Từng gắn liền với những bữa cơm giản dị của người dân vùng biển, cá trích nay được thực khách nhiều nơi ưa chuộng nhờ phần thịt trắng mềm, thơm béo và vị ngọt tự nhiên. Từ các món nướng, kho dân dã đến đặc sản gỏi cá trích nổi tiếng ở Phú Quốc, loài cá nhỏ này còn cung cấp nguồn omega-3 và dưỡng chất dồi dào cho sức khỏe.
Cá trích có thân thuôn dài, mình dẹt, lớp vảy ánh bạc và phần lưng mang sắc xanh. Cá trưởng thành phổ biến dài khoảng 10-15cm, nhỏ hơn nhiều so với cá thu hay cá ngừ. Loài cá này thường sống thành đàn lớn ở tầng nước mặt, phân bố rộng khắp các vùng biển ôn đới, Bắc Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Tại Việt Nam, cá trích xuất hiện nhiều ở vùng biển miền Trung và Tây Nam Bộ. Tùy theo đặc điểm hình dáng và cách gọi của ngư dân từng địa phương, chúng được phân thành cá trích ve, cá trích lầm hay cá trích phay.
Dù có kích thước nhỏ, nhiều vảy và xương dăm khiến việc sơ chế, thưởng thức tốn nhiều thời gian, cá trích vẫn hấp dẫn người ăn nhờ độ béo vừa phải và phần thịt bùi ngọt. Khi chế biến đúng cách, cá dậy mùi thơm đặc trưng, không quá tanh và dễ dàng kết hợp với nhiều loại gia vị để phù hợp với khẩu vị của từng gia đình.
Cá trích có kích thước nhỏ, thịt trắng ngọt, thơm béo, được nhiều người yêu thích nhờ có thể chế biến thành đa dạng món ngon. Ảnh: VietNamnet
Trước đây, cá trích được xem là món ăn bình dân của cư dân miền biển. Vào những ngày đánh bắt được mùa, ăn tươi không hết, người dân thường đem phơi khô hoặc làm mắm để bảo quản lâu dài. Trong ký ức của nhiều người con xứ biển, cá trích nướng là món ăn mộc mạc khó quên.
Cá làm sạch được đặt lên vỉ than, nướng đến khi lớp da hơi xém và tỏa hương thơm phức. Khi chín, người ăn chỉ cần gỡ lấy phần thịt trắng ngần, chấm cùng muối tiêu chanh là đã cảm nhận trọn vẹn vị ngon đậm đà. Bên cạnh đó, cá trích ướp nước mắm, hành, tiêu rồi kho liu riu cho thịt săn chắc, ngấm đều gia vị hoặc kho rục xương cũng là món ăn quen thuộc đưa cơm.
Ngày nay, cá trích không chỉ dừng lại ở mâm cơm gia đình mà còn góp mặt trong thực đơn đặc sản tại các nhà hàng ven biển. Cá tươi được biến tấu đa dạng từ chiên giòn, kho tiêu, kho nghệ đến nấu canh chua cùng cà chua, dứa và các loại rau theo mùa.
Đặc biệt, gỏi cá trích đã trở thành món đặc sản trứ danh. Phần thịt cá phi lê tươi sống kết hợp khéo léo với rau thơm, dừa nạo và nước chấm pha theo công thức riêng, tạo nên tổng thể hương vị tươi ngọt, béo bùi và chua cay hài hòa.
Mùa đánh bắt cá trích thường kéo dài từ tháng 2 đến tháng 6 âm lịch. Vào thời điểm này, ngư dân dùng thuyền nhỏ hoặc bè mảng ra khơi từ 3-4 giờ sáng và cập bờ trong khoảng 8-12 giờ trưa. Cá đưa về sẽ được phân loại để bán tươi hoặc sơ chế cấp đông.
Hiện người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm mua cá trích tại các chợ dân sinh, cửa hàng hải sản hoặc trên chợ mạng. Nhiều tiểu thương còn cung cấp sẵn cá đã làm sạch, bỏ đầu, rút ruột và đóng túi hút chân không tiện lợi.
Gỏi cá trích đã trở thành món đặc sản trứ danh. Ảnh: Lao động
Trên các hội nhóm mua sắm trực tuyến, cá trích tươi và cá trích một nắng đang được rao bán phổ biến ở mức 60.000-90.000 đồng/kg. So với nhiều loại hải sản khác, mức giá này khá tiết kiệm, phù hợp cho các gia đình muốn đổi vị cho bữa ăn hằng ngày.
Để chọn được cá trích ngon, người mua nên ưu tiên những con có mắt trong, thân săn chắc, vảy bám chặt và giữ được mùi biển tự nhiên; tránh chọn cá có dấu hiệu chảy nhớt bất thường hoặc mùi ôi. Cá tươi mua về cần được bảo quản lạnh và chế biến sớm, trong khi cá một nắng nên được cất giữ đúng nhiệt độ theo hướng dẫn của người bán để giữ trọn hương vị.
