Theo Sở GD&ĐT TP.HCM, các cơ sở giáo dục phải khảo sát nhu cầu mượn sách của học sinh, rà soát số lượng sách hiện có và khả năng tái sử dụng để xác định nhu cầu thực tế.
Hiệu trưởng có trách nhiệm ban hành nội quy mượn - trả, xây dựng kế hoạch sử dụng, bảo quản, thu hồi, kiểm kê sách và phân công trách nhiệm cụ thể cho các cá nhân, bộ phận liên quan.
Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình tại lớp. Việc mượn sách được thực hiện tại thư viện nhà trường.
Sở yêu cầu nhà trường phổ biến đến cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh về quyền lợi, trách nhiệm trong việc sử dụng, bảo quản sách.
Đáng chú ý, các trường không được thu các khoản phí trái quy định liên quan đến việc sử dụng sách giáo khoa, gồm phí đặt cọc, phí bảo quản hoặc các khoản phí dịch vụ thư viện khác.
Việc mượn - trả sách nhằm tái sử dụng nhiều lần, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và thực hiện theo quy định về thư viện, quản lý và sử dụng tài sản công.
Trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi kết thúc năm học hoặc khi chuyển trường, thôi học, học sinh phải trả toàn bộ sách giáo khoa đã mượn. Trường hợp cần tiếp tục sử dụng để ôn tập, kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình học tập thì được tiếp tục mượn theo quy định.
Học sinh chuyển trường phải trả sách cho trường cũ trước khi hoàn tất thủ tục chuyển trường. Trường mới có trách nhiệm bố trí, cho học sinh mượn bổ sung sách, bảo đảm việc học không bị gián đoạn.
Nếu làm mất hoặc hư hỏng sách do nguyên nhân chủ quan, học sinh hoặc cha mẹ, người giám hộ phải bồi hoàn. Hình thức ưu tiên là bồi hoàn bằng sách cùng loại, đúng danh mục và quy chuẩn kỹ thuật; nếu bằng tiền thì thực hiện theo quy định tại Điều 27 Nghị định 271/2026/NĐ-CP.
Phụ huynh học sinh mua sách giáo khoa cho con em tại TP.HCM. Ảnh: Nhật Thịnh/Thanh niên
Nhà trường phải lập biên bản xác định tình trạng sách, công khai mức bồi hoàn và sử dụng khoản tiền này đúng mục đích để mua sắm, sửa chữa, bổ sung sách giáo khoa.
Ngược lại nếu sách bị mất, hư hỏng do thiên tai, hỏa hoạn hoặc trường hợp bất khả kháng thì học sinh không phải bồi hoàn.
Trước đó, ông Hồ Tấn Minh, Chánh văn phòng Sở GD&ĐT TP.HCM, cho biết chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông của UBND TP.HCM áp dụng với học sinh phổ thông, người học tại các cơ sở giáo dục bao gồm công lập và tư thục thực hiện các chương trình giáo dục do Bộ GD&ĐT ban hành. Đó là Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS, THPT và Chương trình xóa mù chữ.
Theo kế hoạch này, lộ trình thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho học sinh như sau:
Năm học 2026 - 2027: triển khai miễn phí sách giáo khoa theo nhu cầu mượn sách thực tế của phụ huynh học sinh để đảm bảo tiết kiệm, tránh lãng phí.
Năm học 2027 - 2028, 2028 - 2029: Cơ sở giáo dục tiếp tục khảo sát nhu cầu mượn sách giáo khoa và rà soát số lượng sách giáo khoa hiện có để tái sử dụng và dự báo nhu cầu bổ sung sách giáo khoa, tiến tới hoàn thành miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh theo quy định tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP.
Các cơ sở giáo dục trên địa bàn chủ động tổ chức rà soát, thống kê số lượng học sinh thực tế đang theo học; đồng thời dự báo chính xác quy mô, biến động học sinh cho năm học kế tiếp.
Căn cứ vào số lượng học sinh và số lượng sách hiện có trong thư viện, các đơn vị lập danh mục, số lượng sách giáo khoa cần trang bị mới hoặc bổ sung, tổng hợp báo cáo về Sở hoặc UBND phường, xã, đặc khu theo phân cấp quản lý.
Sở chủ trì, phối hợp với các địa phương tổng hợp nhu cầu toàn TP, trình UBND phê duyệt dự báo nhu cầu sách giáo khoa trước ngày 30/10 hằng năm, làm cơ sở pháp lý để lập dự toán ngân sách nhà nước cho năm học tiếp theo.
