác tính.
Dấu hiệu cảnh báo mắc phổi biệt lập
Theo bác sĩ Việt Thành, dù là bệnh lý bẩm sinh hiếm gặp với tỷ lệ nam giới mắc cao gấp 3 lần nữ giới, phổi biệt lập hoàn toàn có thể được điều trị dứt điểm nếu phát hiện sớm. Phẫu thuật là cách điều trị duy nhất, đặc biệt là khi chưa xảy ra biến chứng nhiễm trùng hay chảy máu.
Nếu một người có các triệu chứng như viêm phổi tái diễn tại một vị trí, ho ra máu hoặc tình cờ phát hiện khối bất thường ở phổi, hãy đến các cơ sở y tế chuyên sâu để được tầm soát. Chẩn đoán hình ảnh như MSCT có thể phát hiện phần phổi biệt lập.
