Tiểu Long Nữ là một trong những nhân vật nổi tiếng nhất bước ra từ tiểu thuyết của Kim Dung. Đây cũng là hình tượng nhận được nhiều sự quan tâm của khán giả mỗi khi có phiên bản chuyển thể. Dù có tổng cộng 4 bản điện ảnh và 8 bản truyền hình được dựng lại nhưng không phải vai diễn “Cô Long” nào cũng được công chúng dành sự yêu mến.
Rất nhiều diễn viên tiếng tăm từng hóa thân thành Tiểu Long Nữ. Một số cái tên nổi bật nhờ thể hiện đúng khí phách “trong sáng như gương, dịu dàng như ngọc” của nhân vật.
Lý Nhược Đồng
Trong tất cả các phiên bản “Thần điêu đại hiệp”, Lý Nhược Đồng được đánh giá là giống với nguyên tác nhất nhờ vẻ lạnh lùng, thanh thuần. Với vai diễn này, nữ diễn viên trở thành “Cô Cô” kinh điển màn ảnh. Mỗi tác phẩm về sau đều lấy hình tượng Tiểu Long Nữ của Lý Nhược Đồng đặt làm bàn cân so sánh.
Kinh nghiệm diễn xuất của mỹ nữ họ Lý khi đó chỉ là con số không, nhưng khi khoác lên bộ váy trắng, cô không hề cầu kỳ hoa mỹ nhưng lột tả được hết thần thái của nhân vật.
Lý Nhược Đồng trong vai Tiểu Long Nữ.
Điều giúp Lý Nhược Đồng nổi bật nằm ở khả năng cân bằng giữa sự thanh lãnh và cảm xúc. Nhân vật của cô không phải một "bức tượng băng" vô cảm mà vẫn bộc lộ sự dịu dàng khi ở bên Dương Quá. Chính sự tiết chế trong diễn xuất giúp những biến chuyển tâm lý trở nên tự nhiên hơn. Đến nay, mỗi khi nhắc đến hai tiếng "Cô Cô", phần lớn khán giả vẫn nghĩ ngay đến gương mặt của Lý Nhược Đồng.
Lưu Diệc Phi
Năm 2006, Lưu Diệc Phi mang đến một cách tiếp cận khác. Khi nhận vai ở tuổi 18, cô là người trẻ nhất từng hóa thân thành Tiểu Long Nữ trong một phiên bản truyền hình lớn. Vẻ đẹp trong trẻo cùng thần thái nhẹ nhàng giúp nữ diễn viên nhanh chóng được khán giả gọi bằng biệt danh "Thần tiên tỷ tỷ". Kim Dung cũng từng nhận xét rằng Lưu Diệc Phi rất giống hình dung của ông về Tiểu Long Nữ.
Vào thời điểm này, nữ diễn viên chỉ mới 17 tuổi, đúng với như miêu tả của Kim Dung về “Cô Long”: “Nàng trạc 17, 18 tuổi. Trừ mái tóc đen, toàn thân nàng trắng như tuyết, khuôn mặt tú mỹ tuyệt vời”.
Lưu Diệc Phi trong vai Tiểu Long Nữ.
Bộ phim cũng chính là bệ phóng đưa tên tuổi của Lưu Diệc Phi lên hàng ngũ sao lớn, được truyền thông chú ý, săn đón. Dù không thể tròn trịa như vai diễn của tiền bối Lý Nhược Đồng, nhưng Tiểu Long Nữ bản 2006 của cô vẫn được số đông khán giả yêu thích, hình thành ý niệm khó lòng thay thế khiến cho nhiều hậu bối về sau gặp không ít áp lực.
Trần Ngọc Liên
Trước đó nhiều năm, Trần Ngọc Liên từng đặt nền móng cho hình tượng Tiểu Long Nữ trong phiên bản TVB năm 1983 đóng cùng Lưu Đức Hoa. Nhiều nhà nghiên cứu phim võ hiệp cho rằng chính Trần Ngọc Liên là người định hình tiêu chuẩn tạo hình cho mọi Tiểu Long Nữ về sau: mái tóc buông dài, trang phục trắng đơn giản và thần thái thoát tục. Theo nhiều tư liệu, Kim Dung cũng từng dành nhiều lời khen cho phiên bản này và nhận xét bộ phim giữ được tinh thần nguyên tác.
Điểm mạnh của Trần Ngọc Liên là khí chất bẩm sinh. Không cần nhiều biểu cảm hay lời thoại, cô vẫn tạo cảm giác xa cách của một cô gái sống biệt lập nhiều năm trong Cổ Mộ. Vẻ đẹp của nữ diễn viên không quá sắc sảo mà thiên về sự thanh khiết, phù hợp với hình dung của nhiều độc giả khi đọc tiểu thuyết.
Trần Ngọc Liên trong vai Tiểu Long Nữ.
Theo đó, có thể thấy, Lý Nhược Đồng vẫn được xem là phiên bản Tiểu Long Nữ gần như hoàn hảo nhất. Trần Ngọc Liên là người đặt nền móng cho biểu tượng ấy, còn Lưu Diệc Phi mang đến sức sống mới cho nhân vật ở thế hệ khán giả trẻ.
Ba nữ diễn viên, ba cách thể hiện khác nhau, nhưng đều góp phần giúp Tiểu Long Nữ trở thành một trong những hình tượng nữ bất tử của thế giới võ hiệp Kim Dung.
