Việc nhận diện sớm và điều chỉnh các hành vi không lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý như suy thận mạn tính hay sỏi thận.
Dưới đây là những thói quen phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho thận mà bạn cần đặc biệt lưu ý.
Uống ít nước
Thận cần đủ nước để lọc máu và thải các chất cặn bã ra khỏi cơ thể qua nước tiểu. Khi lượng nước đưa vào không đủ, nước tiểu bị cô đặc, làm tăng nguy cơ kết tinh thành sỏi, đồng thời giảm khả năng loại bỏ độc tố.
Nhiều người chỉ uống nước khi cảm thấy khát, trong khi cảm giác khát là dấu hiệu muộn của mất nước.
Uống ít nước kéo dài cũng khiến lưu lượng máu đến thận suy giảm, làm tổn thương mô thận và gây suy thận mạn.
Thận cần đủ nước để lọc máu và thải các chất cặn bã ra khỏi cơ thể qua nước tiểu.
Ăn mặn và lạm dụng rượu bia
Chế độ ăn nhiều muối là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tăng huyết áp. Khi huyết áp tăng cao, các mạch máu nhỏ trong thận bị tổn thương, làm suy giảm khả năng lọc máu.
Bên cạnh đó, việc tiêu thụ nhiều rượu bia cũng làm gia tăng gánh nặng cho thận. Rượu bia không chỉ gây mất nước mà còn ảnh hưởng đến sự cân bằng điện giải trong cơ thể. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ tiến triển thành suy thận mạn tính là rất cao.
Lạm dụng thuốc giảm đau
Các thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen và aspirin có thể gây tổn thương ống thận, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền. Nên dùng thuốc với liều thấp nhất và trong thời gian ngắn nhất. Người có bệnh thận mãn tính cần tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh gây hại cho thận.
Uống nhiều nước ngọt có đường
Các loại nước giải khát chứa nhiều đường tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe thận. Tiêu thụ quá nhiều đường có thể dẫn đến béo phì, rối loạn chuyển hóa và tiểu đường type 2. Đây đều là những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây tổn thương thận. Ngoài ra, lượng đường cao còn kích thích phản ứng viêm trong cơ thể, ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thận.
Các loại nước giải khát chứa nhiều đường tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe thận.
Nhịn tiểu thường xuyên
Việc nhịn tiểu trong thời gian dài, nhất là khi làm việc căng thẳng hoặc trong môi trường thiếu tiện nghi, khiến nước tiểu ứ đọng trong bàng quang, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Tình trạng này dễ dẫn đến nhiễm trùng đường tiểu dưới, sau đó lan ngược dòng lên thận gây viêm bể thận - một nguyên nhân dẫn đến suy giảm chức năng thận nếu tái phát nhiều lần.
Ăn quá nhiều protein
Protein là dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, nhưng việc tiêu thụ quá mức có thể gây áp lực lên thận. Khi chuyển hóa protein, cơ thể tạo ra các sản phẩm phụ như ure và axit uric, cần được thận đào thải.
Nếu lượng protein nạp vào quá lớn, thận phải làm việc quá tải, lâu dần có thể dẫn đến suy giảm chức năng. Đồng thời, nồng độ axit uric tăng cao trong nước tiểu còn làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Do đó, cần duy trì chế độ ăn cân bằng, không nên lạm dụng các chế độ ăn giàu đạm kéo dài.
Hút thuốc lá
Khói thuốc lá chứa chất độc hại gây hại trực tiếp cho thận, thúc đẩy stress oxy hóa, làm hẹp mạch máu, tăng nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường và huyết áp cao, đều gây tổn thương thận. Tốt nhất nên bỏ thuốc lá để không gây hại cho thận.
Thừa cân
Thừa cân, đặc biệt là mỡ bụng, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và tiểu đường, hai nguyên nhân phổ biến gây bệnh thận. Béo phì có thể gây hại trực tiếp đến thận. Duy trì cân nặng hợp lý thông qua chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục giúp bảo vệ thận luôn khỏe mạnh.
Thừa cân, đặc biệt là mỡ bụng, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và tiểu đường, hai nguyên nhân phổ biến gây bệnh thận.
Ngủ không đủ giấc
Thiếu ngủ kéo dài ảnh hưởng đến cơ chế tự phục hồi và điều hòa nội tiết của cơ thể, trong đó có chức năng điều hòa huyết áp và cân bằng dịch của thận.
Ngủ ít hoặc ngủ thất thường cũng làm tăng nguy cơ stress oxy hóa - một yếu tố góp phần gây tổn thương cầu thận.
Tập luyện quá sức mà không bù đủ nước và điện giải
Một số người trẻ đẩy cường độ tập luyện đến mức cực hạn, nhất là trong các hoạt động như chạy đường dài, tập gym nặng, thể hình chuyên sâu... mà không bù nước hợp lý. Điều này dễ gây tiêu cơ vân - một tình trạng bệnh lý cấp tính có thể dẫn đến suy thận cấp nếu không được can thiệp kịp thời.
