Đào tạo thực học, thực nghiệp: Khi công trường thành "giảng đường" và lời giải bài toán nhân lực đáp ứng thực tiễn

Khi doanh nghiệp không đứng ngoài quá trình đào tạo nguồn nhân lực

Không còn giới hạn trong những đợt thực tập ngắn ngày, mô hình "Học kỳ doanh nghiệp" do Tập đoàn Đèo Cả phối hợp với các trường đại học triển khai đang mở ra cách tiếp cận mới trong đào tạo nguồn nhân lực ngành hạ tầng giao thông.

Theo mô hình này, sinh viên được bố trí làm việc trực tiếp tại các dự án, được giao nhiệm vụ cụ thể, có người hướng dẫn, được đánh giá như một học phần chính thức với sự phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp.

Lãnh đạo Tập đoàn Đèo Cả cho biết, điểm khác biệt lớn nhất của "Học kỳ doanh nghiệp" là sinh viên không chỉ quan sát mà trực tiếp tham gia vào công việc tại dự án, tiếp cận quy trình vận hành thực tế ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.

Là doanh nghiệp tư nhân hàng đầu trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng và quản lý vận hành hạ tầng giao thông, Đèo Cả hiện đang triển khai nhiều công trình trọng điểm như cầu Đại Ngãi (công trình vượt sông Hậu kết nối Trà Vinh và Sóc Trăng), cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng (tỉnh Lạng Sơn), Đồng Đăng - Trà Lĩnh (kết nối Lạng Sơn và Cao Bằng), TP. HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận (đi qua 3 tỉnh, thành phố gồm TP.HCM, Tây Ninh và Đồng Tháp) hay hầm Hoàng Liên (công trình hầm đường bộ xuyên núi kết nối Lào Cai với Lai Châu).

Chính những công trình này trở thành môi trường đào tạo thực học, thực nghiệp, nơi sinh viên được tiếp cận những bài toán kỹ thuật, tổ chức thi công và quản lý dự án mà giáo trình khó có thể truyền tải đầy đủ.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả, doanh nghiệp không thể đứng ngoài quá trình đào tạo nguồn nhân lực.

"Nhà trường trang bị nền tảng học thuật, còn doanh nghiệp giúp sinh viên tiếp cận thực tiễn nghề nghiệp, trực tiếp tham gia tạo ra sản phẩm. Sự đồng hành này góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và giúp sinh viên sẵn sàng làm việc ngay sau khi tốt nghiệp", ông Huy chia sẻ.

Quan điểm này phản ánh xu hướng đào tạo mới, trong đó doanh nghiệp không chỉ là đơn vị tuyển dụng mà còn trở thành một chủ thể của quá trình đào tạo.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn mất nhiều tháng để đào tạo lại nhân sự mới tuyển do khoảng cách giữa kiến thức học đường và yêu cầu công việc. Việc đưa sinh viên đến công trường từ sớm giúp rút ngắn thời gian thích nghi, đồng thời hình thành tác phong nghề nghiệp, ý thức kỷ luật và kỹ năng làm việc nhóm - những yếu tố khó có thể học được trong lớp học.

Đối với sinh viên tham gia chương trình, Đèo Cả hỗ trợ nơi ăn ở, đi lại, phụ cấp, đồng thời tạo điều kiện tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao như những nhân sự chính thức của doanh nghiệp. Trong thời gian thực tập, sinh viên cũng phải tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn lao động, thời gian làm việc và kỷ luật công trường.

Đại diện nhóm sinh viên tham gia chương trình “Học kỳ Doanh nghiệp” tại dự án Đồng Đăng – Trà Lĩnh, bạn Phạm Ngọc Kiết Tường, sinh viên năm 4 Trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM cho biết, kỳ thực tập đã mang đến cho sinh viên cơ hội được trực tiếp tiếp cận môi trường làm việc thực tế, từ đó hiểu rõ hơn về công việc của một kỹ sư xây dựng.

Cũng là sinh viên tham gia chương trình “Học kỳ Doanh nghiệp”, bạn Trần Trọng Kiên, cho hay, trong quá trình tham gia chương trình, sinh viên được trải nghiệm tương đối đầy đủ các khâu của một dự án, từ công tác thiết kế, triển khai thi công tại hiện trường đến xử lý hồ sơ, công việc nội nghiệp. Những kiến thức được học trên giảng đường nhờ đó có cơ hội được áp dụng trực tiếp vào thực tế.

Không chỉ có thêm kinh nghiệm chuyên môn, sinh viên còn được doanh nghiệp tạo điều kiện về đời sống và nhận được sự hướng dẫn sát sao từ đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm.

“Tại đây, chúng em được Tập đoàn hỗ trợ chi phí ăn ở, phụ cấp công việc và đặc biệt là được các anh kỹ sư đi trước hướng dẫn tận tình. Mỗi khi gặp vấn đề chưa hiểu, chúng em đều được giải đáp và chỉ dẫn cụ thể. Đây là trải nghiệm rất quý giá đối với sinh viên năm cuối như chúng em”, Kiên nói.

