Ngồi xuống ngay lập tức
Sau khi tập luyện, máu vẫn lưu thông nhanh trong cơ thể, nhịp tim dồn dập và các mạch trong cơ bắp giãn ra. Lúc này, nếu dừng vận động đột ngột rồi ngồi ngay, máu có thể dồn xuống phần dưới cơ thể, làm giảm lượng máu trở về tim và não. Hệ quả có thể gây choáng váng, hoa mắt hoặc mất thăng bằng, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Ảnh minh họa.
Trong những trường hợp hiếm gặp, sự thay đổi đột ngột huyết áp và lưu lượng máu lên não có thể làm tăng nguy cơ xảy ra đột quỵ, đặc biệt ở những người có sẵn bệnh tim mạch hoặc huyết áp cao.
Vì vậy, thay vì dừng tập đột ngột, các chuyên gia thường khuyến nghị hãy dành khoảng 5-10 phút cuối buổi tập cho các hoạt động nhẹ như đi bộ chậm hoặc giãn cơ.
Không bù nước
Trong quá trình tập luyện, cơ thể mất một lượng nước đáng kể qua mồ hôi. Nếu không bổ sung nước sau buổi tập, cơ thể có thể rơi vào tình trạng mất nước.
Mất nước không chỉ khiến chúng ta mệt mỏi mà còn ảnh hưởng đến tuần hoàn máu. Khi cơ thể thiếu nước, máu có xu hướng trở nên đặc hơn. Nghiên cứu được công bố trên chuyên san Stroke cho thấy mất nước làm tăng độ nhớt của máu, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Đây là yếu tố quan trọng dẫn đến đột quỵ. Sau khi tập, mọi người nên uống nước từng ngụm nhỏ và tiếp tục bổ sung nước trong vòng 1-2 giờ tiếp theo.
Uống rượu bia sau khi tập
Một số người hay uống rượu bia sau khi tập gym, đặc biệt trong các buổi tập nhóm hay cuối tuần. Hành động này có thể gây nhiều tác động bất lợi cho tim mạch.
Rượu bia làm giãn mạch máu và thay đổi huyết áp, đồng thời làm cơ thể mất nước nhiều hơn do tác dụng lợi tiểu. Khi uống rượu bia ngay sau buổi tập, tình trạng mất nước và rối loạn huyết áp có thể trở nên rõ rệt hơn.
Xông hơi hoặc tắm nước quá nóng
Xông hơi hoặc tắm nước nóng thường được xem là cách thư giãn sau buổi tập. Tuy nhiên, nếu thực hiện ngay sau khi vừa tập cường độ cao thì có thể khiến tim và mạch máu chịu thêm áp lực.
Nhiệt độ cao làm giãn mạch máu và khiến cơ thể tiếp tục mất nước qua mồ hôi. Khi kết hợp với tình trạng mất nước sau tập luyện, điều này sẽ dẫn đến tụt huyết áp, chóng mặt hoặc cảm giác choáng.
Các chuyên gia khuyến nghị nên nghỉ ngơi và uống đủ nước trước, đợi khoảng 15-30 phút để cơ thể hạ nhiệt rồi mới vào phòng xông hơi hoặc tắm nước nóng, theo Healthline.
Những ai có nguy cơ đột quỵ khi tập thể dục, thể thao?
Theo Sức khỏe & Đời sống, nhóm thứ nhất xảy ra trên người có sẵn yếu tố nguy cơ hay gặp ở người có dị dạng mạch máu não (phình mạch máu não) hoặc có bệnh lý tiềm tàng về viêm cơ tim, gây ra nhồi máu cơ tim cấp, hoặc xuất huyết não cấp. Người bệnh rất khó biết mình có bệnh vì thông thường không có triệu chứng, khi tai biến xảy ra mới biết. Tuy nhiên, những trường hợp này rất ít.
Nhóm thứ hai là do người chơi thể thao gắng sức quá, ham mê quá, đẩy sức chịu đựng vượt lên cao quá khả năng của mình. Ví dụ, những người này chỉ có khả năng chạy được 5 km, sau tập luyện đẩy lên 10 km, 20 km, nhưng họ lại cố gắng chạy 30 km, thậm chí nhiều hơn nữa… nên không phù hợp với tình hình sức khỏe hiện tại. Vì vậy, vận động gắng sức không đúng phương pháp có thể là điều kiện thuận lợi gây khởi phát đột quỵ ở những người trẻ có yếu tố nguy cơ tiềm tàng. Ví dụ, ở những người trẻ tuổi có rối loạn yếu tố đông máu, bệnh lý tim mạch, dị dạng mạch máu não… khi tập luyện quá sức có thể gây ra cơn tăng huyết áp cấp tính dẫn tới khởi phát đột quỵ.
Với người cao tuổi, do cơ chế điều hòa tuần hoàn não của người cao tuổi kém hơn người bình thường, cộng thêm tập gắng sức có thể gây cơn tăng huyết áp kịch phát và xảy ra đột quỵ, đặc biệt khi thời tiết khắc nghiệt (quá nóng hoặc quá lạnh…), nhất là với những người cao tuổi có sẵn bệnh tăng huyết áp, bệnh đái tháo đường, tăng mỡ máu, xơ vữa động mạch, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hút thuốc, ít vận động, lối sống không lành mạnh, mất ngủ kéo dài, thường xuyên căng thẳng...
Nguyên tắc xử trí khi thấy người tập thể dục, chơi thể thao bị đột quỵ
Theo các chuyên gia, việc luyện tập thể dục hoặc chơi thể thao với cường độ thấp, nhẹ hoặc trung bình nhưng đều đặn sẽ tốt hơn rất nhiều so với việc tập thể dục cường độ cao nhằm giúp cơ thể người tập dẻo dai hơn và phòng ngừa một số bệnh lý nguy hiểm khác như tiểu đường, tim mạch, thừa cân...Khi thấy người nghi bị đột quỵ hay đã thực sự đột quỵ, ngay lập tức gọi cấp cứu 115 vận chuyển an toàn tới bệnh viện gần nhất. Việc làm rất cần thiết này nhằm tìm cơ hội điều trị trong giờ vàng để "cứu não" nếu người bệnh có bất cứ biểu hiện của các triệu chứng nêu trên.
Song song để giúp người bệnh thở tốt, cần giữ thông thoáng môi trường xung quanh trong khi chờ xe cấp cứu đến. Lúc này cần hết sức bình tĩnh, đặt người bệnh nằm trên một mặt phẳng nếu người bệnh còn tỉnh táo. Cần đặt người bệnh ở tư thế nằm nghiêng an toàn nếu có bất cứ dấu hiệu suy giảm ý thức nào, hoặc người bệnh có dấu hiệu nôn mửa.
Để tránh làm nặng thêm tình trạng bệnh và làm mất thời gian vàng điều trị, tuyệt đối không tự ý điều trị cho bệnh nhân bằng bấm huyệt, châm cứu, đánh gió. Không cho bệnh nhân ăn uống hay dùng bất kỳ một loại thuốc gì.
Trong khi chờ đợi xe cấp cứu có thể tiến hành ép tim ngoài lồng ngực (80-100 lần một phút) đến khi tim đập lại trong trường hợp bệnh nhân không có mạch hoặc ngừng thở.
