Dự thảo nhiều quy định mới
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển sinh và đào tạo các trình độ đại học, sau đại học. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất từ năm 2027, mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh, giảm xuống còn 1 phương thức từ năm 2028, không tính xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển.
Mỗi ngành chỉ được sử dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh từ năm 2027
Theo dự thảo, cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Tuy nhiên, đối với từng ngành hoặc chương trình đào tạo, số phương thức được áp dụng sẽ bị giới hạn.
Cụ thể, từ năm 2027, mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh. Từ năm 2028, con số này giảm xuống còn 1 phương thức. Quy định không áp dụng đối với phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển.
Dự thảo cũng yêu cầu mỗi phương thức tuyển sinh phải gắn với một mã số tại phụ lục ban hành kèm theo Thông tư. Các phương thức phải bảo đảm cơ hội tham gia xét tuyển cho tất cả thí sinh, quy định rõ tiêu chí đánh giá, xét tuyển và cách tính điểm, bảo đảm chỉ có duy nhất một thang điểm xét tuyển.
Về nguồn tuyển, dự thảo quy định thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15/30 điểm mới thuộc nhóm đối tượng đáp ứng điều kiện này.
Trường hợp thí sinh không có điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp của phương thức tuyển sinh, cơ sở đào tạo sử dụng tổng điểm thi môn Toán, Ngữ văn và một môn thi khác do hiệu trưởng quyết định, công bố trong thông báo tuyển sinh. Tổng điểm phải đạt tối thiểu 15/30.
Ngoài ra, dự thảo bổ sung một số nhóm đối tượng được đăng ký xét tuyển đại học, gồm người đã tốt nghiệp trung cấp và có 36 tháng kinh nghiệm công tác đúng chuyên môn đào tạo; người có bằng tốt nghiệp cao đẳng nhưng không có bằng THPT và có 24 tháng kinh nghiệm công tác đúng chuyên môn.
Người dự tuyển có kết quả thi tốt nghiệp trung học nghề đạt mức điểm do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thông báo hằng năm cũng được đăng ký xét tuyển vào chương trình đào tạo đại học cùng nhóm ngành.
Bộ GD&ĐT đề xuất thay đổi lớn trong tuyển sinh đại học từ năm 2027. Ảnh: SJC
Đề xuất siết ngưỡng đầu vào với ngành sư phạm, sức khỏe và pháp luật
Một nội dung đáng chú ý khác của dự thảo là điều chỉnh yêu cầu đầu vào đối với các chương trình đào tạo giáo viên, lĩnh vực sức khỏe và pháp luật.
Đối với chương trình đào tạo giáo viên, chương trình thuộc lĩnh vực sức khỏe và pháp luật sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, thí sinh phải đáp ứng đồng thời chuẩn chương trình đào tạo (nếu có) và ngưỡng đầu vào được quy định hằng năm.
Với các chương trình đào tạo giáo viên và pháp luật không sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, dự thảo đề xuất thí sinh phải đáp ứng chuẩn chương trình đào tạo, ngưỡng đầu vào do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định hằng năm, đồng thời đáp ứng một trong các điều kiện về học lực.
Cụ thể, thí sinh phải có kết quả học tập cả năm lớp 12 được đánh giá mức tốt, tương ứng học lực xếp loại giỏi trở lên.
Đối với các chương trình Giáo dục thể chất, Sư phạm âm nhạc và Sư phạm mỹ thuật, thí sinh có học lực lớp 12 từ khá trở lên phải đáp ứng thêm yêu cầu về tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT.
Riêng chương trình Giáo dục mầm non trình độ cao đẳng, dự thảo quy định thí sinh phải có kết quả học tập lớp 12 từ mức khá trở lên.
Đối với các chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề nhưng không sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, dự thảo đề xuất yêu cầu học lực lớp 12 từ giỏi trở lên.
Các ngành Điều dưỡng, Y học dự phòng, Hộ sinh, Kỹ thuật phục hình răng, Kỹ thuật xét nghiệm y học, Kỹ thuật hình ảnh y học và Kỹ thuật phục hồi chức năng được áp dụng điều kiện học lực lớp 12 từ khá trở lên.
Dự thảo cũng quy định cụ thể ngưỡng đầu vào đối với người đã tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng cùng nhóm ngành dự tuyển đại học.
Theo đó, người dự tuyển vào chương trình đào tạo giáo viên, lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề và lĩnh vực pháp luật (trừ một số ngành được quy định riêng) phải có bằng trung cấp xếp loại giỏi hoặc bằng cao đẳng loại khá trở lên.
Đối với các ngành Điều dưỡng, Y học dự phòng, Hộ sinh, Kỹ thuật phục hình răng, Kỹ thuật xét nghiệm y học, Kỹ thuật hình ảnh y học, Kỹ thuật phục hồi chức năng, Sư phạm âm nhạc, Sư phạm mỹ thuật và Giáo dục thể chất, thí sinh phải có bằng trung cấp xếp loại khá trở lên hoặc bằng cao đẳng.
