6 du khách cấp cứu sau khi ăn cá chình
Ngày 13/3, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) thông tin, các bác sĩ tại Trung tâm Chống độc đang cấp cứu 6 bệnh nhân ngộ độc do ăn cá biển trong chuyến du lịch.
Theo chia sẻ của nhóm du khách, bữa tối ngày 7/3 tại một nhà hàng địa phương ở bờ biển Nam Bộ, mọi người có ăn cá chình, tôm tít và sò. Khoảng một thời gian ngắn sau bữa ăn (từ 1 phút đến 3 giờ đồng hồ), nhiều người bắt đầu những biểu hiện bất thường.
Cá chình biển. Ảnh minh họa.
Các triệu chứng ban đầu gồm đau rát họng, miệng, tê bì môi và lưỡi, sau đó lan sang các biểu hiện toàn thân như đau nhức cơ, mỏi khớp tay chân, yếu cơ, chóng mặt, tụt huyết áp, buồn nôn, nôn, đau bụng và đi ngoài phân lỏng. Một số bệnh nhân còn có biểu hiện tức ngực và mệt nhiều, cảm giác đau buốt khi chạm vào nước, khi đại tiện cũng cảm thấy đau rát khó chịu ở hậu môn. Thậm chí, người ăn ít nhất, khoảng 2 miếng cá cũng xuất hiện các triệu chứng.
Nhận thấy tình trạng bất thường, các bệnh nhân được sơ cứu ban đầu tại địa phương và 6 người trong đoàn đã chuyển tới Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai vào ngày 8/3 để tiếp tục theo dõi và điều trị chuyên sâu.
Sau khi thăm khám và khai thác yếu tố dịch tễ, các bác sĩ xác định đây là một chùm ca ngộ độc ciguatera do ăn cá chình chứa độc tố ciguatoxin.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: “Ngộ độc ciguatera là loại ngộ độc cá biển thường gặp nhất, thậm chí còn gặp nhiều hơn ngộ độc cá nóc nhưng trên thực tế các bác sĩ và người dân ít chú ý đến”.
Độc tố ciguatoxin bắt nguồn từ một loại vi tảo có tên Gambierdiscus toxicus sống trong nước biển. Các loài cá nhỏ ăn tảo, cá lớn ăn cá nhỏ, và qua chuỗi thức ăn này, độc tố tích lũy dần trong các loài cá lớn sống ở rạn san hô.
Nhiều loài cá có thể chứa độc tố ciguatoxin, đặc biệt những loài cá có nguy cơ cao có thể kể đến như cá nhồng, cá hồng, cá tầm, cá cháo, cá cam, cá chình, cá mú, cá mó, cá vược, cá mập,…
Điều đáng lo ngại là: “Ciguatoxin hoàn toàn không màu, không mùi, không vị và không bị phá hủy bởi các phương pháp chế biến thông thường như nấu chín, đông lạnh hay ướp muối, phơi khô. Một con cá mang độc tố trông vẫn hoàn toàn bình thường nên rất khó phát hiện”, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, ngộ độc ciguatera có thể gây nhiều nhóm triệu chứng khác nhau.
Tiêu hóa: buồn nôn, nôn, đau quặn bụng, tiêu chảy.
Thần kinh: tê bì, cảm giác bỏng rát khi tiếp xúc với lạnh, hoặc cảm giác ngứa giống như dị ứng (nhưng da trông vẫn bình thường), đau mỏi cơ, cảm giác khó chịu, liệt cơ (phổ biến liệt nhẹ biểu hiện là yếu cơ, một số trường hợp có thể liệt nặng, liệt cơ hô hấp gây suy hô hấp, như cơ tử vong), co giật.
Triệu chứng đặc trưng: rối loạn cảm giác nóng - lạnh, khi chạm vào nước lạnh có cảm giác đau buốt hoặc bỏng rát.
Tim mạch (nặng): tụt huyết áp, nhịp tim chậm, có thể nguy hiểm tới tính mạng.
Đặc biệt, có trường hợp các triệu chứng thần kinh có thể kéo dài nhiều tháng, gây khó chịu, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Hiện nay không có thuốc giải độc đặc hiệu đối với ciguatoxin. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào điều trị triệu chứng, đảm bảo hô hấp, ổn định nhịp tim và huyết áp, giảm đau và theo dõi các biến chứng.
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, phòng ngừa vẫn là biện pháp quan trọng nhất. Người dân cần lưu ý: Với các loại cá sống tự nhiên nêu trên thì người dân nên ăn số lượng ít. Tránh ăn nội tạng cá, vì đây là nơi tập trung nhiều độc tố nhất. Thận trọng với các loại cá đánh bắt tự nhiên tại vùng rạn san hô.
