Nguyên nhân vì sao đột quỵ có xu hướng ngày càng trẻ hóa
Bệnh lý dị dạng mạch máu não
Theo Kinh tế & Đô thị, đây là một trong những nguyên nhân chính gây ra đột quỵ ở người trẻ. Sự bất thường trong sự phát triển của mạch máu não có thể tạo nên các túi phình, làm tăng nguy cơ đột quỵ do xuất huyết hoặc dẫn đến hiện tượng bóc tách mạch máu, gây hẹp lòng mạch và dẫn đến đột quỵ nhồi máu não.
Việc phát hiện sớm tình trạng dị dạng mạch máu não có thể được thực hiện thông qua phương pháp chụp cắt lớp vi tính với chất tương phản mạch máu hoặc chụp cộng hưởng từ mạch máu não.
Bệnh lý tim mạch
Ảnh minh họa.
Các bệnh lý tim mạch bao gồm rối loạn nhịp tim, các vấn đề liên quan đến đông máu, tổn thương van tim, huyết khối tim mạch và nhiều tình trạng khác. cũng là nguyên nhân gây ra đột quỵ.
Rối loạn chuyển hóa mỡ máu
Nghiên cứu khoa học đã cho thấy mối liên quan giữa tỷ lệ Apolipoprotein B và Apolipoprotein A-I (ApoB/ApoA-I) với nguy cơ đột quỵ nhồi máu não.
Đặc biệt ở người trẻ, việc duy trì các thói quen ăn uống thiếu lành mạnh, chẳng hạn như tiêu thụ quá nhiều thức ăn nhanh hay thực phẩm chế biến sẵn, có thể làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển các bệnh lý liên quan đến mạch máu.
Tình trạng mất ngủ
Ảnh minh họa.
Hiện nay, không ít người trẻ đang phải đối mặt với tình trạng mất ngủ xảy ra một cách thường xuyên, gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm áp lực nặng nề từ công việc hoặc học tập, sự căng thẳng kéo dài trước những vấn đề xã hội hoặc gia đình, cũng như thói quen không lành mạnh như thức khuya hay sử dụng các thiết bị điện tử trước khi đi ngủ.
Nếu tình trạng mất ngủ xảy ra với tần suất khoảng 3 lần/tuần và kéo dài liên tục hơn 1 tháng, người bệnh có nguy cơ cao chuyển sang giai đoạn mãn tính, từ đó gây tổn hại nghiêm trọng đến thể chất và tinh thần.
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng với sức khỏe, chính vì thế mất ngủ có thể khiến người trẻ dễ mắc phải các bệnh lý như tăng huyết áp, xơ vữa mạch máu, béo phì, rối loạn mỡ máu,…
Hút thuốc lá thường xuyên
Theo các số liệu thống kê gần đây, ước tính có khoảng 50% các trường hợp đột quỵ xảy ra ở nhóm người trẻ tuổi thường xuyên sử dụng thuốc lá hoặc chịu ảnh hưởng từ việc hít phải khói thuốc trong môi trường xung quanh.
Trong mỗi điếu thuốc lá, có chứa đến khoảng 7.000 hợp chất hóa học độc hại, và phần lớn các chất này có khả năng xâm nhập vào cơ thể một cách nhanh chóng thông qua phổi sau khi được hít vào. Từ đó, chúng được vận chuyển qua hệ tuần hoàn máu, trực tiếp tấn công và phá hủy các tế bào khỏe mạnh trong cơ thể.
Hậu quả là làm tăng nguy cơ xuất hiện hiện tượng xơ vữa động mạch, đồng thời gây ra các tổn thương nghiêm trọng đối với hệ thống mạch máu não, làm gia tăng đáng kể khả năng dẫn đến đột quỵ.
Ăn uống không lành mạnh
Các loại thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, chất béo như đồ ăn nhanh, nội tạng động vật, hay đồ ngọt giàu đường... đều có nguy cơ cao làm tăng mỡ máu. Bên cạnh đó, những chất này dễ dàng bám vào thành mạch máu, gây ra tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng.
Điều đáng lo ngại là những món ăn này lại đang trở thành sở thích phổ biến của giới trẻ ngày nay, đồng thời là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ ở người trẻ tuổi.
Uống nhiều bia rượu
Cồn trong rượu bia được xem là một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ đột quỵ ở người trẻ. Không chỉ dừng lại ở đó, thói quen sử dụng các món nhậu chứa nhiều dầu mỡ và chất béo cùng với bia rượu càng làm tăng tỷ lệ mắc bệnh. Thực tế, có đến 90% trường hợp đột quỵ bắt nguồn từ những nguyên nhân này.
Làm việc quá sức
Làm việc quá mức có thể đặt một gánh nặng lớn lên não bộ, dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực đối với sức khỏe.
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, đặc biệt là ở thế hệ trẻ, tâm lý luôn muốn khẳng định bản thân và theo đuổi sự nghiệp thành công thường đi kèm với các áp lực không nhỏ. Sự căng thẳng kéo dài trong công việc dễ dẫn đến tình trạng huyết áp tăng, kèm theo đó là nhịp tim co bóp mạnh mẽ hơn bình thường.
