Các trường đại học chủ động chuyển từ cộng điểm sang quy đổi
Trong khi nhiều trường đại học áp dụng quy đổi và thưởng điểm cho chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, Trường Đại học Nha Trang là một trong những trường sớm bỏ áp dụng cộng điểm IELTS từ mùa tuyển sinh năm 2025.
Chia sẻ về quyết định này, báo Dân trí dẫn lời Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo đại học của trường cho biết, nhà trường đã dành nhiều thời gian nghiên cứu thực tế dữ liệu tuyển sinh và nhận thấy một khoảng trống rõ rệt về cơ hội giữa các nhóm học sinh.
Ông nhấn mạnh rằng nhiều học sinh ở vùng sâu, vùng xa hoặc các gia đình có hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện tài chính để theo học trung tâm hay chi trả khoản phí thi chứng chỉ quốc tế đắt đỏ.
Nếu tiếp tục duy trì chính sách cộng điểm, các trường sẽ vô tình tạo ra sự chênh lệch và bất bình đẳng không đáng có giữa các nhóm thí sinh. Do đó, Trường Đại học Nha Trang đã quyết định không cộng điểm với chứng chỉ IELTS.
Dù vậy, nhằm ghi nhận đúng năng lực ngoại ngữ của học sinh, nhà trường không loại bỏ giá trị của IELTS mà chuyển sang cơ chế quy đổi thành điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển.
Cụ thể, mức IELTS 5.0 được quy đổi thành 6 điểm tiếng Anh. Mỗi mức 0.5 tiếp theo tương ứng được thêm 1 điểm và từ IELTS 7.0 trở lên, thí sinh được quy đổi trọn vẹn thành 10 điểm.
Như vậy, chứng chỉ vẫn được nhà trường ghi nhận trong tuyển sinh nhưng không tạo thêm một lớp điểm thưởng ngoài điểm môn tiếng Anh đã được quy đổi. Một điểm đáng chú ý khác là Trường Đại học Nha Trang cũng không sử dụng kết quả học tập trung học phổ thông để xét tuyển.
Thí sinh tại ngày hội tuyển sinh năm 2026. Ảnh: Duy Phạm/Tiền phong
Một trường hợp tiêu biểu khác là Trường Đại học Ngoại thương, khi từ năm 2018 đến nay trường cũng không thực hiện cộng điểm đối với thí sinh có chứng chỉ IELTS.
Thay vào đó, trường sử dụng chứng chỉ này theo hướng quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong các phương thức xét tuyển phù hợp. Dựa trên cơ sở phân tích dữ liệu tuyển sinh qua nhiều năm, nhà trường nhận thấy phần lớn các thí sinh đã đáp ứng rất tốt yêu cầu về năng lực tiếng Anh.
Vì vậy, về cơ bản trường không đặt ra cơ chế ưu tiên cộng điểm cho việc sử dụng chứng chỉ IELTS, đồng thời ban hành thang quy đổi IELTS ở mức thấp so với mặt bằng chung và duy trì ổn định từ năm 2018 đến nay.
Lựa chọn "nói không" toàn diện
Trong khi đó, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch lại lựa chọn cách tiếp cận chặt chẽ hơn nhiều khi "nói không" với cả việc cộng điểm lẫn quy đổi điểm IELTS.
Năm 2025 là lần đầu tiên nhà trường đưa tổ hợp có môn tiếng Anh (gồm A01 và B08) vào xét tuyển các ngành Y khoa, Dược học, Răng - Hàm - Mặt. Dù sử dụng tổ hợp xét tuyển có môn ngoại ngữ, nhà trường đưa ra quy định cứng là chỉ chấp nhận điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông môn tiếng Anh trong năm đó, hoàn toàn không quy đổi từ chứng chỉ IELTS hay bất kỳ chứng chỉ quốc tế nào vốn được dùng để miễn thi tốt nghiệp.
Đồng thời, nhà trường cũng không áp dụng bất kỳ khoản điểm thưởng nào cho các thành tích ngoại ngữ hay chứng chỉ phụ. Chính sách "nói không" toàn diện này sẽ tiếp tục được Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch kiên trì giữ vững trong mùa tuyển sinh năm 2026.
