Theo tờ Phụ nữ & Pháp luật, tại các tỉnh vùng cao Tây Bắc, có một loại quả thoạt nhìn rất dễ bị nhầm lẫn với quả nhót, nhưng thực chất đó chính là khế tàu. Trong dân gian, loài cây này còn được biết đến với những tên gọi khác như khế kiểng hay khế dưa. Cây có tên khoa học là Averrhoa bilimbi, thuộc họ Chua me đất (Oxalidaceae), mang nguồn gốc từ khu vực Malaysia và Indonesia trước khi được du nhập vào nước ta.
Khác hoàn toàn với hình dáng ngôi sao quen thuộc của giống khế truyền thống, khế tàu có phần thân, lá và hoa đều phảng phất sắc tím nhạt. Quả không chia thành năm múi xòe rộng mà có dáng thuôn dài, xanh mướt, bề mặt chỉ xuất hiện những rãnh nhỏ chạy dọc.
Đặc biệt, quả thường mọc thành từng chùm dày đặc, sai lúc lỉu ôm sát lấy thân và các cành già, tạo nên một vẻ đẹp vô cùng lạ mắt. Chính vì thế, ngoài việc thu hái quả, nhiều gia đình còn lựa chọn trồng khế tàu như một loại cây cảnh tô điểm cho không gian sân vườn.
Mứt khế tàu đã rất được ưa chuộng bởi có vụ chua ngọt hấp dẫn. Ảnh: Tri thức & Cuộc sống
Yếu tố khiến khế tàu chiếm trọn cảm tình của thực khách chính là hương vị đầy kích thích. Khi còn non, quả có màu xanh bóng cùng vị chua vô cùng gắt, chỉ cần cắn một miếng nhỏ là cái chua đã lan tỏa khắp đầu lưỡi.
Tuy nhiên, chính đặc điểm này lại tạo nên sức hấp dẫn khó cưỡng khi ăn kèm muối tôm, muối ớt, hoặc đem lắc đều với đường và ớt bột. Sự hòa quyện nhịp nhàng giữa vị chua thanh tao, cái cay nồng, chút mặn mà và vị ngọt dịu đã tạo nên một món ăn vặt khiến nhiều người "ghiền", đặc biệt là giới trẻ và dân văn phòng.
Bên cạnh là thức quà ăn vặt, khế tàu còn khẳng định vị thế là một nguyên liệu tuyệt vời trong gian bếp. Người dân vùng núi từ lâu đã quen dùng quả xanh để nấu những nồi canh chua thanh mát, kho cá, kho thịt, hoặc dùng thay thế me, sấu để tạo vị chua tự nhiên cho món ăn.
Khi quả chín, chúng lại được khéo léo chế biến thành mứt, nấu siro hoặc ngâm đường làm thức uống giải khát ngày hè. Trong đó, món mứt khế tàu với hương vị chua ngọt hài hòa, độ giòn nhẹ cùng mùi thơm đặc trưng đã nhanh chóng trở thành món ngon làm say lòng biết bao người dân thành thị. Từ một loại quả chỉ lặng lẽ đơm bông kết trái trong góc vườn nhà, khế tàu nay đã vươn mình trở thành thứ đặc sản được nhiều người săn lùng.
Nhờ sự yêu thích của người tiêu dùng, trong những năm gần đây, khế tàu đã bắt đầu "phủ sóng" rộng rãi trên các khu chợ mạng và những cửa hàng kinh doanh đặc sản. Hiện tại, mứt khế tàu đang được chào bán với mức giá khoảng 150.000 đồng/kg. Đồng thời, quả tươi cũng được rất nhiều người đặt mua mỗi khi vào mùa để ăn vặt hoặc nấu nướng với mức giá dao động từ 30.000 đến 40.000 đồng/kg, theo tờ Tri thức & Cuộc sống.
Lợi ích của quả khế tàu với sức khỏe
Tăng cường hệ miễn dịch
Khế tàu là nguồn cung cấp vitamin C tự nhiên dồi dào, giúp cơ thể nâng cao sức đề kháng. Vitamin C kích thích sản sinh tế bào bạch cầu – hàng rào bảo vệ quan trọng của hệ miễn dịch, từ đó hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus và cảm cúm. Thường xuyên bổ sung khế tàu với lượng hợp lý có thể giúp duy trì sức khỏe và hạn chế nguy cơ mắc các bệnh thông thường.
Chống oxy hóa, làm chậm quá trình lão hóa
Khế tàu chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa như flavonoid, carotenoid cùng các vitamin A và C. Những dưỡng chất này giúp trung hòa các gốc tự do, bảo vệ tế bào trước tác động của quá trình oxy hóa. Nhờ đó, loại quả này góp phần làm chậm quá trình lão hóa, duy trì làn da khỏe mạnh và giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính.
Quả khế tàu rất chua. Ảnh: Tri thức & Cuộc sống
Hỗ trợ bảo vệ tim mạch
Hàm lượng kali và magie trong khế tàu có lợi cho hoạt động của hệ tim mạch. Kali giúp điều hòa huyết áp bằng cách cân bằng lượng dịch trong cơ thể và hỗ trợ giãn mạch tự nhiên, trong khi magie góp phần duy trì nhịp tim ổn định. Bổ sung khế tàu trong chế độ ăn hợp lý có thể góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Khế tàu giàu chất xơ, giúp kích thích nhu động ruột, làm mềm phân và hạn chế tình trạng táo bón. Đồng thời, chất xơ còn nuôi dưỡng hệ vi khuẩn có lợi trong đường ruột, góp phần cân bằng hệ vi sinh và giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn.
Góp phần kiểm soát đường huyết
Nhờ chứa chất xơ và các hợp chất flavonoid, khế tàu có thể hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu sau bữa ăn. Chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, trong khi flavonoid được cho là có tác dụng hỗ trợ cải thiện khả năng sử dụng insulin của cơ thể. Tuy nhiên, người mắc bệnh tiểu đường vẫn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