“Nếu muốn ăn các loài cá này để bảo đảm an toàn hơn, người dân có thể chọn cá nuôi. Thức ăn của cá nuôi do con người kiểm soát nên không có độc tố từ tảo biển”, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên khuyến nghị.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc sau khi ăn cá biển, người dân cần chú ý nguy cơ liệt cơ gây suy hô hấp, co giật, loạn nhịp tim, tụt huyết áp, do đó việc theo dõi tình trạng liệt cơ, phát hiện suy hô hấp, hỗ trợ hô hấp, theo dõi và cấp cứu ngừng tuần hoàn theo điều kiện tại chỗ, gọi cấp cứu và vận chuyển đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và điều trị kịp thời.
Hiện 6 bệnh nhân ngộ độc cá chình tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai sức khoẻ ổn định và đã được xuất viện.
Sai lầm khi chữa đau chân khiến người đàn ông chịu hậu quả
Theo Tạp chí Tri Thức, khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện An Bình (TP.HCM), vừa tiếp nhận và điều trị cho một trường hợp biến chứng nặng sau khi tự ý bó thuốc để điều trị chấn thương chân tại nhà.
Theo thông tin từ bệnh viện, trước đó bệnh nhân gặp tai nạn khiến vùng cẳng chân và cổ chân đau nhiều. Tuy nhiên, thay vì đến cơ sở y tế thăm khám, người này đã lựa chọn đắp thuốc theo kinh nghiệm dân gian. Sau khoảng hai ngày, vùng cổ chân bắt đầu sưng nề, xuất hiện nhiều bọng nước, da tấy đỏ và đau tăng dần nên bệnh nhân phải đến bệnh viện kiểm tra.
Chân bệnh nhân bị nổi bóng nước. Ảnh: Tạp chí Tri Thức.
Qua thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm hình ảnh như X-quang và CT scanner, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị gãy phức tạp ba mắt cá chân, gãy 1/3 dưới xương chày và bán trật khớp cổ chân. Ngoài ra, bệnh nhân còn bị rối loạn dinh dưỡng mô mềm và viêm mô bào do đắp thuốc.
Bác sĩ chuyên khoa II Phạm Văn Nhật, Phó khoa Chấn thương Chỉnh hình, cho biết đây là trường hợp tổn thương xương phức tạp trên nền mô mềm đang viêm nhiễm, khiến quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn.
Các bác sĩ đã áp dụng chiến lược điều trị hai giai đoạn. Trước tiên là kiểm soát nhiễm trùng và ổn định tình trạng mô mềm, sau đó mới tiến hành phẫu thuật kết hợp xương.
Bệnh nhân được phẫu thuật bằng kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, giúp nắn chỉnh chính xác ổ gãy dưới hướng dẫn của hệ thống X-quang trong mổ. Phương pháp này giúp hạn chế tổn thương mô mềm, giảm nguy cơ nhiễm trùng, ít mất máu và tạo điều kiện cho bệnh nhân sớm phục hồi chức năng vận động.
Bác sĩ Nhật khuyến cáo việc tự ý bó thuốc, đắp lá hoặc áp dụng các phương pháp điều trị không rõ nguồn gốc có thể gây nhiễm trùng, rối loạn nuôi dưỡng mô mềm và làm mất “thời gian vàng” điều trị. Điều này có thể khiến một ca gãy xương thông thường trở nên phức tạp, thậm chí có nguy cơ phải cắt cụt chi hoặc để lại di chứng lâu dài.
Khi gặp chấn thương xương khớp, người dân nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Theo Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (NIH), viêm mô bào là tình trạng nhiễm trùng cấp tính ở da, tác động sâu vào các lớp hạ bì và mô dưới da. Bệnh đặc trưng bởi sự lan rộng nhanh chóng của vùng da bị viêm, sưng tấy, nóng và đau. Nếu không được can thiệp bằng kháng sinh kịp thời, nhiễm trùng có khả năng xâm nhập vào hệ thống bạch huyết và máu, dẫn đến các biến chứng toàn thân nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết.
Liên cầu khuẩn nhóm A và tụ cầu vàng là tác nhân gây bệnh thường gặp nhất, mặc dù các vi khuẩn gram âm và vi khuẩn kỵ khí cũng có thể liên quan ở một số nhóm đối tượng cụ thể, bao gồm những người suy giảm miễn dịch hoặc các vết thương mạn tính.
Nhiễm trùng thường bắt nguồn từ các vị trí da bị tổn thương như chấn thương, vết côn trùng cắn, loét hoặc vết thương phẫu thuật, nhưng đôi khi cũng có thể xảy ra mà không có đường xâm nhập rõ ràng.
Về mặt lâm sàng, viêm mô tế bào biểu hiện như một vùng đỏ da không rõ ranh giới, lan rộng kèm theo phù nề và đau. Các triệu chứng toàn thân bao gồm sốt, khó chịu và sưng hạch bạch huyết, thường đi kèm với các trường hợp từ trung bình đến nặng. So với viêm quầng da, có ranh giới rõ ràng và chỉ ảnh hưởng đến bề mặt, viêm mô tế bào ảnh hưởng đến các mô sâu hơn và ít được xác định rõ ràng hơn. Các biến chứng tiềm ẩn bao gồm hình thành áp xe, viêm cân hoại tử, nhiễm khuẩn huyết và hiếm khi là sốc nhiễm trùng.
