Tấm bằng giỏi chưa đủ để đảm bảo cơ hội việc làm
Trong khuôn khổ Hội nghị Quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số do Bộ GD&ĐT tổ chức ngày 8/10, nhiều chuyên gia nhận định nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp hiện nay đã thay đổi sâu sắc so với trước đây. Việc chỉ sở hữu một tấm bằng tốt không còn là yếu tố có thể đảm bảo chắc chắn cho ứng viên một vị trí công việc.
Báo Dân trí dẫn lời Giáo sư Rick Bennett, Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), thừa nhận một thực tế rằng rất nhiều sinh viên cầm trên tay tấm bằng loại giỏi nhưng lại không đáp ứng được yêu cầu doanh nghiệp đưa ra.
Thậm chí, có những sinh viên mới ra trường chỉ đáp ứng được một phần bảy tiêu chí tuyển dụng. Trong bối cảnh công nghệ đang làm thay đổi các ngành nghề với tốc độ nhanh chóng, doanh nghiệp ngày càng đòi hỏi ứng viên phải trang bị rất nhiều kỹ năng mềm bên cạnh bằng cấp chuyên môn.
GS. Rick Bennett, Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam. Ảnh: Mỹ Hà/Dân trí
Theo một khảo sát do BUV thực hiện, yếu tố được các đơn vị tuyển dụng đặt lên hàng đầu đối với sinh viên mới ra trường chính là thái độ làm việc và khả năng thích ứng với văn hóa của doanh nghiệp.
Đứng ở vị trí quan trọng thứ hai là bằng cấp quốc tế, và kỹ năng mềm của sinh viên được xếp ở vị trí thứ ba. Một thông tin khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên là danh tiếng của ngôi trường mà sinh viên đang theo học lại xếp cuối cùng trong các chỉ số quan tâm của nhà tuyển dụng.
Đồng tình với ý kiến này, bà Ngô Thị Ngọc Lan, Giám đốc điều hành Công ty tuyển dụng Navigos, cũng nhận định các doanh nghiệp giờ đây không đặt quá nặng vấn đề chuyên môn, dù có thì sẽ càng tốt.
Điều họ thực sự quan tâm là nhân sự mới ra trường có đủ sự bền bỉ hay không, có dễ dàng nhảy việc, cũng như có khả năng định hình và quản lý thời gian, công việc hiệu quả hay không.
Kinh nghiệm cọ xát, sự gắn kết giữa nhà trường với doanh nghiệp
Nhằm giúp ứng viên gia tăng cơ hội việc làm, ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Truyền thông Le Group, đưa ra lời khuyên rằng các bạn sinh viên mới ra trường nên tìm kiếm cơ hội thực tập càng nhiều càng tốt.
Chuyên gia này đặc biệt đề cao những người có trải nghiệm thực tế, biết cách ứng xử và thấu hiểu văn hóa của doanh nghiệp. Để đạt được điều này, theo ông Vinh, doanh nghiệp và nhà trường cần có những cái bắt tay chặt chẽ trong việc đào tạo nhân lực.
Cùng chung góc nhìn, bà Thu Anh, Thành viên Hội đồng Quốc gia giáo dục và Phát triển nhân lực, nguyên Hiệu trưởng Trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành, cho rằng nhà trường cần chủ động kết nối với doanh nghiệp để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của xã hội. Việc này sẽ giúp sinh viên khi ra trường không chỉ vững vàng về mặt học thuật mà còn thực sự làm được việc và đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp.
Sự quan tâm đến vấn đề việc làm cũng được thể hiện trước đó tại chương trình “Tập huấn kỹ năng chinh phục nhà tuyển dụng” do Trung tâm Hợp tác Doanh nghiệp phối hợp Khoa Tài chính - Thương mại Trường Đại học Công nghệ T.PHCM (HUTECH) tổ chức ngày 7/10.
Theo tờ Sài Gòn Giải phóng, tại đây, câu hỏi về việc vì sao ứng viên giỏi nhưng vẫn chưa được tuyển dụng đã thu hút sự chú ý lớn từ các bạn sinh viên.
Phân tích ở góc độ thị trường, ông Đặng Quốc Duy, Giám đốc Khu vực Công ty FWD Việt Nam, nhận định sự phát triển mạnh mẽ của tài chính số, Fintech và bảo hiểm đang mở ra dư địa nghề nghiệp rất lớn.
Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự rõ ràng khi sinh viên định hình sớm phân khúc mục tiêu của mình. Đơn cử, việc sở hữu các chứng chỉ quốc tế như CFA sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn trong mảng đầu tư, quản lý quỹ; trong khi đó, ở mảng tư vấn tài chính hay bảo hiểm, trải nghiệm thực tế cùng với một kỹ năng giao tiếp tốt mới chính là yếu tố quyết định.
Sinh viên tìm cơ hội việc làm tại "Ngày hội việc làm Bách khoa năm 2026" do Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) tổ chức. Ảnh: Sài Gòn Giải phóng
Chỉn chu hình ảnh cá nhân, thay đổi tư duy học tập
Gợi mở về cách thức doanh nghiệp lựa chọn ứng viên, bà Nguyễn Nho Minh Châu, Giám đốc Công ty TNHH IT SYSTEMS Việt Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ứng viên phải xác định được giá trị bản thân cũng như mức độ phù hợp với vị trí ứng tuyển.
Bà Châu chỉ ra những lỗi nhỏ nhưng thường khiến sinh viên mất điểm một cách cay đắng trước nhà tuyển dụng, bao gồm chuẩn bị CV cẩu thả, sai lỗi chính tả, sử dụng ảnh đại diện thiếu chỉn chu hoặc có cách xưng hô thiếu chuyên nghiệp. Ngoài ra, hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội hiện nay cũng được xem là một kênh tham khảo quan trọng để doanh nghiệp có thể đánh giá thái độ của ứng viên.
Đứng ở góc độ rèn luyện, bà Đỗ Vy Hạ, Giám đốc Phát triển Kinh doanh Công ty FWD Việt Nam, khuyến khích sinh viên nên xây dựng mạng lưới kết nối nghề nghiệp ngay từ trên giảng đường thông qua các hoạt động Đoàn - Hội, làm cán sự lớp hoặc tham gia các dự án nhóm.
Đặc biệt, đối với khối ngành Kế toán - Tài chính - Ngân hàng, việc sử dụng thành thạo phần mềm Excel cùng thói quen liên tục cập nhật các chính sách thuế, quy định pháp luật được xem là yêu cầu bắt buộc để có thể làm được việc.
Chốt lại toàn bộ vấn đề, Thạc sĩ Hồ Đức Sinh, Giám đốc Trung tâm Hợp tác Doanh nghiệp HUTECH, gửi gắm thông điệp rằng sinh viên cần chuyển đổi tư duy từ việc học để lấy bằng sang học để làm được việc.
Các nhà tuyển dụng không đi tìm một người hoàn hảo mà họ đang tìm kiếm một người phù hợp. Vì năng lực và tác phong là những yếu tố cần rất nhiều thời gian để rèn luyện, sự chuẩn bị của mỗi sinh viên phải được bắt đầu ngay từ những năm nhất đại học.
