Nhiều bệnh viện lớn trên địa bàn Hà Nội như Bệnh viện Bạch Mai, Lão khoa Trung ương, Trung ương Quân đội 108, Nhi Trung ương, Thanh Nhàn, ghi nhận số lượng bệnh nhân nhập viện những ngày này tăng rõ rệt, trong đó chủ yếu là nhóm người bị bệnh tim mạch, hô hấp và đột quỵ.
VTC News dẫn nguồn BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai có 3 thời điểm rất nguy hiểm trong ngày dễ dẫn tới đột quỵ:
Sáng sớm
Ảnh minh họa.
Sáng sớm ngay sau khi thức dậy là thời điểm nhạy cảm với nguy cơ đột quỵ trong mùa lạnh.
Sau đêm ngủ, cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi, huyết áp và nhịp tim ở mức thấp. Tỉnh giấc, cơ thể cần thời gian để chuyển sang trạng thái hoạt động. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết rét đậm, sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa phòng ngủ ấm và môi trường bên ngoài khiến mạch máu co thắt đột ngột, làm huyết áp tăng nhanh.
“Nhiều người có thói quen bật dậy ngay khi vừa thức giấc, đi lại hoặc ra ngoài trời lạnh mà không có thời gian thích nghi. Điều này có thể gây choáng, tụt huyết áp tư thế hoặc làm huyết áp tăng vọt, dẫn đến tai biến mạch máu não”, BSCKII Nguyễn Tiến Dũng cảnh báo.
Đi tắm
Thời điểm thứ hai được các bác sĩ đặc biệt lưu ý là khi tắm rửa, nhất là tắm muộn vào ban đêm. Việc tắm nước quá lạnh, tắm khi cơ thể đang nhiễm lạnh hoặc tắm trong phòng tắm không kín gió có thể gây co mạch đột ngột, làm rối loạn huyết áp và tuần hoàn não.
BSCKII Nguyễn Tiến Dũng cho biết, trên thực tế ghi nhận nhiều ca đột quỵ xảy ra ngay trong phòng tắm. Khi cơ thể đang lạnh mà tiếp xúc với nước lạnh, phản xạ co mạch xảy ra mạnh hơn, đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi và người bệnh nền tim mạch.
Đi vệ sinh ban đêm
Thời điểm thứ ba thường bị bỏ qua nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn là khi đi vệ sinh vào ban đêm. Nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi, có thói quen rời chăn ấm trong tình trạng buồn ngủ, mặc đồ mỏng và bước vào không gian lạnh mà không kịp giữ ấm cơ thể.
Theo bác sĩ Dũng, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột này có thể khiến mạch máu co mạnh, làm huyết áp tăng nhanh. Ở những người có tiền sử tăng huyết áp, xơ vữa động mạch hoặc từng bị tai biến, đây có thể là yếu tố khởi phát đột quỵ ngay trong đêm.
Thực tế lâm sàng cho thấy, không ít trường hợp được phát hiện đột quỵ vào sáng hôm sau, nhưng nguyên nhân bắt đầu từ một biến cố xảy ra trong lúc đi vệ sinh ban đêm.
BS Dũng nhấn mạnh, chỉ cần chủ quan trong những thời điểm nhạy cảm này, nguy cơ tai biến có thể xảy ra rất nhanh và để lại hậu quả nặng nề, thậm chí đe dọa tính mạng.
Người dân, đặc biệt là người cao tuổi, cần thức dậy từ từ, không bật dậy đột ngột; mặc đủ ấm khi ra khỏi giường, nhất là ban đêm; tránh tắm muộn, tắm nước quá lạnh; theo dõi và kiểm soát tốt huyết áp
“Mùa lạnh không chỉ là chuyện giữ ấm đơn thuần. Việc nhận diện đúng những thời điểm nguy hiểm và thay đổi thói quen sinh hoạt có thể giúp phòng tránh đột quỵ hiệu quả”, BSCKII Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh.
