Năm 2026 đánh dấu nhiều chuyển biến quan trọng đối với đội ngũ nhà giáo khi hàng loạt chính sách mới về tiền lương, phụ cấp, hỗ trợ nghề nghiệp và chế độ nghỉ hưu chính thức được áp dụng.
Đáng chú ý, mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, phụ cấp ưu đãi theo nghề đạt mức cao nhất 80%, còn giáo viên mầm non có thể nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
Cùng với đó, việc Luật Nhà giáo chính thức có hiệu lực từ đầu năm và hệ thống các văn bản hướng dẫn đi kèm đã tạo lập cơ sở pháp lý vững chắc hơn cho công tác đãi ngộ, hỗ trợ và phát triển đội ngũ nhà giáo trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa: Lê Liên
Tăng lương cơ sở, phụ cấp ưu đãi nghề cao nhất 80%
Từ ngày 1/7/2026, theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ, mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, cao hơn 190.000 đồng so với mức 2,34 triệu đồng/tháng trước đó.
Đối với giáo viên là viên chức đang công tác tại các cơ sở giáo dục công lập, lương cơ sở là căn cứ để tính tiền lương theo hệ số, một số khoản phụ cấp và chế độ liên quan. Do vậy, việc điều chỉnh này đồng thời tác động trực tiếp đến các khoản phụ cấp được tính theo mức lương cơ sở, tùy từng quy định cụ thể.
Song song với việc tăng lương cơ sở, nhà giáo còn được áp dụng mức phụ cấp ưu đãi theo nghề mới căn cứ Nghị định 182/2026/NĐ-CP. Mức phụ cấp này dao động từ 20% đến 80%, tùy thuộc vào đối tượng, cấp học, loại hình cơ sở giáo dục, tính chất công việc và địa bàn công tác.
Cụ thể, giáo viên mầm non và tiểu học được hưởng mức 45%; giáo viên THCS, THPT và một số nhóm nhà giáo khác hưởng mức 40%. Những nhà giáo làm việc tại địa bàn đặc thù hoặc cơ sở giáo dục chuyên biệt được áp dụng mức cao hơn.
Trong đó, mức phụ cấp 60% dành cho một số giáo viên mầm non, tiểu học công tác tại địa bàn thuộc diện quy định, cùng đội ngũ nhà giáo tại trường năng khiếu thể dục thể thao, trường năng khiếu nghệ thuật và trường phổ thông dân tộc bán trú. Mức 70% hoặc 80% áp dụng đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục thuộc các nhóm và đáp ứng điều kiện cụ thể.
Riêng mức cao nhất 80% không áp dụng đại trà mà dành cho nhà giáo công tác tại một số trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông nội trú, trường THPT chuyên, trường dự bị đại học, cơ sở giáo dục dành cho người khuyết tật và một số trường tại địa bàn đặc biệt khó khăn.
Bên cạnh tiền lương và phụ cấp, Luật Nhà giáo cũng quy định các khoản trợ cấp theo tính chất công việc, theo vùng và nhiều chính sách đãi ngộ khác. Nhà giáo công tác ở cấp học mầm non, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn, trường chuyên biệt, giáo dục hòa nhập hoặc một số ngành nghề đặc thù được hưởng chế độ tiền lương và phụ cấp cao hơn mặt bằng chung.
Mở rộng chính sách hỗ trợ, đào tạo và chế độ nghỉ hè
Ngoài chế độ tiền lương và phụ cấp, Luật Nhà giáo chú trọng các chính sách hỗ trợ nhằm bảo đảm điều kiện làm việc, chăm lo sức khỏe và thúc đẩy phát triển nghề nghiệp cho đội ngũ.
Theo Điều 24 Luật Nhà giáo, các chính sách này gồm trợ cấp theo tính chất công việc, theo vùng; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng; chăm sóc sức khỏe định kỳ, sức khỏe nghề nghiệp và phụ cấp lưu động đối với nhà giáo tham gia xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, biệt phái, dạy tăng cường, dạy liên trường hoặc giảng dạy tại các điểm trường.
Đây là những hỗ trợ thiết thực hướng tới giáo viên phải di chuyển giữa nhiều cơ sở, bám trụ tại điểm trường xa hoặc thực hiện nhiệm vụ ở nơi có điều kiện sinh hoạt, công tác khó khăn.
Đối với nhà giáo công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, Nhà nước còn có chính sách hỗ trợ về nhà ở.
Theo đó, nhà giáo được thuê nhà ở công vụ hoặc bố trí chỗ ở tập thể; trường hợp không thể bố trí, nhà giáo được hỗ trợ tiền thuê nhà theo mức hỗ trợ thuê nhà ở công vụ quy định.
Ngoài ra, nhà giáo làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn cũng được hỗ trợ thanh toán tiền tàu xe trong thời gian công tác, đi kèm các khoản phụ cấp, trợ cấp theo đối tượng.
