Tăng huyết áp
Ảnh minh họa.
Theo Kinh tế & Đô thị, tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất gây đột quỵ. Huyết áp không được kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ gấp bốn lần. Áp lực máu cao kéo dài làm tổn thương thành mạch, dễ dẫn đến vỡ mạch máu não (đột quỵ xuất huyết) hoặc hình thành cục máu đông gây tắc mạch (đột quỵ thiếu máu cục bộ).
Một nghiên cứu đăng trên The Lancet Global Health cho thấy cứ ba người trưởng thành ở Ấn Độ thì có một người bị tăng huyết áp, nhưng chưa đến 25% kiểm soát được bệnh.
Hút thuốc lá
Nicotin làm tăng huyết áp, trong khi carbon monoxide làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu. Hút thuốc chủ động hoặc hít khói thuốc thụ động đều làm tăng gấp đôi nguy cơ đột quỵ.
Dữ liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho thấy người hút thuốc có nguy cơ đột quỵ cao gấp 2 - 4 lần so với người không hút.
Bệnh tim mạch
Các bệnh lý về tim, đặc biệt là rung nhĩ (AFib), có thể tạo ra các cục máu đông di chuyển lên não, gây tắc mạch. Rung nhĩ khiến máu ứ đọng trong tim, dễ hình thành huyết khối. Suy tim hoặc bệnh van tim cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), người mắc rung nhĩ có nguy cơ bị đột quỵ cao gấp 5 lần người bình thường.
Đái tháo đường
Bệnh tiểu đường làm tổn thương hệ mạch máu khắp cơ thể, trong đó có mạch máu não. Đường huyết cao kéo dài gây tích tụ chất béo và hình thành huyết khối trong động mạch.
Người bệnh tiểu đường thường mắc kèm tăng huyết áp, béo phì và rối loạn lipid máu, khiến nguy cơ đột quỵ tăng gấp nhiều lần. Một nghiên cứu được đăng trên Journal of Stroke cho thấy người mắc tiểu đường có nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ cao hơn 1,8 lần so với người không mắc bệnh.
Mỡ máu cao
Nồng độ cholesterol LDL (“cholesterol xấu”) cao là nguyên nhân chính dẫn đến xơ vữa động mạch - khi mảng bám tích tụ làm hẹp hoặc tắc lòng mạch. Kiểm soát cholesterol thông qua chế độ ăn uống, thuốc và theo dõi định kỳ là rất cần thiết.
“Giảm 1 mmol/L LDL có thể giúp giảm hơn 20% nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ”, theo khuyến cáo của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH).
Béo phì và lối sống ít vận động
Thừa cân làm tăng khả năng mắc tăng huyết áp, tiểu đường và bệnh tim - những yếu tố chính dẫn đến đột quỵ. Ngay cả ở người có cân nặng bình thường, việc ít vận động cũng làm tăng rủi ro.
Nghiên cứu của Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan chỉ ra rằng hoạt động thể chất đều đặn, như đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày, có thể giảm tới 25% nguy cơ đột quỵ.
Theo các chuyên gia, phòng ngừa đột quỵ không đòi hỏi những biện pháp phức tạp. Quan trọng là mỗi người cần chủ động “biết rõ các chỉ số sức khỏe của mình”, bao gồm chỉ số huyết áp, đường huyết và cholesterol, và giữ chúng trong giới hạn an toàn. Bỏ thuốc lá, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên và khám sức khỏe định kỳ là những bước đơn giản nhưng có hiệu quả lớn trong giảm nguy cơ đột quỵ.
Cách phòng tránh đột quỵ não- căn bệnh đe dọa cả người trẻ tuổi
Chế độ dinh dưỡng
Ảnh minh họa.
Theo Lao Động, chế độ dinh dưỡng thích hợp là một yếu tố vô cùng quan trọng để phòng ngừa bệnh đột quỵ.
- Ăn nhiều thực phẩm từ thực vật như rau xanh, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, và các loại hạt.
- Ăn hải sản nhiều hơn, ăn thịt gia cầm và trứng thay vì thịt đỏ.
- Hạn chế lượng muối, chất béo, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, hạn chế ăn đường và ngũ cốc tinh chế.
Tập thể dục nhiều hơn
Theo Hiệp Hội Tim mạch Mỹ, người ít vận động có nguy cơ đột quỵ nhiều hơn 20% so với người tập luyện 4 lần mỗi tuần. Tập thể dục thường xuyên với các bài tập phù hợp góp phần giúp tuần hoàn máu trong cơ thể, nhịp tim ổn định. Nhờ đó, hạn chế nguy cơ mắc bệnh tim mạch dẫn đến đột quỵ.
Hạn chế uống bia, rượu
Thay vì thường xuyên sử dụng rượu, bia với nồng độ cao, bạn nên uống rượu vang đỏ với một lượng vừa phải (khoảng 1 ly nhỏ mỗi ngày). Rượu vang đỏ có chứa resveratrol, giúp bảo vệ tim và não.
Giữ ấm cơ thể
Cần giữ ấm cơ thể trong thời điểm giao mùa. Người trung và cao tuổi nên mặc ấm lúc đi ngủ, ra khỏi phòng, kể cả khi đi bộ buổi sáng tránh để cơ thể không nhiễm lạnh đột ngột, dễ tăng huyết áp đột ngột. Nếu không phòng ngừa tăng huyết áp có thể gây ra cơn tăng huyết áp khiến mạch máu vỡ, gây ra đột quỵ.
Kiểm soát bệnh đái tháo đường
Việc kiểm soát chỉ số đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ là điều cần thiết. Ngoài ra, bạn nên áp dụng chế độ ăn uống khoa học, tập thể dục và dùng thuốc điều trị để giữ đường huyết luôn ở mức ổn định.
Không hút thuốc lá
Theo nhiều nghiên cứu, hút thuốc lá có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Nếu khó từ bỏ thuốc lá, bạn nên nhờ bác sĩ tư vấn để chọn cách thích hợp, ví dụ sử dụng các sản phẩm giúp cai thuốc lá như viên ngậm nicotine, miếng dán…
