Ẩn mình nơi những ghềnh đá hoang sơ của Côn Đảo, ốc vú nàng khiến bất cứ ai từng một lần nếm thử đều phải ngẩn ngơ trước vị ngọt thanh, giòn béo cùng hương biển mặn mòi đặc trưng không thể lẫn vào đâu được.
Lớp vỏ ngoài mang sắc xám đen mộc mạc, nhưng ẩn chứa bên trong lại ánh lên lớp xà cừ lấp lánh tuyệt đẹp. Dưới góc độ khoa học, ốc vú nàng có tên là Cellana testudinaria hoặc Cellana radiata thuộc họ Nacellidae. Nhờ cùng chung họ với bào ngư, chúng còn được giới nghiên cứu ví von như một loại "bào ngư láng".
Ốc vú nàng khiến bất cứ ai từng một lần nếm thử đều phải ngẩn ngơ trước vị ngọt thanh, giòn béo cùng hương biển mặn mòi đặc trưng không thể lẫn vào đâu được. Ảnh: Ngôi sao
Thông thường, mỗi con ốc chỉ to cỡ ba ngón tay chụm lại, nhưng riêng tại vùng biển Côn Đảo, người ta có thể tìm thấy những cá thể mang kích thước lớn gần bằng bàn tay người lớn. Dù loài ốc này cũng xuất hiện rải rác ở một số vùng biển miền Trung nhưng Côn Đảo mới thực sự được xưng tụng là vương quốc của ốc vú nàng.
Địa hình đá ngầm phong phú, làn nước trong xanh cùng chế độ thủy triều ôn hòa nơi đây đã kiến tạo nên một môi trường sống lý tưởng để chúng sinh sôi nảy nở. Theo kinh nghiệm bao đời của những ngư dân địa phương, mùa ốc rộ và cho thịt ngon nhất thường rơi vào những ngày trăng tròn.
Tuy nhiên, hành trình săn ốc vú nàng không hề dễ dàng. Tập tính của chúng là bám cực kỳ chặt vào các ghềnh đá ven bờ, chỉ khẽ hé vỏ khi sóng biển ùa vào mang theo nguồn vi sinh vật làm thức ăn. Để khai thác, những người thợ lặn lành nghề phải ngâm mình dưới làn nước lạnh, dùng đèn soi rọi vào từng kẽ đá tối, sau đó lách khéo léo một chiếc mũi dao nhọn và cứng để tách vẩy ốc ra khỏi bề mặt đá. Chỉ cần một chút lỡ tay dùng lực quá mạnh, vỏ ốc sẽ vỡ nát và bao công sức coi như đổ sông đổ bể.
Tại Côn Đảo, những khu vực tập trung nhiều ốc vú nàng nhất phải kể đến Bãi Bàng, Hàng Cau và Đá Thắm. Du khách khi đặt chân đến những bãi biển này không chỉ được thỏa sức vẫy vùng, lặn ngắm san hô mà còn có cơ hội tận mắt chiêm ngưỡng khung cảnh ngư dân ngụp lặn bắt ốc dưới làn nước trong vắt, mang lại một trải nghiệm du lịch đầy độc đáo và chân thực.
Ẩm thực Côn Đảo có vô vàn cách biến tấu ốc vú nàng, nhưng mộc mạc và giữ trọn hương vị nguyên bản nhất vẫn là món luộc. Những con ốc tươi rói sau khi rửa sạch sẽ được đun sôi trực tiếp mà không cần đổ thêm nước.
Khi phần thịt ốc chín tới và chuyển dần sang màu vàng ngà, thực khách chỉ cần nhón lấy cùi thịt chấm nhẹ vào chén muối tiêu chanh là đã có thể tận hưởng trọn vẹn độ giòn sần sật, vị ngọt tự nhiên cùng cái béo ngậy nhưng không hề ngán. Đặc biệt, nếu may mắn thưởng thức được những con ốc đang thời kỳ "ngậm sữa", người ăn sẽ càng quyến luyến bởi vị đậm đà và thơm ngậy gấp bội.
Trong khi đó, với những tín đồ sành ăn, ốc vú nàng nướng trên bếp than hồng mới thực sự là "chân ái". Thịt ốc khi nướng xèo xèo vừa chín tới vẫn vẹn nguyên độ giòn dai, tỏa ra mùi thơm phức hòa quyện vào gió biển, dọn kèm muối ớt xanh cay nồng hay mắm gừng mặn ngọt đều tạo nên một mỹ vị khó lòng chối từ.
Ốc vú nàng có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon. Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật
Nếu muốn trải nghiệm sự tinh tế hơn, món gỏi ốc vú nàng chắc chắn sẽ không làm thực khách thất vọng. Phần thịt ốc được thái mỏng, trộn đều tay cùng da heo dai giòn, thịt ba chỉ, các loại rau thơm tươi mát, lạc rang bùi béo và rưới lên thứ nước mắm gừng Côn Đảo trứ danh.
Khi xúc gỏi ăn kèm miếng bánh đa nướng giòn rụm, một bản hòa tấu hương vị vô cùng đậm đà sẽ bung tỏa nơi đầu lưỡi. Thỉnh thoảng, trong những bữa cơm gia đình thân mật của người dân vạn chài, đĩa ốc vú nàng xào nức mùi hành tỏi, tiêu ớt lại trở thành một phần thưởng xứng đáng và ấm áp sau những chuyến lênh đênh vất vả.
Đối với người dân xứ đảo, ốc vú nàng đã vượt khỏi ranh giới của một món ăn thuần túy để hóa thân thành mảnh ghép mang đậm hồn cốt của biển khơi. Người ta vẫn thường rỉ tai nhau rằng, du khách đến Côn Đảo mà chưa nếm thử ốc vú nàng thì coi như chưa ôm trọn được cái tình của biển. Giữa không gian lồng lộng gió, trong thanh âm rì rào của sóng vỗ, vị ngọt ngào của loài ốc này dường như đang gói ghém và chuyên chở cả hơi thở bao la của đại dương.
Và nếu một ngày nào đó trên hành trình đi tàu lướt dọc vào Nam, ngang qua ga Mường Mán mà chợt nghe thấy tiếng rao lanh lảnh vang lên: "Ai vú nàng không?", bạn cũng đừng vội ngạc nhiên. Đó chính là thanh âm mộc mạc của dải đất miền biển, như một lời nhắc nhớ tuyệt đẹp về món quà trân quý mà thiên nhiên đã hào phóng ban tặng cho con người.
