Ngành xây dựng "khát" nhân lực
Trong bối cảnh hoạt động xây dựng đứng trước yêu cầu ngày càng cao về tiến độ, chất lượng và quy mô triển khai dự án, nhu cầu tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp tiếp tục gia tăng.
Theo ghi nhận tại Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng đã đăng ký nhu cầu tuyển dụng lớn. Trước tình hình này, để chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực từ sớm, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND TP.HCM phối hợp với các sở, ngành và cơ sở đào tạo nghề để dự báo nhu cầu, kết nối cung - cầu lao động ngành xây dựng.
Theo báo Thanh Niên, thực tế trên các nền tảng tuyển dụng trực tuyến cũng cho thấy nhiều doanh nghiệp đang đăng tuyển nhân lực xây dựng ở cả nhóm lao động phổ thông lẫn nhân sự có trình độ chuyên môn.
Cụ thể, trên trang Vieclamtot, một đơn vị đăng tuyển công nhân xây dựng tại Cần Giờ (TP.HCM) với mức lương từ 14-48 triệu đồng/tháng, tùy vị trí việc làm. Trong đó, tổ trưởng được trả lương từ 35-48 triệu đồng/tháng; thợ có tay nghề như cốp pha, cốt thép, bê tông, xây dựng... lương từ 16-22 triệu đồng/tháng, tùy năng lực; thợ phụ có mức lương 14 triệu đồng/tháng.
Trong khi đó, Hoa Sen Group tuyển kỹ sư xây dựng công trình làm việc toàn thời gian với mức lương từ 15-25 triệu đồng/tháng.
Theo ghi nhận trên trang Vieclam24h ngày 14/11, có gần 600 đơn vị đăng tuyển công nhân xây dựng.
Không chỉ lao động phổ thông, nhu cầu tuyển dụng kỹ sư và nhân sự quản lý công trình cũng khá lớn. Một đơn vị đăng tuyển kỹ sư xây dựng kiêm chỉ huy trưởng, phụ trách thiết kế, dự toán và thi công, với mức lương từ 25-45 triệu đồng/tháng. Ứng viên cần tốt nghiệp cao đẳng hoặc đại học chuyên ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp, kỹ thuật xây dựng hoặc chuyên ngành liên quan.
Một đơn vị khác tuyển kỹ sư xây dựng, giám sát thi công tại TP.HCM với mức lương từ 20-30 triệu đồng/tháng. Vị trí này yêu cầu ứng viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng ngành kỹ thuật công trình xây dựng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật; ưu tiên người có kinh nghiệm về kết cấu móng, tầng hầm, hạ tầng đô thị, thi công san lấp mặt bằng và kiểm soát tiến độ thi công.

Công nhân làm việc tại một dự án ở phường Long Hưng, TP Đồng Nai. Ảnh: Báo Xây dựng
Trả lương cao vẫn khó tuyển
Đại diện Công ty Cổ phần Tổng công ty Đầu tư Xây dựng 194 cho biết trên báo Xây dựng, doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn trong tuyển dụng cả kỹ sư lẫn công nhân, dù đã đưa ra mức lương và chế độ đãi ngộ khá cao. Hiện mức lương kỹ sư phổ biến tại doanh nghiệp khoảng 35 - 40 triệu đồng/tháng, công nhân khoảng 700.000 đồng/ngày. Với những kỹ sư giỏi, có kinh nghiệm và khả năng đáp ứng yêu cầu công việc, mức thu nhập phải từ 100 triệu đồng/tháng trở lên mới có thể thu hút được nhân sự phù hợp.
Áp lực nhân lực thể hiện rõ tại các dự án doanh nghiệp đang thi công. Riêng dự án mở rộng quốc lộ 1, nhu cầu cần khoảng 20 kỹ sư và 1.000 - 1.500 công nhân, nhưng lực lượng hiện có tại công trường còn rất khiêm tốn.
Trong khi đó, dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài cần khoảng 50 kỹ sư và 2.000 công nhân để đáp ứng yêu cầu triển khai đồng thời nhiều hạng mục.
Đại diện doanh nghiệp cũng cho biết thêm, nguồn lao động có tay nghề, kinh nghiệm hiện tập trung tại các dự án quy mô lớn trên cả nước, khiến việc tuyển dụng ngày càng cạnh tranh. Để duy trì hoạt động, doanh nghiệp phải tính đến phương án khoán nhân công cho các đội thi công, đồng thời nhờ các đơn vị tuyển dụng hỗ trợ tìm kiếm lao động.
Theo đại diện một doanh nghiệp, lao động có tay nghề và kinh nghiệm hiện chủ yếu tập trung tại các dự án quy mô lớn trên cả nước, khiến cuộc cạnh tranh tuyển dụng ngày càng gay gắt. Để duy trì hoạt động thi công, doanh nghiệp phải linh hoạt nhiều giải pháp, từ khoán nhân công cho các đội thi công đến thuê các đơn vị tuyển dụng chuyên nghiệp hỗ trợ tìm kiếm lao động.
Bên cạnh đó, mức lương cũng được điều chỉnh tăng khoảng 10-20% nhằm thu hút ứng viên và giữ chân nhân sự hiện có. Tuy nhiên, việc cải thiện chế độ đãi ngộ chưa thể giải quyết triệt để bài toán tuyển dụng, khi nguồn lao động có chuyên môn, tay nghề và kinh nghiệm thực tế vẫn khan hiếm.
Trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng đồng loạt triển khai, thách thức đối với ngành xây dựng khu vực phía Nam không đơn thuần là bổ sung đủ số lượng lao động, mà còn phải bảo đảm chất lượng nhân lực, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và duy trì sự ổn định trong quá trình thi công. Nếu không có giải pháp kịp thời, tình trạng thiếu hụt nhân lực có thể tạo thêm áp lực lên tiến độ triển khai các công trình.
Mức lương cũng được tính toán điều chỉnh tăng khoảng 10 - 20% nhằm thu hút, giữ chân nhân sự. Tuy nhiên, tăng đãi ngộ vẫn chưa đồng nghĩa có thể tuyển đủ người, bởi nguồn lao động có chuyên môn, tay nghề và kinh nghiệm thực tế vẫn khan hiếm.
Tình trạng thiếu hụt nhân lực không chỉ diễn ra tại TP.HCM mà còn xuất hiện ở nhiều địa phương có các dự án trọng điểm đang được triển khai. Tại An Giang, theo phản ánh của các nhà thầu thi công dự án đường Hồ Chí Minh qua địa bàn tỉnh, bên cạnh công nhân trực tiếp, nhân lực kỹ thuật vận hành máy khoan chuyên dụng CDM cũng đang thiếu hụt nghiêm trọng. Đây là thiết bị được sử dụng để khoan, trộn vữa xi măng với đất nhằm gia cố nền đất yếu.
Đáng chú ý, mức lương dành cho vị trí lái máy CDM hiện trung bình khoảng 40 triệu đồng/tháng, chưa kể các khoản thưởng và phụ cấp. Ngay cả khi thu nhập được nâng lên gấp 1,5 lần, tương đương khoảng 60 triệu đồng/tháng, các nhà thầu vẫn gặp khó trong việc tìm kiếm nhân sự đáp ứng yêu cầu.
Đại diện một nhà thầu cho biết: "Thời điểm này thuê dây chuyền máy CDM đã khó, thuê người lái máy còn khó hơn. Nhiều nhà thầu có sẵn máy CDM cũng phải 'trùm mềm' chờ tìm người lái máy. Đây cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án, bên cạnh nguồn vật liệu xây dựng".
Tạo sự ổn định để giữ chân người lao động
Theo Sở Nội vụ TP.HCM, trong 8 tháng đầu năm 2026, hơn 380 sinh viên tốt nghiệp Trường CĐ Kiến trúc – Xây dựng TP.HCM và hơn 250 sinh viên tốt nghiệp Trường ĐH Xây dựng Hà Nội - Phân hiệu TP.HCM đều được doanh nghiệp tuyển dụng, đạt tỷ lệ 100%.
Kết quả này cho thấy sự gắn kết tích cực giữa hoạt động đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp.
Bên cạnh việc chuẩn bị nguồn nhân lực thông qua đào tạo, TP.HCM cũng yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu lập kế hoạch huy động nhân sự chi tiết để bảo đảm cam kết tiến độ dự án. Tuy nhiên, khi nhiều công trình lớn đồng loạt triển khai vào dịp cuối năm, ngành xây dựng vẫn đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động cục bộ.
Theo tờ Thanh Niên, Sở Nội vụ TP.HCM cho biết, dù thu nhập của lao động ngành xây dựng hiện khá cạnh tranh, việc thu hút và giữ chân nhân lực vẫn gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, lao động phổ thông có mức thu nhập khoảng 8-10 triệu đồng/tháng, trong khi lao động kỹ thuật, chuyên môn nhận từ 12-20 triệu đồng/tháng.Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ đặc thù công việc ngoài trời vất vả, nặng nhọc. Bên cạnh đó, lao động phổ thông có xu hướng lựa chọn công việc thời vụ, nhận lương khoán ngắn hạn thay vì ký hợp đồng dài hạn.
Ngành xây dựng còn phải cạnh tranh lao động gay gắt với các khu công nghiệp và lĩnh vực thương mại - dịch vụ.
Thực tế này cho thấy, bên cạnh việc đẩy mạnh đào tạo và kết nối tuyển dụng để đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các dự án đầu tư công, bài toán đặt ra với ngành xây dựng là làm thế nào cải thiện điều kiện làm việc, bảo đảm thu nhập và tạo sự ổn định để giữ chân người lao động.

Ảnh minh họa: Anh Tú/Lao động
Trong khi đó, TS Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam chia sẻ quan điểm trên tờ Nhân dân: “Cần xây dựng và phát triển mô hình “mô-đun đào tạo”. Theo đó, doanh nghiệp có thể chủ động đặt hàng nhu cầu nhân lực, cơ sở giáo dục nghề nghiệp đồng thời xây dựng các module đào tạo ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu bồi dưỡng, chuyển đổi kỹ năng cho đội ngũ đang làm việc tại doanh nghiệp”.
Cũng theo ông Dũng, ngành xây dựng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để giảm lao động thủ công, nâng năng suất và rút ngắn thời gian thi công. Việc sử dụng bê-tông đúc sẵn, cấu kiện lắp ghép, cơ giới hóa và tự động hóa cần được nghiên cứu, lựa chọn và áp dụng phù hợp từng loại công trình.
Một vấn đề khác, tiền lương chưa phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng thu hút người lao động. Người lao động còn quan tâm đến tính ổn định của công việc, môi trường làm việc an toàn, chế độ phúc lợi và cơ hội phát triển. Bởi thế, doanh nghiệp cần thay đổi phương thức quản trị, bảo đảm trả lương đầy đủ, đúng hạn, áp dụng thưởng theo dự án, thưởng tháng lương thứ 13, chủ động bố trí công việc liên tục giữa các công trình để hạn chế tình trạng công nhân phải nghỉ chờ việc.