Khi lưu lượng máu đột ngột dồn nhiều lên não, nguy cơ hình thành các cục máu đông trở nên cao hơn, gây ra tắc nghẽn mạch máu não.
Tồi tệ hơn, trong một số trường hợp, áp lực gia tăng có thể dẫn đến hiện tượng xuất huyết não, để lại hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe và chất lượng cuộc sống của con người.
Tình trạng thừa cân
Chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học và không hợp lý đang trở thành nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thừa cân, đặc biệt ở giới trẻ hiện nay. Việc cơ thể hấp thụ quá nhiều thực phẩm chứa dầu mỡ, chất béo và các loại đồ ăn nhanh giàu năng lượng nhưng ít dinh dưỡng làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ thừa, từ đó kéo theo việc cân nặng không ngừng gia tăng.
Đáng chú ý hơn cả là ở nhóm người làm việc văn phòng - những người thường xuyên phải ngồi lâu một chỗ và rất ít có cơ hội vận động.
Lối sống tĩnh tại này không chỉ khiến cân nặng khó kiểm soát mà còn dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe, như nguy cơ xơ vữa động mạch hay tình trạng máu nhiễm mỡ, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và lâu dài có thể dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm.
Lười vận động
Lười vận động được xem là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến đột quỵ ở người trẻ. Chính vì vậy, các bác sỹ luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì thói quen tập thể dục đều đặn.
Việc hoạt động thể chất không chỉ giúp cơ thể loại bỏ mỡ thừa, giải độc, mà còn hỗ trợ giảm mỡ trong máu, ổn định cân nặng, từ đó góp phần đáng kể trong việc giảm nguy cơ đột quỵ ở nhóm tuổi này.
Tiểu đường và tăng huyết áp
Khoảng 30% trường hợp đột quỵ ở người trẻ tuổi bắt nguồn từ bệnh đái tháo đường, trong khi tăng huyết áp chiếm khoảng 10%. Những thói quen ăn uống thiếu lành mạnh cùng với tình trạng ô nhiễm môi trường đang khiến độ tuổi mắc bệnh tiểu đường ngày càng trẻ hóa.
5 thói quen đơn giản giúp người trẻ ngừa đột quỵ
Để phòng ngừa đột quỵ hiệu quả ở người trẻ tuổi, Vnexpress dẫn lời TS.BS Bùi Phạm Minh Mẫn, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3 chỉ ra các nguyên tắc, bao gồm:
Xây dựng lối sống lành mạnh
Chế độ ăn uống khoa học
Hạn chế tiêu thụ chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol. Hạn chế ăn đồ ăn nhanh, chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, nhiều muối và đồ uống có cồn, nước ngọt, đồ uống có ga.
Tăng cường ăn rau củ quả, trái cây tươi. Bổ sung các loại cá, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt. Uống đủ nước.
Tập luyện
Duy trì tập thể dục đều đặn 30 phút mỗi ngày hoặc ít nhất 150 phút mỗi tuần với các bài tập vừa sức.
Các bài tập như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, đạp xe giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, tăng cường lưu thông máu, từ đó giảm nguy cơ đột quỵ. Nghiên cứu cho thấy tập cardio 150 phút mỗi tuần có thể giảm nguy cơ đột quỵ đến 25%.
Các bài tập tạ, tập với trọng lượng cơ thể giúp duy trì khối cơ, hỗ trợ lưu thông máu và tăng cường khả năng kiểm soát huyết áp. Yoga, Pilates giúp duy trì tính linh hoạt của cơ thể, giảm căng thẳng và giảm nguy cơ chấn thương.
Ngủ đủ giấc
Đảm bảo ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm, đi ngủ và thức dậy đúng giờ để duy trì nhịp sinh học.
Giữ tinh thần lạc quan, thoải mái
Hạn chế căng thẳng, stress kéo dài. Tham gia các hoạt động thư giãn, giải trí lành mạnh như thiền định.
Hạn chế các chất kích thích
Không hút thuốc lá
Cai thuốc lá chủ động và tránh xa khói thuốc lá thụ động.
Hạn chế rượu bia
Uống rượu bia ở mức độ vừa phải, không quá 2 ly mỗi ngày đối với nam và 1 ly mỗi ngày đối với nữ.
Tránh sử dụng ma túy và các chất kích thích khác
Kiểm soát các bệnh lý nền
Kiểm soát huyết áp
Theo dõi huyết áp thường xuyên và điều trị kịp thời nếu bị tăng huyết áp.
Kiểm soát cholesterol
Khám sức khỏe định kỳ để kiểm tra mức cholesterol và điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp.
Kiểm soát đường huyết
Nếu mắc bệnh đái tháo đường, cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, kiểm soát đường huyết ổn định.
Điều trị các bệnh lý tim mạch
Nếu có bệnh lý tim mạch, cần điều trị tích cực để giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.
Duy trì cân nặng hợp lý
Tránh thừa cân, béo phì. Kiểm soát chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức khỏe mạnh. Kết hợp chế độ ăn uống và tập luyện để giảm cân nếu cần thiết.
Khám sức khỏe định kỳ
Thực hiện khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần. Tham gia các chương trình tầm soát đột quỵ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và các dấu hiệu bất thường.