Hai cách làm trên cho thấy, bên cạnh việc ghi nhận năng lực ngoại ngữ, các trường đại học còn phải cân nhắc một bài toán quan trọng khác: làm thế nào để lợi thế từ chứng chỉ quốc tế không tạo ra chênh lệch quá lớn giữa các nhóm thí sinh, nhất là khi điều kiện tiếp cận chứng chỉ của học sinh ở các vùng miền còn rất khác nhau.
Đây cũng chính là vấn đề trọng tâm được đặt ra trong dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2027, khi Bộ GD&ĐT đề xuất không để các cơ sở đào tạo tự quy định điểm cộng đối với chứng chỉ ngoại ngữ và một số thành tích của thí sinh.
Thí sinh trao đổi với người đạt điểm IELTS cao tại một sự kiện diễn ra hồi tháng 3/2026. Ảnh: Ngọc Long/Thanh niên
Những lợi thế thiết thực của IELTS dù không còn điểm thưởng
Theo các chuyên gia giáo dục, ngay cả khi đề xuất bỏ cộng điểm IELTS được thông qua, thí sinh sở hữu chứng chỉ này vẫn còn rất nhiều lợi thế rõ rệt, Tuổi trẻ Online đưa tin.
Đầu tiên, theo quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông hiện hành, thí sinh có chứng chỉ IELTS 4.0 và các chứng chỉ tương đương theo quy định của bộ vẫn được miễn thi môn tiếng Anh trong xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông.
Trước đó, trong năm 2024 đã có tới 67.000 thí sinh được miễn thi ngoại ngữ trong xét tốt nghiệp. Tuy nhiên, đến năm 2025, số lượng thí sinh được miễn sẽ giảm mạnh do Bộ điều chỉnh quy định, không còn cho phép quy đổi IELTS 4.0 thành 10 điểm ngoại ngữ như trước đây.
Lợi thế thứ hai được Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT khẳng định, đó là thí sinh vẫn có thể dùng chứng chỉ ngoại ngữ để quy đổi điểm, thay thế cho điểm môn ngoại ngữ trong các tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai của từng trường.
Tính riêng năm 2026, có khoảng 70 trường đại học quy đổi IELTS thành điểm môn tiếng Anh để xét kết hợp với điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc điểm học bạ. Mức quy đổi này thường bắt đầu từ IELTS 4.0 và mỗi trường lại có những quy định khác nhau.
Chẳng hạn với cùng mức IELTS 5.0, đa số các trường sẽ quy đổi từ 7 đến 8,5 điểm. Trong khi Trường Đại học Nha Trang quy đổi IELTS 5.0 thành 6 điểm, thì Trường Đại học Tài chính - Quản trị kinh doanh lại quy đổi thành 9,25 điểm, tạo ra mức chênh lệch lên tới 3,25 điểm.
Tiếp đó, lợi thế thứ ba là thí sinh có thể dùng IELTS để chứng minh yêu cầu ngoại ngữ đầu vào đối với các chương trình đào tạo giảng dạy bằng tiếng nước ngoài. Ở lợi thế thứ tư, thí sinh có IELTS hoàn toàn có thể được một số trường đại học xem xét công nhận học phần, giúp các em đạt chuẩn đầu ra ngoại ngữ ngay từ khi vừa nhập học.
Có thể lấy ví dụ tại Đại học Kinh tế quốc dân trong mùa tuyển sinh năm 2026, có khoảng 80% tân sinh viên có chứng chỉ IELTS, với 90% đạt từ mức 6.5 trở lên. Điều này đồng nghĩa với việc có đến 6.420 em được công nhận đạt chuẩn đầu ra ngoại ngữ ngay khi vừa bước chân vào trường.
Cuối cùng, các chuyên gia đều cho rằng nền tảng ngoại ngữ tốt sẽ là một lợi thế to lớn giúp thí sinh có điều kiện thuận lợi để tiếp cận với các nguồn học liệu, tài liệu phong phú và đa dạng bằng tiếng Anh, từ đó dễ dàng thích ứng và học tập tốt trong những môi trường có yếu tố quốc tế thường xuyên sử dụng ngoại ngữ này.
Tối 17/9, Bộ GD&ĐT cho biết, dự kiến từ năm 2027 sẽ không sử dụng điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ (trong đó có IELTS) hay giải học sinh giỏi khi xét tuyển đại học.