Công khai thông tin tuyển sinh, không yêu cầu nộp lại giấy tờ đã có trên hệ thốngDự thảo bổ sung yêu cầu các cơ sở đào tạo phải xây dựng, công bố và thực hiện đúng cam kết về thông tin tuyển sinh, bao gồm đối tượng, điều kiện dự tuyển, nguồn tuyển, phương thức tuyển sinh, ngưỡng đầu vào, độ lệch điểm và tiêu chí phụ (nếu có).
Các cơ sở đào tạo có trách nhiệm giải trình với thí sinh, cơ quan quản lý nhà nước và xã hội về các nội dung đã công bố.
Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu cơ sở đào tạo tuân thủ quy trình xét tuyển, bảo đảm chính xác, công bằng, khách quan; khai thác, sử dụng dữ liệu tuyển sinh và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm giảm thiểu hồ sơ, thủ tục hành chính từ đăng ký xét tuyển đến nhập học.
Cơ sở đào tạo không được yêu cầu thí sinh bổ sung hồ sơ, giấy tờ, chứng chỉ, chứng nhận kết quả đã có trên hệ thống dữ liệu tuyển sinh.
Về lệ phí xét tuyển, dự thảo quy định mức thu, phương thức thu và sử dụng lệ phí dịch vụ xét tuyển phải bảo đảm nguyên tắc tính đúng, tính đủ. Đặc biệt, không thu thêm lệ phí xét tuyển dưới bất kỳ hình thức nào đối với thí sinh đăng ký và nộp lệ phí xét tuyển qua Hệ thống xét tuyển chung.
Đối với trường hợp nhiều thí sinh có cùng điểm xét ở cuối danh sách, dự thảo đề xuất ưu tiên thí sinh có thứ tự nguyện vọng cao hơn.
Bộ GD&ĐT đề xuất học thạc sĩ chính quy tập trung phải dành toàn thời gian cho việc học. Ảnh: ĐNU
Điều chỉnh quy định đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ
Bên cạnh tuyển sinh đại học, dự thảo cũng đề xuất sửa đổi một số quy định về đào tạo sau đại học.
Theo đó, thời gian đào tạo thạc sĩ được tính từ thời điểm quyết định nhập học có hiệu lực đến khi người học hoàn thành việc nộp luận văn hoặc hoàn thành các yêu cầu tốt nghiệp khác theo chuẩn đầu ra của chương trình.
Đối với hình thức đào tạo thạc sĩ chính quy tập trung toàn thời gian, người học phải học tập, nghiên cứu toàn thời gian theo kế hoạch đào tạo toàn khóa, tham gia các hoạt động chuyên môn của cơ sở đào tạo và không làm việc toàn thời gian tại cơ quan, tổ chức khác trong thời gian học tập.
Với đào tạo tiến sĩ, dự thảo quy định cơ sở đào tạo tổ chức chương trình theo định hướng nghiên cứu hoặc định hướng ứng dụng. Trong đó, định hướng nghiên cứu nhằm phát triển năng lực nghiên cứu độc lập, sáng tạo tri thức mới; định hướng ứng dụng nhằm giải quyết các vấn đề, dự án, đề tài trong thực tiễn.
Dự thảo cũng quy định trường hợp có từ 2 ý kiến phản biện độc lập không đồng ý về chất lượng chuyên môn của luận án, cơ sở đào tạo yêu cầu nghiên cứu sinh và người hướng dẫn chỉnh sửa, bổ sung luận án và thực hiện phản biện độc lập lần thứ hai. Không thực hiện phản biện độc lập quá 2 lần đối với cùng một luận án.
Đối với chương trình đào tạo thạc sĩ, người học phải tốt nghiệp đại học hoặc có văn bằng, trình độ bậc 6 theo Khung trình độ quốc gia Việt Nam, trừ trường hợp được quy định riêng.
Tương tự, người học chương trình tiến sĩ phải tốt nghiệp thạc sĩ hoặc có văn bằng, trình độ bậc 7 theo Khung trình độ quốc gia Việt Nam, trừ trường hợp ngoại lệ theo quy định.
Về chuyển tiếp, các khóa có thông báo tuyển sinh và công nhận trúng tuyển trước ngày 1/1/2027 được tiếp tục tổ chức tuyển sinh, đào tạo và cấp văn bằng theo các quy chế hiện hành được dẫn chiếu trong dự thảo cho đến khi người học hoàn thành khóa học.
Dự thảo cũng cho phép cơ sở đào tạo xem xét áp dụng một số quy định mới có lợi hơn đối với người học đã trúng tuyển và nhập học trước ngày 1/1/2027.
Theo dự thảo, các quy định sửa đổi về tuyển sinh đại học tại Chương I dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Thời điểm có hiệu lực chung của Thông tư chưa được điền cụ thể trong bản dự thảo.
