VTC News dẫn lời TS.BS Lê Văn Tuấn, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, đột quỵ là bệnh nguy hiểm, nguy cơ tử vong cao. Nhận biết sớm dấu hiệu trước khi đột quỵ sẽ giúp tăng hiệu quả cứu sống người bệnh.
Theo chuyên gia, trong một số trường hợp, có thể nhận biết triệu chứng của đột quỵ trước một ngày hay nhiều giờ thông qua quy tắc FAST. Khi đó, người bệnh cần được cấp cứu y tế càng sớm càng tốt để bảo vệ tính mạng và các chức năng thần kinh quan trọng trong cơ thể.
Trước một tuần hay trước nhiều ngày khởi phát đột quỵ nghiêm trọng, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện của cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) như tê yếu một bên tay/chân, đau đầu dữ dội, chóng mặt, giảm thị lực, khó nói. Những dấu hiệu trước khi đột quỵ hay dấu hiệu cảnh báo đột quỵ này có thể xảy ra chỉ một lần hoặc lặp lại nhiều lần với mức độ từ nhẹ đến nghiêm trọng.
Ảnh minh họa.
Nhận biết trước các dấu hiệu đột quỵ là cơ hội giúp chủ động đưa người bệnh đi khám, cứu sống và bảo toàn tối đa chức năng thần kinh và tính mạng của người bệnh.
Trong một số trường hợp, dấu hiệu trước khi đột quỵ có thể xuất hiện từ rất sớm (30 ngày hoặc lâu hơn). Tuy nhiên, các biểu hiện trước khi đột quỵ này thường không rõ ràng, dễ bị nhầm lẫn với vấn đề sức khỏe thông thường khiến nhiều người chủ quan bỏ qua cơ hội được cứu chữa.
Như vậy, tùy trường hợp, các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ có thể xảy ra trước khi khởi phát đột quỵ nghiêm trọng khoảng vài giờ, một ngày, một tuần, thậm chí là một tháng hoặc lâu hơn.
Thời điểm khởi phát đột quỵ sau khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo thường khó được xác định chính xác. Điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tình trạng bệnh, các bệnh nền, sức khỏe tổng thể, thói quen sinh hoạt của người bệnh. Do đó, để kịp thời có biện pháp xử trí, ngay khi nhận thấy nghi ngờ các dấu hiệu trước khi đột quỵ, người bệnh cần sớm đến bệnh viện để thăm khám và điều trị.
Các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ có thể bị nhầm lẫn hoặc chủ quan bỏ qua, người bệnh khó tự xác định chắc chắn có phải là dấu hiệu đột quỵ hay không. Để phân biệt đúng các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ với các vấn đề sức khỏe khác để kịp thời chữa trị, tốt nhất người bệnh cần sớm đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám và chẩn đoán.
Tại bệnh viện, thông qua quá trình thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng, bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán cụ thể về nguy cơ đột quỵ của người bệnh. Người bệnh không nên chủ quan, trì hoãn đi khám khi nhận thấy các dấu hiệu nghi ngờ bất thường.
Nhận biết dấu hiệu sớm của đột quỵ
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), chúng ta có thể nhận biết người bị đột quỵ do tai biến mạch máu não thông qua nguyên tắc FAST:
- F: Khuôn mặt (Face): Yêu cầu người đó mỉm cười. Miệng của người bị đột quỵ thường lệch sang một bên, nếp nhăn mũi - má mờ, mắt sụp. Một số bệnh nhân bị liệt cơ mặt, không thể cười hoặc cử động miệng bình thường.
- A: Cánh tay (Arm): Yêu cầu người đó giơ cả hai cánh tay lên cao. Người bị đột quỵ thường không thể nhấc cả hai tay lên do yếu, liệt cơ tay.
- S: Lời nói (Speech): Biểu hiện thứ 3 của người bị đột quỵ đó là rối loạn ngôn ngữ, nói khó, nói lắp. Do đó, chúng ta có thể kiểm tra bằng cách yêu cầu người đó lặp lại một cụm từ đơn giản.
- T: Thời điểm (Time): Khi gặp những triệu chứng trên, cần gọi cấp cứu ngay. Người bệnh cần ghi nhớ thời điểm phát bệnh để thông báo với nhân viên y tế.
Một số chuyên gia sức khỏe bổ sung thêm hai bước nữa vào danh sách kiểm tra, gọi là BE FAST:
- B: Thăng bằng (Balance): Mất thăng bằng là dấu hiệu có thể xảy ra đột quỵ.
- E: Mắt (Eyes): Người bị đột quỵ có thể đột ngột mất thị lực ở một hoặc cả hai mắt hoặc bị mờ mắt.
Nhiều triệu chứng nhận biết khác
Ảnh minh họa.
Theo WebMd, đôi khi đột quỵ xảy ra từ từ, nhưng bạn có nhiều khả năng gặp phải một hoặc nhiều triệu chứng đột ngột. Mặc dù nguyên tắc FAST hoặc BE FAST có thể cảnh báo bạn về các triệu chứng phổ biến nhất, danh sách dấu hiệu đột quỵ đầy đủ cũng có thể bao gồm:
Tê liệt, đặc biệt là ở một bên
Sự nhầm lẫn hoặc khó hiểu người khác
Chóng mặt
Sự vụng về hoặc phối hợp kém
Khó khăn khi đi bộ
Đau đầu dữ dội xuất hiện mà không có lý do
Mất hoặc giảm sút bất kỳ giác quan nào, bao gồm cả khứu giác và vị giác
Cứng cổ
Thay đổi tính cách
Động kinh
Mất trí nhớ
Bất tỉnh
Nếu bạn có những triệu chứng này hoặc nhìn thấy ở người khác, hãy gọi cấp cứu ngay cả khi bạn không chắc mình có đang bị hoặc nhìn thấy đột quỵ hay không.
Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ ở phụ nữ so với nam giới
Mặc dù các dấu hiệu đột quỵ phổ biến nhất được thấy ở cả nam và nữ, phụ nữ có nhiều khả năng gặp phải một số triệu chứng nhất định, chẳng hạn đau đầu, suy nhược và thay đổi tư duy. Phụ nữ cũng có thể có một số triệu chứng bất thường hơn, bao gồm:
Nấc cụt
Buồn nôn
Đau ngực
Mệt mỏi
Hụt hơi
Nhịp tim đập nhanh
Trên thế giới, phụ nữ có nguy cơ đột quỵ cao hơn nam giới trong suốt cuộc đời. Phụ nữ cũng có nhiều khả năng tử vong vì đột quỵ hơn, phần lớn là do họ thường bị đột quỵ nặng hơn khi về già. Họ cũng dễ bị chẩn đoán sai khi tìm kiếm phương pháp điều trị khẩn cấp cho các triệu chứng đột quỵ và dễ bị tàn tật hơn sau đột quỵ.