Theo Kiên, kỳ thực tập không chỉ giúp sinh viên tích lũy kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp mà còn giúp các bạn có cái nhìn rõ hơn về yêu cầu thực tế của ngành, rèn luyện tác phong, tinh thần trách nhiệm và khả năng làm việc trong môi trường doanh nghiệp. Đây cũng là hành trang quan trọng để sinh viên tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động sau khi tốt nghiệp.

Xây dựng nguồn nhân lực cho các dự án hạ tầng chiến lược

Không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt, mô hình hợp tác đào tạo còn là một phần trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực dài hạn của Tập đoàn Đèo Cả.

Được biết, quy mô lao động của Tập đoàn Đèo Cả dự kiến tăng từ khoảng 10.000 người trong năm 2026 lên hơn 20.000 người vào năm 2035, với nhu cầu tuyển dụng trải rộng ở các lĩnh vực thi công, tư vấn thiết kế, quản lý vận hành, quản trị doanh nghiệp và các dịch vụ hỗ trợ.

Để phục vụ chiến lược này, Tập đoàn đã xây dựng hệ thống gồm hai trung tâm đào tạo thực hành và một viện nghiên cứu - đào tạo, đồng thời mở rộng hợp tác với nhiều trường đại học trên cả nước.

Đáng chú ý, mô hình đào tạo không dừng ở hoạt động thực tập mà hướng tới đào tạo kỹ sư thực chiến. Sinh viên năm cuối có thể vừa thực hiện đồ án tốt nghiệp vừa trực tiếp tham gia các dự án, qua đó tích lũy kinh nghiệm thực tế trước khi bước vào thị trường lao động.

Thực tế cho thấy, nhu cầu đầu tư hạ tầng của Việt Nam trong giai đoạn tới sẽ tiếp tục tăng mạnh, kéo theo nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trong bối cảnh đó, mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp không chỉ giải quyết bài toán tuyển dụng của từng doanh nghiệp mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái đào tạo gắn với nhu cầu phát triển của nền kinh tế.

Việc sinh viên được tiếp cận công trường từ sớm, doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo và nhà trường cập nhật chương trình theo yêu cầu thực tiễn đang tạo nên một chu trình khép kín: đào tạo đúng nhu cầu, tuyển dụng đúng năng lực và phát triển nguồn nhân lực bền vững.

Đối với Tập đoàn Đèo Cả, đây không chỉ là giải pháp bảo đảm nguồn nhân lực cho các dự án trọng điểm mà còn là cách doanh nghiệp đồng hành cùng các cơ sở đào tạo trong việc hình thành đội ngũ kỹ sư có bản lĩnh, kỹ năng và tư duy thực tiễn, sẵn sàng tham gia kiến tạo những công trình hạ tầng chiến lược của đất nước.

Cùng trao đổi về mô hình "Học kỳ doanh nghiệp", GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, đánh giá cao khả năng phát triển định hướng của Đèo Cả trong việc ứng dụng công nghệ, làm chủ kỹ thuật và đầu tư cho con người. Ông cho rằng Việt Nam hoàn toàn có tiềm năng phát triển các công trình hạ tầng quy mô lớn nếu biết mối liên kết giữa doanh nghiệp, nhà trường và giới khoa học.

Theo GS.TS Chử Đức Trình, đào tạo nhân lực chất lượng cao hiện nay cần gắn chặt với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và xã hội. Bởi theo ông, sinh viên giỏi chưa chắc đã là tài năng. Tài năng là người được biết đến với công thức thực tiễn để tạo ra sản phẩm có giá trị cho xã hội.

Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ cũng cho biết nhà trường đang triển khai nhiều chương trình đào tạo theo hướng quản trị số, tăng cường tính kỷ luật, thực hành và kết nối doanh nghiệp. Trong đó, lĩnh vực kỹ thuật xây dựng và giao thông là một trong những chuyên ngành có chất lượng đầu vào cao của trường.

Phía nhà trường đã ký kết thỏa thuận thuận lợi với Tập đoàn Đèo Cả với nhiều nội dung trọng tâm như hợp tác đào tạo thời hạn, trung hạn và dài hạn; chuyển giao công nghệ; nâng cao năng lực đội ngũ của hai bên; nghiên cứu phát triển các ngành, chuyên ngành mới đáp ứng nhu cầu thực tiễn của lĩnh vực giao thông vận tải tải như quản lý vận hành hầm đường bộ, đường cao tốc, đường sắt,...

Bên cạnh đó, hai đơn vị sẽ hợp tác phát triển các chương trình học bổng cho sinh viên thuộc các ngành, chuyên ngành liên quan; tổ chức ngày hội việc làm, tư vấn hướng nghiệp, kiến ​​trúc, thực tập và học kỳ doanh nghiệp; đồng thời tăng cường kết nối tuyển dụng sinh viên, cựu sinh viên, học viên và chuyên gia của nhà trường.

Xem thêm: Đào tạo thực học, thực nghiệp: Cuộc dịch chuyển ngay từ giảng đường