Bài toán tổng thể về tự chủ năng lượng
Theo đúng lộ trình, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Bên cạnh đó, tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5 RON92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31/12/2030.
Song, trước những thách thức về an ninh năng lượng, biến động thị trường năng lượng trên thế giới, Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học (E10), rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang xăng E10 trong tháng 4/2026, góp phần giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học E5 và E10 không chỉ giúp giảm phát thải so với xăng khoáng truyền thống, mà còn góp phần bảo vệ môi trường, đặc biệt là thúc đẩy phát triển ngành nhiên liệu sinh học, tạo đầu ra ổn định cho sản xuất nông nghiệp, góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu xăng khoáng.
Báo Sức khỏe & Đời sống dẫn lời ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho biết sản lượng tiêu thụ xăng trên cả nước hiện vào khoảng 1 triệu m³ mỗi tháng. Trong đó, xăng RON92 chiếm khoảng 15% và RON95 chiếm khoảng 85%. Với cơ cấu tiêu thụ này, nhu cầu ethanol để pha chế xăng sinh học ước khoảng 92.000-100.000 m³ mỗi tháng. Việt Nam có 5 nhà máy ethanol đang vận hành ở mức cầm chừng, với khả năng cung ứng ngay khoảng 25.000 m³, tương đương.
Ở góc nhìn dài hạn, ông Tuấn cho rằng phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ nhằm giải quyết vấn đề môi trường, mà còn là bài toán tổng thể về tự chủ năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tạo đầu ra cho lĩnh vực nông nghiệp.
Ảnh minh họa
Xăng E10 tác động đến động cơ xe thế nào?
Trước những lo ngại về xăng E10 sẽ ảnh hưởng đến động cơ xe ô tô và xe máy khi sử dụng, báo VietNamnet dẫn lời TS Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết, trong quá trình xây dựng Thông tư 50, Bộ Công Thương đã lấy ý kiến rất nhiều hãng xe lớn Toyota, Honda, Ford... và các tổ chức kỹ thuật như Hiệp hội Kỹ sư Ô tô toàn cầu - SAE.
“Các đơn vị này đều khẳng định xăng sinh học E5, E10 không gây hại cho động cơ. Ngược lại, xăng sinh học E10 có trị số octan cao hơn, giúp động cơ hoạt động hiệu quả hơn và giảm hiện tượng kích nổ”, ông Thành khẳng định.
Dù có nhiều khẳng định xăng E10 không ảnh hưởng đến động cơ xe, song ông Lỗ Hải Nam, Trưởng ban Kỹ thuật Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) lưu ý, với xăng sinh học, nếu xe để quá lâu không sử dụng sẽ khó khởi động hơn so với việc sử dụng xăng khoáng, do đặc tính của nhiên liệu sinh học là hút nước.
Ngoài ra, nhiên liệu sinh học còn có đặc tính tẩy rửa. Thế nên, với các hệ thống nhiên liệu sử dụng bình xăng kim loại, sau một thời gian sẽ có các mảng cặn bám. Khi dùng xăng sinh học sẽ xảy ra quá trình tẩy rửa các chất đó và tạo ra các hạt nhỏ, có thể gây ra tắc hoặc hơi khó trong quá trình bơm hút.
Do đó, nhà sản xuất luôn khuyến cáo người sử dụng thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu của xe. Nếu tuân thủ khuyến cáo này, hoàn toàn có thể tránh được tình trạng trên, ông cho hay.
Cùng bình luận về vấn đề trên, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Đại học Bách Khoa Hà Nội cho biết trên báo Sức khỏe & Đời sống, trào lưu chạy xăng E10 có từ lâu nên các nhà sản xuất đã nghiên cứu để động cơ tương thích với loại xăng sinh học này. Thậm chí, như xe ô tô tôi đang đi ghi chữ E20, tức có thể dùng xăng E20 - nhà sản xuất cam kết điều đó. Khi mở nắp bình xăng ra thấy ghi "Euro 5 E20", người tiêu dùng có thể biết cần sử dụng loại xăng nào để phù hợp với xe.
"Nhưng nguy hiểm lớn nhất là dùng sai mức tiêu chuẩn của xăng, chứ không phải do xăng. Người tiêu dùng nên quan tâm và lưu ý xe của mình đang đi cần dùng Euro 3, 4 hay 5. Có như vậy mới bảo vệ xe và túi tiền của mình", ông Phúc nói.
Phân tích sâu hơn, ethanol là chất dung môi không ảnh hưởng đến các chi tiết cơ khí, chỉ ảnh hưởng đến vật liệu phi kim như gioăng, phớt, cao su. Khi thay đổi thì hãng phải làm được. Với các xe không ghi E gì khi mở nắp bình xăng thì phải cách đây hơn 20 năm, ông nghĩ rằng xe đó cần được chăm sóc, đã phải kiểm tra hệ thống nhiên liệu, đó là nguyên tắc, kể cả không đổ E10 thì các chi tiết đó cũng cần phải thay để đảm bảo an toàn, hoạt động tốt.
PGS.TS Đàm Hoàng Phúc cho biết, ethanol ngậm nước nên mật độ nước tăng lên, ảnh hưởng đến khả năng cháy của xe, ảnh hưởng nhiều nhất xe chế hoà khí. Bởi vậy, bên cạnh các tiêu chuẩn, quy chuẩn đảm bảo chất lượng, cần làm sao để vòng tuần hoàn nhanh lên thì rủi ro ngậm nước sẽ hạn chế.
Với người tiêu dùng, đi ít thì đổ ít, tất cả cùng nhau đều có giải pháp. Còn việc hút nước hoàn toàn không gây hỏng hóc, tắc vòi phun; tình trạng tắc chủ yếu do cặn đi lên chứ không phải do hút nước.
