Ngày 13/4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Cà Mau cho biết 3 trường hợp nghi viêm não mô cầu ghi nhận ngày 7/4 đã có kết quả xét nghiệm với 2 ca dương tính và 1 ca âm tính.
Trong 2 ca dương tính, 1 ca đã tử vong; ca còn lại đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau.
Theo Bộ Y tế, bệnh do não mô cầu là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis, lây truyền chủ yếu do tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng của người bệnh hoặc người lành mang trùng. Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể diễn biến nhanh, gây ra các thể bệnh nặng như viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết và có thể để lại hậu quả nghiêm trọng như điếc, liệt, chậm phát triển tinh thần, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Theo báo cáo giám sát từ tuần 1 đến tuần 14 năm 2026, cả nước ghi nhận 24 trường hợp mắc, trong đó có 4 trường hợp tử vong; nhóm tuổi mắc tập ở trẻ em dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số trường hợp mắc. Các trường hợp mắc được ghi nhận rải rác trong cộng đồng, chưa hình thành ổ dịch tập trung.
Tuy nhiên theo Bộ Y tế số trường hợp mắc có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 (14 trường hợp). Tình hình trên cho thấy nguy cơ bệnh tiếp tục xuất hiện, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, nhất là trẻ em.
Ảnh minh họa
BS.CKI Bạch Thị Chính Giám đốc VNVC cho biết nguồn lây duy nhất của vi khuẩn não mô cầu là con người, qua đường hô hấp khi tiếp xúc với giọt bắn từ dịch tiết mũi họng. Điểm nguy hiểm nằm ở chỗ sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn có thể không gây bệnh ngay mà “cư trú” tại vùng hầu họng trong thời gian dài không triệu chứng, hoặc chỉ có triệu chứng nhẹ, mơ hồ như ho, sốt kéo dài, đau nhức… nên dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh hoặc viêm hô hấp thông thường và bị bỏ qua, vi khuẩn tiếp tục tồn tại và lan truyền trong cộng đồng, chỉ được phát hiện khi bệnh nặng.
Theo Hội Y học Dự phòng Việt Nam, có khoảng 10 - 20% người trong cộng đồng là người lành mang vi khuẩn não mô cầu. Tỷ lệ này cao hơn ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ (25 - 32%), thậm chí có thể lên tới 50% trong các đợt dịch. Thời gian mang vi khuẩn có thể kéo dài trung bình khoảng 9 tháng và gần 40% trường hợp kéo dài trên 16 tháng. Dù không phải tất cả người mang vi khuẩn đều phát bệnh nhưng vẫn có thể trở thành nguồn lây, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch. Bên cạnh đó, vi khuẩn não mô cầu tồn tại nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh. Tại Việt Nam, 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu là A, B, C, Y, W đang lưu hành đồng thời, khiến cho việc kiểm soát bệnh thêm phức tạp.
Chủ động phòng chống não mô cầu
Để chủ động phòng, chống bệnh do não mô cầu, Bộ Y tế đề nghị người dân nâng cao ý thức phòng bệnh, chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng:
Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; súc miệng và họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng; đeo khẩu trang tại nơi công cộng và trên các phương tiện giao thông công cộng; hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh.
Thực hiện tốt vệ sinh môi trường, tăng cường thông khí tại nơi ở, học tập và làm việc; lau sạch bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày (tay nắm cửa, mặt bàn, đồ chơi...) bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.
Ăn uống đủ chất, rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng.
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, cổ cứng, nổi ban xuất huyết, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để khám và điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế biến chứng nặng và tử vong do bệnh.
Ngoài ra, bác sĩ Chính khuyến cáo, phòng ngừa bệnh não mô cầu bằng tiêm vắc xin là biện pháp chủ động và hiệu quả nhất.
