Khi còn non, cây có dáng mảnh, lá mềm mọng nước, thường được thu hái cả phần ngọn để chế biến. Loại rau này không chỉ hấp dẫn bởi vị ngọt thanh và hương thơm đặc trưng mà còn rất giàu chất xơ cùng các chất chống oxy hóa, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sức khỏe.
Trước đây, cải cúc vốn là thức rau dân dã, quen thuộc ở các vùng quê, đặc biệt là vào những ngày mùa đông lạnh giá. Đã có thời, loài cây này mọc tự nhiên quanh vườn, ven bờ rào hoặc mọc xen trong những mảnh đất nhỏ mà không đòi hỏi sự chăm sóc cầu kỳ. Sự quen thuộc ấy khiến nhiều người từng coi đây đơn giản là món rau ăn hàng ngày bình dị.
Thế nhưng, khi xu hướng tìm về các loại rau quê, rau theo mùa ngày một phổ biến, cải cúc lại trở thành đặc sản được người dân thành thị ưa chuộng. Hiện nay, loại rau này đã góp mặt trên kệ của nhiều cửa hàng thực phẩm sạch hay chuỗi bán lẻ đặc sản vùng miền, được bán gọn gàng theo mớ hoặc theo cân.
Rau cải cúc là giống cây thân mềm, mọc thành bụi với phần lá màu xanh xẻ thành nhiều thùy nhỏ. Ảnh: Phụ nữ mới
Điểm nhấn làm nên sức hút của cải cúc chính là hương thơm không thể trộn lẫn. Khi còn sống, rau mang một mùi ngai ngái nhe nhẹ, nhưng lúc được nấu chín lại tỏa hương thơm dịu êm, không hề gắt. Từng chiếc lá mềm mại, mọng nước mang đến vị ngọt thanh, cảm giác thanh mát và hoàn toàn không bị đắng. Đôi khi, chỉ cần thả một nhúm nhỏ cải cúc vào nồi canh hay nồi lẩu cũng đủ để tạo nên một phong vị rất riêng biệt.
Về đặc tính sinh trưởng, đây là giống rau ngắn ngày và cực kỳ dễ trồng. Quá trình từ lúc gieo hạt đến khi thu hoạch thường chỉ mất từ 30 đến 40 ngày, phụ thuộc vào thời tiết cũng như chế độ chăm sóc. Cây phát triển tốt nhất trong điều kiện khí hậu mát mẻ, đất đai tơi xốp và giàu độ ẩm.
Người trồng có thể cắt lấy phần ngọn non rồi tiếp tục chăm bón để cây ra lứa mới. Riêng tại khu vực miền Bắc, cải cúc sinh trưởng mạnh mẽ, cho lá xanh non mơn mởn và tỏa hương đậm đà nhất vào khoảng từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau. Chính vì rất hợp với các món ăn nóng hổi, loại rau này luôn xuất hiện dày đặc tại các khu chợ mỗi khi gió lạnh ùa về.
Dù ngày càng được săn đón, giá cải cúc nhìn chung vẫn ở mức bình dân, dao động từ 20.000 đến 55.000 đồng/kg tùy theo thời điểm, chất lượng và nguồn nhập. Những lứa rau non tơ, xanh mướt, ít sâu bệnh thường được đóng gói cẩn thận trong các túi nhỏ, vô cùng thuận tiện cho nhịp sống bận rộn của người mua chốn thị thành.
Nhắc đến ẩm thực, canh cải cúc nấu thịt băm là món ăn quen thuộc và gần gũi nhất. Thịt băm xào sơ cùng chút hành thơm, nêm nếm gia vị rồi chế nước; đợi nước sôi bùng mới thả rau vào để giữ được độ xanh trong và hương thơm quyến rũ. Cải cúc cực kỳ nhanh chín, chỉ cần đun sôi chớp nhoáng, vừa chín tới là đạt độ ngon hoàn hảo. Bát canh mang vị ngọt thanh tao từ sự kết hợp của rau và thịt, cùng phần lá mềm êm rất dễ đưa cơm.
Canh cải cúc nấu thịt băm là món ăn quen thuộc và gần gũi. Ảnh: Phụ nữ & Pháp luật
Ngoài thịt băm, người nội trợ cũng có thể linh hoạt biến tấu nấu cải cúc cùng tôm, cá hay nước hầm xương. Vị thanh tao của rau giúp cân bằng lại sự béo ngậy của nước dùng. Giữa tiết trời lạnh giá, một bát canh cải cúc bốc khói nghi ngút ăn kèm cơm trắng tuy giản dị nhưng lại chứa đựng trọn vẹn hương vị ấm áp của mâm cơm quê nhà.
Cải cúc cũng là thức rau không thể thiếu trong các bữa tiệc lẩu. Bất kể là lẩu gà, lẩu bò, lẩu hải sản hay lẩu chay, một đĩa cải cúc tươi non luôn là sự lựa chọn hợp lý. Rau chỉ cần nhúng lướt qua nồi nước dùng đang sôi, vừa mềm tới là vớt ra thưởng thức ngay. Mùi hương ngây ngất quyện trong vị đậm đà của nước lẩu làm cho món ăn trở nên thanh nhẹ và bớt đi cảm giác ngấy.
Không dừng lại ở việc nấu canh hay nhúng lẩu, cải cúc còn tỏ ra rất đa năng khi có thể dùng để xào tỏi, xào thịt bò, đem hấp hoặc ăn kèm với bún, mì. Thậm chí, với những ngọn rau non tơ, nhiều người sành ăn chỉ cần chần sơ qua rồi trộn cùng chút gia vị là đã có ngay một món ngon giữ trọn vẹn sự tươi xanh và vị ngọt tự nhiên nguyên bản.
Lưu ý khi ăn rau cải cúc
Bên cạnh những lợi ích kể trên, cải cúc còn giúp an thần, ngủ ngon, tiêu sưng, lợi tiểu. hỗ trợ giảm cân và làm đẹp da…. Tuy nhiên, loại rau này lành mấy, tốt mấy cũng không nên ăn bừa bãi.
Vì đây là loại rau thân mềm, nên dù không khuyến khích ăn sống thì cũng không nên nấu chín quá kỹ. Sẽ làm giảm vị ngon và bay hơi nhiều dinh dưỡng. Không nên ăn quá nhiều rau cải cúc, mỗi người chỉ nên ăn khoảng 100 - 150g mỗi lần và không quá 3 - 4 lần/tuần. Bởi dù bất kể thực phẩm nào, nếu lạm dụng quá mức cũng gây hại cho sức khỏe. Đặc biệt, những người đang tiêu chảy, huyết áp thấp không nên ăn.
