Những ngày này, miền Bắc chính thức bước vào giai đoạn nồm ẩm đặc trưng của mùa đông – xuân. Không khí dày đặc hơi nước, nền nhà "đổ mồ hôi", tường ẩm mốc, quần áo phơi cả ngày không khô… tạo nên cảm giác khó chịu quen thuộc với người dân Thủ đô và các tỉnh lân cận.
Hiện tượng nồm ẩm thường xuất hiện khi không khí lạnh suy yếu, gió đông nam mang theo hơi ẩm từ biển thổi vào đất liền, khiến độ ẩm không khí nhiều thời điểm lên tới 85–95%. Giai đoạn này có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí từng đợt liên tiếp.
Không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt, thời tiết nồm ẩm còn tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển, làm gia tăng nguy cơ nhiều bệnh truyền nhiễm và bệnh theo mùa.
Đối tượng dễ bị bệnh
Đối tượng chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất là trẻ em và người cao tuổi, những người có sức đề kháng yếu. Đặc biệt, trẻ dưới 5 tuổi rất dễ mắc bệnh và diễn biến bệnh thường nhanh, dễ biến chứng nếu không được theo dõi, chăm sóc kịp thời.
Không khí dày đặc hơi nước, nền nhà "đổ mồ hôi".
Những bệnh dễ gặp khi trời nồm ẩm
Bệnh đường hô hấp
Theo VTC News, trong điều kiện độ ẩm cao, các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, nấm và vi sinh vật dễ dàng tồn tại lâu hơn trong không khí. Đây là nguyên nhân khiến các bệnh lý đường hô hấp gia tăng rõ rệt, nhất là ở trẻ nhỏ. Nhiều gia đình ghi nhận trẻ có biểu hiện ho, sổ mũi, khó thở, khò khè hoặc tái phát các bệnh hô hấp mạn tính.
Các bệnh hô hấp thường gặp trong thời tiết nồm ẩm bao gồm viêm mũi dị ứng, viêm khí quản, viêm phế quản cấp, viêm phổi, hen phế quản và hen suyễn. Với những trẻ có cơ địa dị ứng hoặc tiền sử hen, thời tiết ẩm càng khiến bệnh dễ bùng phát, phải nhập viện điều trị.
Đau xương khớp
Thời tiết lạnh – ẩm khiến gân cơ co giãn thất thường, dịch khớp đặc hơn, dẫn đến đau tăng ở người bị thoái hóa khớp, viêm khớp, loãng xương.
Không khí ẩm còn khiến người dân ngại vận động, làm khớp kém linh hoạt. Cách xử trí hiệu quả là giữ ấm vùng cổ - vai - gối - bàn chân, vận động nhẹ hằng ngày (kéo giãn, đi bộ 20-30 phút trong nhà khô thoáng), tắm nước ấm, chườm ấm khớp đau. Tránh tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài, nếu sưng nóng đỏ, hạn chế vận động, cần khám chuyên khoa.
Bệnh da liễu: Nấm, viêm da
Nồm ẩm kéo dài khiến da luôn trong trạng thái ẩm ướt, nhất là ở các vùng kẽ chân, kẽ tay. Đây là điều kiện thuận lợi cho nấm và vi khuẩn phát triển.
Những bệnh thường gặp trong giai đoạn này gồm:
- Nấm da, nấm kẽ chân, nấm móng
- Viêm da tiếp xúc
- Chốc lở ở trẻ em
- Dị ứng da do nấm mốc trong nhà
Ngoài ra, tường nhà, điều hòa, tủ quần áo ẩm mốc cũng làm tăng nguy cơ dị ứng, mề đay hoặc viêm da cơ địa tái phát.
Thời tiết nồm ẩm chính là điều kiện thuận lợi để bệnh thủy đậu phát triển và lây lan nhanh chóng.
Tim mạch – đột quỵ
Không khí ẩm làm hô hấp nặng nề, giảm trao đổi oxy, đồng thời biến thiên thời tiết sáng, trưa, tối khiến cơ thể khó thích nghi, có thể khởi phát đợt cấp phổi, cơn tăng huyết áp, suy tim, đột quỵ ở người lớn tuổi, COPD (phổi tắc nghẽn mạn tính), bệnh tim mạch. Dấu hiệu khẩn cấp là hụt hơi tăng nhanh, phù chân, đau ngực; dấu hiệu đột quỵ (méo miệng – yếu liệt tay chân – nói khó).