7 thói quen phòng ngừa đột quỵ vào mùa lạnh
Không bật dậy đột ngột khi vừa thức giấc
Bật dậy quá nhanh và rời khỏi giường ngay khi vừa thức giấc, nhất là vào mùa lạnh có thể gây tăng huyết áp đột ngột khiến máu không kịp lên não. Thay đổi tư thế đột ngột dễ dẫn đến chóng mặt, ngất xỉu, ngã, tăng nguy cơ đột quỵ. Thay vì xuống giường đột ngột, hãy nằm yên 1-2 phút, vận động tay chân nhẹ nhàng cho ấm rồi từ từ ngồi dậy.
Giữ ấm cơ thể
Ảnh minh họa.
Khi nhiệt độ xuống thấp, cần giữ ấm cơ thể, nhất là đầu, cổ, ngực, bàn tay, bàn chân - những vùng mất nhiệt nhanh, tránh co mạch đột ngột và ảnh hưởng lưu thông máu lên não. Nếu chạy xe, đi bộ hay tham gia các hoạt động ngoài trời vào lúc sáng sớm và chiều tối, bạn nên đeo khăn khẩu trang, mặc áo khoác ấm nhiều lớp, che kín đầu, tay, đi tất với giày ấm.
Không tắm quá khuya
Khi tiết trời vào đông, nhiệt độ buổi chiều tối có thể giảm nhanh chỉ trong vài giờ. Tắm quá khuya, nhất là tắm với nước lạnh hoặc khi đang mệt, vừa vận động mạnh, sau khi uống rượu bia... ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp, dẫn đến co mạch đột ngột.
Kiểm soát các yếu tố nguy cơ
Thông tin trên Vnexpress, Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, vào mùa lạnh, người lớn tuổi, người tăng huyết áp, tiểu đường và rối loạn mỡ máu dễ bị suy yếu thành mạch máu não, tạo điều kiện hình thành cục máu đông, gây tắc nghẽn dòng máu lên não, dẫn đến đột quỵ.
Thừa cân, béo phì thúc đẩy tăng huyết áp, tiểu đường và các bệnh tim mạch - các yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ. Do đó, người trưởng thành cần kiểm soát và duy trì ổn định chỉ số huyết áp, đường huyết, mỡ máu, từ đó có biện pháp điều chỉnh phù hợp.
Ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng
Khi đông đến, trời thường sáng muộn và tối sớm dễ gây rối loạn giấc ngủ. Mỗi người cần vệ sinh giấc ngủ để đảm bảo ngủ đủ giấc, đi ngủ và thức dậy đúng giờ nhằm duy trì nhịp sinh học, bảo vệ sức khỏe não bộ, giảm nguy cơ đột quỵ.
Uống đủ nước, ưu tiên nước ấm
Uống đủ nước vào mùa lạnh, ưu tiên nước ấm nhằm duy trì lưu thông máu ổn định. Nên uống 1-2 ngụm nước ấm mỗi 30-45 phút, ngay cả khi không khát để hỗ trợ quá trình tuần hoàn máu và trao đổi chất của cơ thể, giảm nguy cơ đột quỵ trong suốt mùa lạnh.
Vận động phù hợp
Người trưởng thành nên tập thể dục 30 phút mỗi ngày, ưu tiên các bài tập trong nhà thay vì tập thể dục ngoài trời vào mùa lạnh. Tránh vận động gắng sức, tập luyện ở ngoài trời lạnh quá lâu góp phần ổn định huyết áp, ngăn đột quỵ. Người lớn tuổi hoặc có các yếu tố nguy cơ chỉ nên ra ngoài sau 6h khi đã có ánh nắng mặt trời, nhiệt độ ổn định hơn.
Bác sĩ Tiến khuyên người lớn nên khám sức khỏe định kỳ mỗi năm một lần để kịp thời phát hiện các bất thường, điều trị phù hợp. Vào mùa lạnh, nên ăn đầy đủ nhóm chất, hạn chế đường, muối, chất béo bão hòa và đồ chiên rán, đồng thời tăng rau xanh, trái cây... để góp phần giảm nguy cơ đột quỵ. Bổ sung các tinh chất thiên nhiên như blueberry (quả việt quất), ginkgo biloba (bạch quả) có tác dụng hỗ trợ trung hòa gốc tự do, bảo vệ tế bào thần kinh và mạch máu não, tăng cường sức khỏe.
