ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam, cho biết bác sĩ vừa tiếp nhận điều trị một bệnh nhân nam 48 tuổi đến khám sức khỏe định kỳ trong tình trạng thể lực tương đối tốt, thường xuyên tập thể thao, không thừa cân và ít sử dụng rượu bia. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra cho thấy người này đã bị gan nhiễm mỡ ở mức độ nặng.
Khai thác tiền sử sinh hoạt, bác sĩ phát hiện bệnh nhân có thói quen uống nước cam ép với lượng khoảng 2-3 lít mỗi ngày, gần như thay thế hoàn toàn nước lọc bằng loại đồ uống này.
Bác sĩ Mạnh cho biết bệnh nhân nam 48 tuổi có thể trạng tương đối khỏe mạnh, duy trì tập luyện thể thao và không có thói quen sử dụng rượu bia thường xuyên.
Theo bác sĩ Mạnh, nhiều người cho rằng nước ép trái cây giàu vitamin nên có thể sử dụng thoải mái mà không ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều nước ép có thể khiến cơ thể nạp lượng đường lớn, làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan, ngay cả ở người không béo phì và thường xuyên vận động.
ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam tư vấn cho bệnh nhân. Ảnh: BSCC
Gan có thể tích tụ mỡ do tiêu thụ quá nhiều đườngGiải thích về cơ chế, bác sĩ Mạnh cho biết fructose là một loại đường có trong trái cây, được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Khi tiêu thụ quá mức, đặc biệt qua các loại nước ép, lượng đường này có thể thúc đẩy quá trình tổng hợp chất béo, làm tăng triglyceride và khiến mỡ tích tụ trong gan.
So với việc ăn trái cây nguyên quả, uống nước ép khiến người dùng dễ tiêu thụ lượng đường lớn trong thời gian ngắn. Trong khi đó, hàm lượng chất xơ có thể giảm đáng kể tùy thuộc vào cách chế biến.
Đáng chú ý, gan nhiễm mỡ không chỉ xuất hiện ở người uống nhiều rượu bia, thừa cân hoặc ít vận động. Chế độ ăn dư thừa năng lượng, trong đó có việc thường xuyên sử dụng đồ uống chứa nhiều đường, cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Với trường hợp trên, bác sĩ yêu cầu bệnh nhân ngừng sử dụng nước cam ép thay nước lọc, hạn chế đường và các loại trái cây ngọt theo hướng dẫn, đồng thời dùng thuốc hỗ trợ theo chỉ định.
Bác sĩ Mạnh khuyến cáo người dân không nên coi nước ép trái cây là thức uống có thể thay thế nước lọc hằng ngày. Dù cung cấp một số vitamin và khoáng chất, nước ép vẫn chứa đường tự nhiên. Việc uống quá nhiều có thể khiến lượng đường nạp vào vượt quá nhu cầu của cơ thể, làm giảm lợi ích của việc bổ sung dinh dưỡng.
Người phụ nữ mắc tiểu đường nguy kịch sau thói quen uống nhiều nước épNguy cơ từ việc tiêu thụ quá nhiều nước ép trái cây cũng được ghi nhận ở những người mắc bệnh chuyển hóa.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân nên ưu tiên uống nước lọc để giải khát, ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nước ép và kiểm soát khẩu phần. Người mắc đái tháo đường không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn trái cây, nhưng cần lựa chọn loại phù hợp, ăn với lượng vừa phải và theo dõi đường huyết theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Các chuyên gia cũng lưu ý, gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan ở một số trường hợp. Vì vậy, người dân cần duy trì chế độ ăn uống hợp lý, khám sức khỏe định kỳ và không chủ quan với nguy cơ mắc bệnh chỉ vì cơ thể gầy, thể lực tốt hoặc thường xuyên tập thể thao.