Nguy cơ bùng phát bệnh sởi
Sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính thường gặp ở trẻ nhỏ, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người bệnh. Trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, mầm bệnh tồn tại lâu hơn trong môi trường, làm tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng, đặc biệt tại trường học, nhà trẻ.
Mặc dù được đánh giá là bệnh lành tính nếu được phát hiện và điều trị đúng cách, nhưng sởi có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phế quản, viêm phổi, viêm màng não, thậm chí đe dọa tính mạng nếu trẻ có sức đề kháng kém. Thực tế cho thấy, nhiều đợt dịch sởi thường bùng phát mạnh vào giai đoạn giao mùa, nồm ẩm kéo dài.
Thủy đậu dễ lây lan trong môi trường ẩm ướt
Thủy đậu là bệnh do virus gây ra, đặc trưng bởi các nốt mụn nước nhỏ, tròn, mọc rải rác khắp cơ thể và gây ngứa ngáy khó chịu. Thời tiết nồm ẩm chính là điều kiện thuận lợi để virus phát triển và lây lan nhanh chóng qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp.
Nếu không được chăm sóc đúng cách, các nốt thủy đậu có thể bị nhiễm trùng, để lại sẹo hoặc gây biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Vì vậy, khi trẻ có dấu hiệu sốt, nổi ban nghi ngờ thủy đậu, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm để được tư vấn và theo dõi.
Sốt virus dễ thành dịch
Bên cạnh các bệnh kể trên, sốt virus cũng là tình trạng thường gặp trong mùa nồm ẩm. Trẻ em là nhóm dễ mắc nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Bệnh có khả năng lây lan nhanh, dễ hình thành ổ dịch nếu không được kiểm soát tốt.
Các chuyên gia khuyến cáo, trong thời tiết nồm ẩm, gia đình cần giữ nhà cửa thông thoáng, hạn chế nấm mốc, vệ sinh tay thường xuyên, cho trẻ ăn uống đủ chất để nâng cao sức đề kháng. Khi trẻ có biểu hiện sốt cao, ho kéo dài, khó thở hoặc phát ban bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, tránh chủ quan dẫn đến biến chứng đáng tiếc.
Các bệnh hô hấp thường gặp trong thời tiết nồm ẩm.
Làm gì để phòng bệnh khi thời tiết nồm ẩm?
Báo Sức khỏe và Đời sống cho biết, để phòng bệnh trong mùa nồm ẩm cách tốt nhất là cần có giải pháp để giữ gìn vệ sinh môi trường sống và nâng cao sức đề kháng của cơ thể bằng cách thực hiện:
- Nên sử dụng máy hút ẩm để tạo độ khô ráo hoặc bật điều hòa ở chế độ khô để giảm bớt độ ẩm, duy trì độ ẩm không khí ở mức 40 - 60% là tốt nhất.
- Quần áo cần được sấy thật khô để tránh tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển.
- Sàn nhà, cửa kính là những nơi dễ đọng nước, gây ẩm ướt và trơn trượt, dễ gặp nguy hiểm khi di chuyển nên cần được lau thường xuyên bằng khăn khô. Hạn chế mở cửa để không khí ẩm nồm có thể vào nhà.
- Giữ sức khỏe trong thời tiết giao mùa, cần duy trì chế độ sinh hoạt khoa học: ngủ đúng giờ và đủ giấc; Chú ý tập thể dục hằng ngày để tiếp xúc với ánh sáng mặt trời nâng cao đề kháng của cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.
- Khi ra khỏi nhà, nên đeo khẩu trang để phòng bệnh.
- Mặc đủ quần áo để thích ứng với thời tiết bên ngoài. Luôn mang theo ô hoặc áo mưa khi ra ngoài để cơ thể không bị dính nước mưa nhiễm lạnh.
- Đặc biệt đối với người già và trẻ nhỏ, cần chú ý chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học, cân bằng và đầy đủ các dưỡng chất, vi chất, vitamin cần thiết.
- Ăn chín, uống sôi để tránh mắc các bệnh về đường tiêu hóa; Hạn chế tối đa việc ăn đồ tái, sống.
- Đặc biệt là cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong thời tiết nồm ẩm; Không ăn đồ ăn ôi thiu, mốc để tránh nhiễm khuẩn; Giữ cho bát đũa sạch sẽ, không bị ẩm mốc.
