Theo Tạp chí Tri Thức, đột quỵ là tình trạng nguy hiểm tới tính mạng, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Các cơn đột quỵ thường xảy ra bất ngờ khi lượng cấp máu lên não bị gián đoạn do động mạch tắc nghẽn, các cục máu đông hoặc mạch máu vỡ ra.
Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), đột quỵ thường dễ xảy ra vào sáng sớm một phần là do huyết áp tăng vào thời điểm này. Khi thức dậy vào buổi sáng, cơ thể sẽ chuyển từ tư thế tĩnh sang động, làm thay đổi nồng độ các hormone.
Các hormone này làm tăng nhịp tim và tăng huyết áp, đồng thời làm tăng trương lực của động mạch. Thông thường, huyết áp của cơ thể xuống mức thấp nhất vào lúc khoảng 3h sáng, sau đó tăng dần lên và tăng nhanh lúc thức dậy vào buổi sáng.
Lúc này, cơ thể tiết ra adrenaline và các hormone gây căng thẳng khác, làm tăng áp lực máu và nhu cầu cung cấp oxy. Đặc biệt, sau một đêm, cơ thể mất đi một lượng nước tương đối lớn, khiến máu cô đặc hơn, tim phải làm việc vất vả để bơm và đẩy máu đi, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, đột quỵ.
Dưới đây là những thói quen buổi sáng tưởng chừng vô hại lại có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ mà nhiều người vẫn vô tư làm hàng ngày.
Nhấn nút báo thức lại
Theo Medical News Today, mỗi khi tắt báo thức và nhấn nút báo lại, bạn đang hy sinh chất lượng giấc ngủ, cảm giác khi thức dậy càng mệt mỏi hơn thay vì sảng khoái. Điều này cũng khiến thói quen buổi sáng như ăn sáng, tập thể dục chậm trễ hơn.
Cơ thể cần sự đều đặn như một cỗ máy được bôi trơn tốt, đặc biệt là khi nói đến giờ giấc ngủ và điều hòa huyết áp. Nhấn nút báo thức lại có thể khiến giờ giấc thức dậy thất thường, gây rối loạn hệ tim mạch và phá vỡ nhịp sinh học tự nhiên có lợi cho sức khỏe.
Thực tế, những người dậy sớm có trái tim khỏe hơn và ít bị đột quỵ hơn người thức khuya. Vì vậy, bạn nên tạo thói quen đi ngủ sớm hơn một chút vào đêm hôm trước để cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ - bạn sẽ thức dậy dễ dàng và không cần phải nhấn nút báo lại.
Nếu có thói quen vận động buổi sáng, mọi người nên tập luyện ngay tại nhà khi trời rét. Chỉ cần đi bộ 10-15 phút quanh nhà cũng có lợi cho sức khỏe.
Uống trà, cà phê ngay khi vừa ngủ dậy
Nếu là người hay uống cà phê, bạn sẽ không thích nghe điều này, nhưng uống cà phê trước 9h30 không phải là ý kiến hay. Theo Bustle, các nhà khoa học đã phát hiện cơ thể chúng ta sản sinh ra lượng hormone căng thẳng cortisol điều chỉnh năng lượng cao hơn tự nhiên, trong khoảng thời gian 8-9:00 sáng.
Uống cà phê hay trà trước hoặc trong thời gian đó, đặc biệt khi chưa ăn sáng, sẽ chỉ khiến bạn bồn chồn và căng thẳng cao độ, đồng thời làm rối loạn hệ thống theo dõi cortisol tự nhiên của cơ thể. Căng thẳng quá mức có thể gây áp lực lên tim và mạch máu, tăng nguy cơ đột quỵ.
Tập thể dục quá sớm khi trời lạnh
Việc tỉnh dậy lúc 4-5h sáng để ra ngoài đi bộ, tập thể dục là thói quen phổ biến với nhiều người, bất kể thời tiết, không gian. Tuy nhiên, thói quen này vào ngày lạnh có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt với người từ trên 50 tuổi. Nhiều người ra ngoài khi cơ thể chưa thức dậy hoàn toàn, dễ khiến máu cô đặc, huyết áp tăng, lại chưa uống nước hay ăn sáng. Khi tiếp xúc phải luồng khí lạnh đột ngột, mạch máu co lại, dễ hình thành huyết khối gây đột quỵ.
Điều này là do sự thay đổi nhiệt độ đột ngột, đặc biệt vào buổi sáng và ban đêm, có thể làm vỡ mạch máu não gây xuất huyết, hoặc bong mảng xơ vữa, hình thành cục máu đông dẫn đến nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim. Những người mắc cao huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu là nhóm nguy cơ cao nhất.
Tắm quá sớm
Theo India Times, tắm buổi sáng là thói quen hàng ngày của nhiều người, nhưng việc tắm quá sớm có thể âm thầm làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là đối với người cao tuổi trên 60. Từ 5 đến 8h sáng, cơ thể tiết ra cortisol, làm tăng huyết áp tự nhiên. Tắm vào thời gian này, đặc biệt là bằng nước nóng, có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Tình trạng mất nước qua đêm và bụng rỗng càng làm trầm trọng thêm tình trạng này.