Về công tác nâng cao trình độ, Nghị định 93/2026/NĐ-CP quy định nhà giáo được cử đi đào tạo, bồi dưỡng vẫn được hưởng nguyên lương, phụ cấp (nếu có) cùng các chế độ khác theo quy định, đồng thời thời gian học tập được tính vào thời gian công tác liên tục.
Kinh phí đào tạo, bồi dưỡng do Nhà nước hỗ trợ. Các cơ sở giáo dục cũng được khuyến khích sử dụng quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp và các nguồn thu hợp pháp khác để hỗ trợ nhà giáo đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng thường xuyên.
Cũng theo Nghị định 93/2026/NĐ-CP, thời gian nghỉ hè hằng năm của nhà giáo tại cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, trường chuyên biệt và trường dự bị đại học là 8 tuần, đã bao gồm thời gian nghỉ phép hằng năm; giáo viên tại cơ sở giáo dục thường xuyên được nghỉ hè tối thiểu 4 tuần và tối đa 8 tuần.
Trong thời gian nghỉ hè, nhà giáo được hưởng nguyên lương và các khoản phụ cấp theo quy định. Ngoài kỳ nghỉ hè, nhà giáo vẫn được hưởng chế độ nghỉ lễ, Tết và các ngày nghỉ khác theo Bộ luật Lao động.

Giáo viên được tăng lương cơ sở, nhận phụ cấp ưu đãi nghề lên đến 80%. Ảnh minh họa: Hoài Bảo/Zmews
Phân cấp quyền tuyển dụng, luật hóa chính sách bảo vệ nhà giáo
Một điểm mới quan trọng khác của Luật Nhà giáo là việc phân cấp rõ thẩm quyền quản lý và sử dụng đội ngũ. Theo đó, Giám đốc Sở GD&ĐT được trao quyền chủ động trong việc tuyển dụng, tiếp nhận giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn.
Ở cấp cơ sở, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền điều động, thuyên chuyển, biệt phái hoặc bổ nhiệm, miễn nhiệm đối với nhà giáo thuộc phạm vi quản lý.
Đáng chú ý, việc Luật Nhà giáo có hiệu lực cũng đánh dấu lần đầu tiên chính sách bảo vệ nhà giáo được luật hóa, qua đó tạo hành lang pháp lý ngăn chặn các áp lực xã hội trái pháp luật và xây dựng môi trường sư phạm an toàn, văn minh.
Cụ thể, Điều 37 Luật Nhà giáo quy định rõ: tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của nhà giáo thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Trường hợp hành vi vi phạm diễn ra trong phạm vi cơ sở giáo dục hoặc trong khi nhà giáo đang thực hiện hoạt động nghề nghiệp, mức xử lý phải bảo đảm tính nghiêm khắc theo pháp luật.
Cắt giảm áp lực không cần thiết để giáo viên yên tâm giảng dạy
Tiếp nối các chính sách pháp lý, tháng 9/2026, Bộ GD&ĐT đã ban hành Chương trình hành động về tăng cường kỷ cương, xây dựng văn hóa trung thực, liêm chính và thực chất trong các hoạt động giáo dục.
Theo chương trình này, toàn ngành phải rà soát các loại hồ sơ, sổ sách, báo cáo, kỳ thi, cuộc thi, hội thi, hội thao và phong trào thi đua để tinh gọn hoặc bãi bỏ những nội dung thiếu thiết thực, gây áp lực thành tích.
Công tác báo cáo, thống kê được đẩy mạnh triển khai trên môi trường số theo nguyên tắc "một dữ liệu chỉ thu thập một lần" nhưng phục vụ nhiều mục đích quản lý, qua đó giảm tối đa tình trạng trùng lặp hồ sơ, báo cáo.
Đặc biệt, Bộ GD&ĐT yêu cầu không huy động, điều động giáo viên thực hiện nhiệm vụ hành chính hay tham gia các phong trào nằm ngoài chức năng, nhiệm vụ chuyên môn, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Các cơ sở giáo dục không được tự đặt thêm hồ sơ, sổ sách không cần thiết và phải cắt giảm những cuộc họp, phong trào mang tính hình thức. Cán bộ quản lý có trách nhiệm bảo vệ quỹ thời gian chuyên môn cho nhà giáo để họ toàn tâm nghiên cứu bài giảng, đổi mới phương pháp và đồng hành, hỗ trợ người học.
Xuyên suốt trong công tác quản lý, giảng dạy, học tập, thi cử và đánh giá là tinh thần "dạy thật, học thật, thi thật, đánh giá thật". Cán bộ quản lý phải chịu trách nhiệm về tính trung thực, khách quan của kết quả thi cử, đánh giá, đồng thời không giao chỉ tiêu áp đặt về điểm số hay tỷ lệ học sinh khá, giỏi cho giáo viên.
Về phía mình, đội ngũ nhà giáo được nhấn mạnh vai trò nêu gương về đạo đức, trách nhiệm, sự trung thực và liêm chính, thực hiện đánh giá đúng thực chất và lấy sự tiến bộ của người học làm trung tâm.



