6 thói quen đơn giản giúp thận khỏe mạnh

Thận có chức năng chính là lọc chất thải từ máu và duy trì sự cân bằng chất lỏng tối ưu trong cơ thể. Nằm ở phía sau thành bụng, hai bên cột sống, thận giúp đảm bảo các hệ thống của cơ thể duy trì trạng thái cân bằng nội môi (ổn định và cân bằng) để hoạt động bình thường.

Dưới đây là những cách giúp giữ thận khỏe mạnh:

Tập thể dục thường xuyên 

Tập thể dục thường xuyên không chỉ tốt cho vòng eo của bạn, mà còn làm giảm nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính, giảm huyết áp cao và tăng cường sức khỏe tim mạch.

Uống nước đều đặn, nhất quán

Một trong những chức năng chính của thận là loại bỏ chất lỏng dư thừa ra khỏi cơ thể dưới dạng nước tiểu. Điều này đảm bảo mức axit và chất điện giải (bao gồm natri, canxi, photpho và kali) trong máu bạn duy trì ở nồng độ lý tưởng. Nếu không có sự cân bằng chính xác, dây thần kinh, cơ bắp và các mô khác trong cơ thể bạn có thể không hoạt động bình thường.

Nếu bạn bị mất nước mạn tính, cơ thể sẽ không có đủ nước để pha loãng axit hoặc loại bỏ chất thải từ máu. Điều này có thể dẫn đến sự phân hủy cơ bắp và giải phóng một loại protein gọi là myoglobin, chất này có thể làm tắc nghẽn các đơn vị lọc của thận, được gọi là nephron.

Để tránh điều này, bạn cần uống đủ chất lỏng - tốt nhất là nước - xuyên suốt cả ngày để duy trì thể tích máu tối ưu.

Lượng nước bạn cần phụ thuộc vào tuổi tác, trọng lượng cơ thể và các yếu tố khác. Nhu cầu nước cũng có thể tăng lên khi bạn đổ mồ hôi nhiều trong thời tiết nóng hoặc khi tập thể dục.

Tuy nhiên, nhìn chung, Viện Y tế Quốc gia Mỹ khuyến nghị nên uống trung bình 9 cốc chất lỏng mỗi ngày đối với nữ giới trưởng thành và 13 cốc đối với nam giới.

Nếu mắc bệnh thận hoặc đang dùng thuốc thúc đẩy việc đi tiểu (như thuốc lợi tiểu), bạn thậm chí có thể cần uống nhiều hơn. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ của bạn.

Kiểm soát lượng đường trong máu

Những người mắc bệnh tiểu đường hoặc bị tình trạng lượng đường trong máu cao có thể bị tổn thương thận. Khi các tế bào của cơ thể không thể sử dụng đường trong máu, thận buộc phải làm việc nhiều hơn để lọc máu. Qua nhiều năm, điều này có thể gây hại cho thận.

Nếu kiểm soát lượng đường trong máu, bạn sẽ giảm được nguy cơ bị tổn thương thận.

Kiểm soát cân nặng

Béo phì có liên quan đến cả ba yếu tố nguy cơ chính gây bệnh thận. Được định nghĩa là chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 30 trở lên, béo phì làm tăng nguy cơ mắc CKD và nguy cơ biến chứng CKD, chẳng hạn như thiếu máu, bệnh gout và bệnh xương khớp.

So với những người có cân nặng khỏe mạnh, những người có BMI từ 30 đến 34,9 có nguy cơ mắc bệnh thận cao gấp ba lần. Với BMI từ 35 trở lên, nguy cơ tăng lên gấp 7 lần.

Vì mục đích này, cách tốt nhất để tránh bệnh thận là đạt được và duy trì cân nặng khỏe mạnh. Nếu bạn cần giảm cân, bạn có thể đạt được những mục tiêu này tốt hơn bằng cách xác định lượng calo hàng ngày, ghi lại lượng calo của tất cả loại thực phẩm và đồ uống bạn tiêu thụ mỗi ngày. Lập một kế hoạch tập thể dục bền vững, tăng dần về thời lượng và cường độ. Học cách thay thế thực phẩm nhiều chất béo, nhiều calo bằng các lựa chọn lành mạnh hơn. Hấp, nướng hoặc đút lò thức ăn thay vì chiên. Tìm đồ ăn nhẹ lành mạnh, ít calo. Ăn chậm hơn, điều này có thể giúp bạn ăn ít hơn tổng thể.

Nếu bạn mắc CKD từ mức độ trung bình đến nặng, đừng bao giờ bắt đầu kế hoạch giảm cân mà không tham khảo ý kiến bác sĩ trước. Giảm cân nhanh chóng có thể dẫn đến mất khối lượng cơ nạc nhiều hơn so với mỡ cơ thể. Điều này có thể làm tăng tốc độ tiến triển của CKD thay vì làm chậm lại.

Không hút thuốc

Hút thuốc làm tổn thương mạch máu của cơ thể. Điều này dẫn đến lưu lượng máu đi khắp cơ thể, đến thận chậm hơn. Hút thuốc cũng khiến thận có nguy cơ mắc ung thư cao hơn.

Tránh dùng thuốc giảm đau không kê đơn quá thường xuyên

Một số loại thuốc có thể gây hại cho thận. Chủ yếu trong số này là thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như aspirin, Advil (ibuprofen) và Aleve (naproxen), có thể làm hỏng thận nếu bị lạm dụng.

NSAIDs hoạt động bằng cách ngăn chặn các hợp chất giống hormone gọi là prostaglandin gây ra tình trạng viêm và đau trong cơ thể. Prostaglandin cũng kích hoạt giãn mạch (sự mở rộng của mạch máu), mà cơ thể sử dụng để điều chỉnh huyết áp.

Nếu NSAIDs bị lạm dụng, việc ức chế prostaglandin có thể ngăn chặn sự giãn mạch. Điều này có thể làm giảm lưu lượng máu đến mức có thể xảy ra suy thận cấp tính.

Mặc dù cả NSAIDs không kê đơn (OTC) và kê đơn (như indomethacin và axit mefenamic) đều có thể gây ra điều này, nhưng thuốc OTC đặc biệt đáng lo ngại vì chúng có thể được sử dụng mà không cần kiểm soát.

Để bảo vệ thận, không dùng NSAIDs OTC liên tục quá 10 ngày để giảm đau hoặc ba ngày liên tục để hạ sốt. Luôn sử dụng liều lượng thấp nhất có thể. Nếu được kê đơn NSAID, hãy sử dụng thuốc chính xác theo chỉ định.

Một số loại thuốc an toàn cho hầu hết mọi người có thể kém an toàn hơn đối với người mắc CKD. Chúng bao gồm thuốc kháng sinh, có thể cần điều chỉnh liều lượng để tránh tổn thương thận.

Cũng cần thận trọng với thuốc nhuộm cản quang được sử dụng cho chẩn đoán hình ảnh như chụp cộng hưởng từ (MRI) và chụp cắt lớp vi tính (CT). Thuốc nhuận tràng có chứa natri photphat (được sử dụng để chuẩn bị ruột trước khi nội soi đại tràng) cũng có thể gây tổn thương ở người mắc CKD.