Thậm chí, phòng tắm đầy hơi nước làm giảm nồng độ oxy, khiến việc thở khó khăn hơn, đặc biệt là đối với những người mắc bệnh phổi hoặc tim. Môi trường này có thể gây chóng mặt, làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Làm 5 việc này vào buổi sáng giúp ngừa đột quỵ, tăng tuổi thọ
Theo Dân Trí, buổi sáng là thời điểm "vàng" giúp cơ thể khởi động một cách trọn vẹn, tái tạo năng lượng sau một đêm nghỉ ngơi và chuẩn bị tinh thần cho ngày mới.
Theo Aboluowang, 5 thói quen tốt vào buổi sáng dưới đây sẽ giúp bạn nâng cao sức khỏe:
Nằm thêm một lúc sau khi tỉnh giấc
Không ít người có thói quen bật dậy ngay khi chuông báo thức reo. Điều này tưởng chừng bình thường nhưng lại gây nguy cơ lớn cho sức khỏe, nhất là khi cơ thể đang trong trạng thái "ngái ngủ".
Việc đứng dậy đột ngột có thể khiến máu lưu thông không đủ lên não, gây chóng mặt, hoa mắt, hoặc thậm chí té ngã.
Ngoài ra, với những người mắc bệnh tim mạch, xương khớp hay huyết áp thấp, động tác bật dậy nhanh có thể dẫn đến đau nhức, nguy cơ đột quỵ hoặc các tổn thương nguy hiểm.
Lời khuyên: Dành khoảng 3-5 phút nằm trên giường sau khi tỉnh giấc, co duỗi chân tay, vươn vai nhẹ nhàng để cơ thể chuyển dần từ trạng thái nghỉ ngơi sang trạng thái hoạt động.
Chải tóc để kích thích máu lưu thông
Chải tóc vào buổi sáng là một phương pháp hỗ trợ sức khỏe hiệu quả. Theo Đông y, vùng đầu tập trung nhiều huyệt đạo quan trọng, và việc chải tóc có thể kích thích các huyệt này, giúp lưu thông máu, thư giãn thần kinh và cải thiện tình trạng căng thẳng.
Ngoài ra, thói quen chải tóc còn hỗ trợ phòng ngừa các bệnh liên quan đến mạch máu não và làm tinh thần tỉnh táo hơn.
Cách thực hiện: Chải nhẹ nhàng từ trán ra sau gáy, đảm bảo răng lược tiếp xúc nhẹ với da đầu. Thực hiện trong 5 phút mỗi sáng, vừa giúp tóc bóng mượt, vừa cải thiện tuần hoàn máu hiệu quả.
Uống một cốc nước ấm
Sau một đêm dài, cơ thể bạn mất nước do quá trình trao đổi chất. Một cốc nước ấm vào buổi sáng không chỉ giúp bổ sung lượng nước cần thiết mà còn kích thích hệ tiêu hóa, làm sạch đường ruột và giảm độ nhớt của máu.
Việc uống nước ấm thay vì nước lạnh còn giúp tăng cường tuần hoàn máu, đặc biệt tốt cho những người có vấn đề về dạ dày hoặc tiêu hóa.
Lưu ý: Uống nước ấm khoảng 150ml, không quá nóng hoặc lạnh. Nếu bạn bị táo bón, hãy thêm một chút mật ong vào cốc nước để cải thiện tình trạng.
Mở cửa sổ đón không khí trong lành
Sau một đêm đóng kín cửa, phòng ngủ thường tích tụ lượng lớn CO2 và vi khuẩn có hại từ hơi thở và mồ hôi. Nếu không mở cửa thông thoáng, không khí ô nhiễm trong phòng dễ gây ra các bệnh liên quan đến hô hấp hoặc dị ứng.
Đón ánh sáng buổi sáng và luồng không khí mới không chỉ làm sạch môi trường mà còn giúp bạn cảm thấy tỉnh táo, sảng khoái hơn.
Lời khuyên: Ngay sau khi thức dậy, hãy mở cửa sổ để không khí được lưu thông và tận hưởng ánh sáng mặt trời đầu ngày. Điều này cũng hỗ trợ cải thiện tâm trạng hiệu quả.
Ăn sáng đủ chất
Bỏ bữa sáng là một sai lầm lớn, bởi đây là bữa ăn cung cấp năng lượng quan trọng nhất trong ngày. Một bữa sáng đủ chất không chỉ giúp duy trì năng lượng mà còn hỗ trợ não bộ hoạt động hiệu quả, tăng cường khả năng tập trung.
Theo một nghiên cứu của Đại học Harvard, những người ăn sáng đầy đủ có nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tiểu đường thấp hơn 27% so với những người thường xuyên bỏ bữa sáng. Ăn sáng còn giúp ổn định đường huyết, cung cấp năng lượng cần thiết cho não bộ và cải thiện hiệu suất làm việc.
Thực đơn ăn sáng lý tưởng:
- Tinh bột: Bánh mì, cháo, cơm hoặc ngũ cốc (khoảng 100g).
- Protein: Trứng, thịt, sữa hoặc đậu phụ.
- Rau xanh và trái cây tươi (100g).
