Bí xanh (bí đao) có công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ giảm cân và làm đẹp da. Tuy nhiên, trong bí xanh có chứa một lượng nhất định các hợp chất có tính chất giống như xà phòng (saponin). Nếu nấu chín, nhiệt độ sẽ tiêu hủy tính chất này. Ngược lại, nếu lạm dụng ăn sống hoặc uống sinh tố bí xanh sống, các hợp chất này có thể gây kích ứng mạnh niêm mạc đường tiêu hóa, dẫn đến những hệ lụy khó lường cho sức khỏe.
Dưới đây là một số nhóm người nên hạn chế ăn bí xanh.
Người có bệnh thận
Bí xanh có tác dụng lợi tiểu, giúp người khỏe mạnh đào thải bớt nước và chất cặn, giảm áp lực lên thận. Tuy nhiên, đối với người mắc bệnh thận, đặc biệt là suy thận, việc ăn bí xanh lại không có lợi.
Bởi chức năng bài tiết của thận đã suy giảm, cơ thể không thể tự điều hòa lượng nước và điện giải như bình thường. Ăn bí xanh lúc này có thể làm rối loạn cân bằng dịch trong cơ thể, gây thêm áp lực cho hệ bài tiết.
Bí xanh có tác dụng lợi tiểu, giúp người khỏe mạnh đào thải bớt nước và chất cặn, giảm áp lực lên thận.
Người bị huyết áp thấp
Nếu bạn bị huyết áp thấp thì tuyệt đối không sử dụng bí xanh để giảm cân. Vì các thành phần của bí xanh chứa rất ít calo nên có thể làm hạ huyết áp rất nhanh và dễ gây ra đột quỵ.
Bạn chỉ nên coi bí xanh như loại rau hay một loại đồ uống phụ sau bữa ăn, tuyệt đối không dùng bí xanh thay cơm và các loại thực phẩm khác.
Người hay bị rối loạn tiêu hóa
Bí xanh có tính hàn (lạnh) cao, đối với những người vốn có hệ tiêu hóa yếu, thường xuyên bị lạnh bụng, đau bụng âm ỉ hoặc đi ngoài phân lỏng, việc ăn bí xanh sẽ gây tiêu chảy kéo dài, làm trầm trọng hơn tình trạng bệnh.
Nếu vẫn muốn ăn bí xanh, nên cho thêm một vài lát gừng tươi vào quá trình chế biến để trung hòa tính lạnh của bí.
Người mắc bệnh tiểu đường
Lượng đường trong trà bí xanh rất cao, dễ khiến tình trạng đường huyết trong cơ thể trở nên bất ổn, có thể tăng mạnh đột ngột, kích thích tiết insulin và rồi lại nhanh chóng hạ xuống.
Người tỳ vị hư
Người có tỳ vị hư thường biểu hiện bằng các triệu chứng như sợ lạnh, tay chân lạnh, dễ đau bụng, tiêu chảy khi ăn đồ mát hoặc lạnh. Do bí xanh có tính hàn, khi ăn vào sẽ làm tăng hàn khí trong cơ thể, khiến dương khí của tỳ vị bị tổn thương nghiêm trọng hơn.
Có thể hình dung như việc dội một chậu nước lạnh vào người giữa mùa đông, khiến cơ thể vốn đã yếu càng thêm suy kiệt.
Phụ nữ mang thai và trẻ em có hệ tiêu hóa nhạy cảm
Phụ nữ mang thai thường gặp các vấn đề về tiêu hóa như đầy hơi, khó tiêu. Do tính hàn của bí xanh, mẹ bầu không nên ăn quá thường xuyên, đặc biệt là trong 3 tháng đầu thai kỳ. Mẹ bầu chỉ nên ăn 1 - 2 bữa/tuần và tuyệt đối phải nấu chín kỹ.
Bí xanh dễ gây lạnh bụng, ảnh hưởng đến sự hấp thụ dinh dưỡng của thai nhi. Còn với trẻ nhỏ, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, ăn quá nhiều bí xanh dễ gây đau bụng, tiêu chảy.
Bí xanh có tính hàn, khi ăn vào sẽ làm tăng hàn khí trong cơ thể, khiến dương khí của tỳ vị bị tổn thương nghiêm trọng hơn.
Lưu ý khi ăn bí đao
Liều lượng trà bí đao được khuyên dùng là 2 đến 3 lần/tuần, bạn có thể dùng trà bí đao như một loại thức uống bổ sung và nhất định không được dùng thay cho bữa ăn chính hoặc uống thay nước lọc.
Bạn nên hạn chế ăn sống hoặc uống nước bí đao ép sống vì nó sẽ gậy hại cho hệ tiêu hóa. Bởi bí đao có tính xà phòng cao. Ngày xưa, tại các làng dệt vải sợi còn thường dùng nước bí đao sống để tẩy trắng vải thay cho thuốc tẩy.
