Tìm cơ hội ngay trên ghế nhà trường
Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, xác định “xây dựng văn hóa chất lượng, thực học, thực nghiệp” như một trọng tâm then chốt. Điểm nhấn nổi bật của Nghị quyết 71 là đưa “thực học, thực nghiệp” trở thành một trong những mũi nhọn đột phá.
Hiện nay, thị trường lao động đang thay đổi nhanh hơn bao giờ hết. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành, khả năng thích nghi, tư duy giải quyết vấn đề và trải nghiệm thực tế.
Điều đó đặt ra yêu cầu mới đối với các cơ sở đào tạo: nếu chỉ cung cấp kiến thức trên giảng đường, sinh viên sẽ khó đáp ứng ngay yêu cầu công việc sau khi tốt nghiệp.
Chính vì vậy, nhiều trường đại học đã đẩy mạnh mô hình gắn kết với doanh nghiệp thông qua các chương trình thực tập, dự án học tập, học kỳ doanh nghiệp, ngày hội việc làm và tuyển dụng trực tiếp tại trường.
Thay vì chờ sinh viên cầm trên tay tấm bằng đại học mới tiếp cận nhà tuyển dụng, doanh nghiệp được kết nối với người học ngay trong quá trình đào tạo. Sinh viên có cơ hội trải nghiệm môi trường làm việc, còn doanh nghiệp chủ động phát hiện và bồi dưỡng nguồn nhân lực phù hợp.
Cầm tấm bằng Y khoa loại giỏi, cũng là thủ khoa ngành Y đầu tiên tại Đại học Đại Nam, tuy nhiên Trần Thị Mai Hằng đã có "dày dặn" kinh nghiệm tại trên dưới 10 bệnh viện lớn nhỏ từ khi chỉ mới là sinh viên năm 3. Công việc của Hằng là trực cùng các bác sĩ, hay phụ mổ những ca tai nạn đến chấn thương nghiêm trọng.
Việc sớm tiếp xúc với áp lực phòng mổ và môi trường bệnh viện đa dạng đã giúp Mai Hằng tôi luyện bản lĩnh, sự điềm tĩnh và đôi bàn tay khéo léo cùng những hành trang quý giá để cô tự tin đứng vào hàng ngũ bác sĩ ngoại khoa ngay sau khi tốt nghiệp.
Khoảng cách giữa giảng đường và thị trường lao động đang được thu hẹp khi nhiều trường đại học đẩy mạnh đào tạo gắn với doanh nghiệp ngay từ năm đầu. Ảnh: DNU
Tương tự, khi mới là sinh viên năm 3 đại học, nhiều bạn cùng lớp vẫn băn khoăn sẽ làm gì sau khi ra trường, Nguyễn Minh Anh (22 tuổi, Hà Nội) đã có gần một năm làm việc bán thời gian tại một doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính. Cơ hội ấy đến từ một ngày hội việc làm được tổ chức ngay tại trường.
"Em nghĩ phải đến năm cuối mới cần đi xin việc. Nhưng sau khi tham gia chương trình kết nối doanh nghiệp, em nhận ra mình còn thiếu rất nhiều kỹ năng. Chính kỳ thực tập đó giúp em hiểu môi trường làm việc thực tế và sau này được doanh nghiệp giữ lại làm cộng tác viên", Minh Anh chia sẻ.
Khoảng cách lý thuyết và thực hành xa vời?
Trao đổi với PV ĐS&PL, Tiến sĩ Trần Ái Cầm, Hiệu trưởng Trường Đại học Intracom thừa nhận thực tế đang tồn tại một khoảng cách khá lớn giữa lý thuyết và thực hành. Nhiều sinh viên ra trường còn thiếu tự tin về kỹ năng và năng lực làm việc thực tế. Không ít doanh nghiệp phải dành thêm nhiều tháng để đào tạo lại nhân sự mới tuyển dụng.
Để xóa nhòa khoảng cách này, nhà trường thiết kế chương trình học với tỷ lệ thực hành và trải nghiệm chiếm tới 50%.
Điểm đặc biệt là ngay từ năm thứ nhất, sinh viên đã bắt đầu được gửi đi thực tập, trải nghiệm tại các doanh nghiệp. Thậm chí, nhiều em có cơ hội thực tập hưởng lương ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
"Mô hình này không chỉ giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện sự tự tin mà còn tạo ra lộ trình nghề nghiệp vững chắc ngay tại hệ thống tập đoàn sau khi tốt nghiệp. Việc sớm tiếp cận với môi trường làm việc thực thụ giúp sinh viên hình thành năng lực giải quyết vấn đề - điều mà các giáo trình hàn lâm khó lòng đáp ứng đầy đủ", TS Cầm cho hay.
PGS.TS Đào Thị Thu Giang, Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam cho biết, tại Đại học Đại Nam, khái niệm "hướng nghiệp thực học, thực nghiệp" không chỉ dừng lại ở những buổi tư vấn lý thuyết, mà là một lộ trình được cá nhân hóa và lồng ghép xuyên suốt chương trình đào tạo. Ngay từ những năm đầu trên ghế nhà trường, các sinh viên đã được làm quen với tư duy nghề nghiệp thông qua hệ thống "Student Portfolio" (Hồ sơ năng lực sinh viên), công cụ đặc biệt giúp sinh viên tự đo lường sự tiến bộ và định vị bản thân giữa thị trường lao động nhiều yêu cầu mới như hiện nay.
PGS.TS Đào Thị Thu Giang, Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam. Ảnh: Lê Liên
"Chúng tôi luôn có định hướng cụ thể và luôn luôn tập trung vào việc học để tạo ra kết nối cho người học. Đặc biệt là trong năm 2025 chúng tôi đã rà soát toàn bộ các chương trình đào tạo theo chuẩn của ODA (Hỗ trợ Phát triển Chính thức - PV). Trong đó thì tập trung vào câu chuyện là ứng dụng các công nghệ vào trong hoạt động đào tạo cũng như là đào tạo theo chuẩn đầu ra để sinh viên ra trường có thể tiếp nhận, tiếp cận với các thị trường lao động, kết nối với doanh nghiệp", PGS Giang nhấn mạnh.
Ngày 22/8/2025 Tổng Bí thư Tô Lâm ký Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, xác định “xây dựng văn hóa chất lượng, thực học, thực nghiệp” như một trọng tâm then chốt.
Điểm nhấn nổi bật của Nghị quyết 71 là đưa “thực học, thực nghiệp” trở thành một trong những mũi nhọn đột phá. Bản chất của “thực học, thực nghiệp” là học đi đôi với hành, học để làm việc thực tế, giải quyết nhu cầu xã hội, chứ không chỉ học để lấy bằng cấp hay chạy theo hư danh.
