Theo Lao Động, đột quỵ (tai biến mạch máu não) là nguyên nhân gây tử vong và tàn tật hàng đầu trên thế giới. Theo American Stroke Association, khoảng 80% trường hợp đột quỵ có thể được ngăn ngừa nếu phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo.
Ảnh minh họa.
1. Méo miệng hoặc liệt nửa mặt
Khi cười, một bên miệng bị lệch, không đối xứng. Đây là dấu hiệu sớm cho thấy não đang bị tổn thương vùng điều khiển cơ mặt.
2. Yếu hoặc tê liệt tay chân một bên
Đột ngột cảm thấy tay hoặc chân bên trái hoặc phải yếu đi, cầm nắm khó khăn, đi không vững là dấu hiệu rõ ràng của cơn thiếu máu não.
3. Nói khó, nói lắp, không hiểu lời
Người bệnh có thể nói ngọng, nói lắp, hoặc không hiểu người khác nói gì. Đây là dấu hiệu cho thấy vùng ngôn ngữ trong não bị ảnh hưởng.
4. Đau đầu dữ dội, chóng mặt, mất thăng bằng
Cơn đau đầu đến đột ngột, khác thường, đi kèm chóng mặt, buồn nôn, mất ý thức thoáng qua là cảnh báo nguy hiểm cần gọi cấp cứu ngay.
Ghi nhớ quy tắc FAST:
Đột quỵ thường xảy ra đột ngột nhưng vẫn có những dấu hiệu cảnh báo sớm. Người dân cần ghi nhớ quy tắc FAST để nhận biết nhanh:
Face (Mặt): Mặt méo, lệch một bên, cười không cân
Arm (Tay): Yếu hoặc tê một bên tay chân.
Speech (Lời nói): Nói khó, nói ngọng, không rõ lời.
Time (Thời gian): Cần gọi cấp cứu ngay lập tức.
Ngoài ra, người bệnh cũng có thể gặp các triệu chứng như: Đau đầu dữ dội đột ngột, chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn mờ hoặc mất thị lực một bên, tê yếu nửa người.
Nếu xuất hiện những dấu hiệu này, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt, bởi “thời gian là não”, điều trị càng sớm khả năng hồi phục càng cao.
Những thói quen buổi sáng có thể kích hoạt đột quỵ
Tạp chí Tri Thức dẫn lời Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, một số thói quen tưởng chừng vô hại vào buổi sáng lại có thể trở thành “kíp nổ” kích phát đột quỵ, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền tim mạch.
Bật dậy khỏi giường đột ngột: Thói quen bật dậy ngay khi vừa tỉnh giấc khiến huyết áp thay đổi đột ngột, não chưa kịp thích nghi với sự thay đổi tuần hoàn, làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Ra ngoài trời lạnh ngay sau khi thức dậy: Vào mùa đông, việc bước ra môi trường lạnh ngay lập tức có thể khiến mạch máu co mạnh, huyết áp tăng vọt, dễ gây vỡ mạch máu não.
Tập thể dục quá sớm và quá sức: Một số người có thói quen tập thể dục cường độ cao ngay khi vừa thức dậy. Khi cơ thể chưa kịp thích nghi, hoạt động gắng sức có thể khiến tim và mạch máu chịu áp lực lớn.
Nhịn uống nước sau khi ngủ dậy: Sau nhiều giờ ngủ, cơ thể có thể rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ, khiến máu trở nên đặc hơn và làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Cách giảm nguy cơ đột quỵ buổi sáng
Để hạn chế nguy cơ đột quỵ trong khung giờ nguy hiểm, các chuyên gia khuyến cáo:
Không bật dậy khỏi giường ngay khi thức giấc
Nằm thêm vài phút, cử động nhẹ tay chân trước khi ngồi dậy
Uống khoảng 200 ml nước ấm sau khi thức dậy để hỗ trợ tuần hoàn
Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vào mùa lạnh
Tránh ra ngoài trời lạnh đột ngột
Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và mỡ máu
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng chỉ cần thay đổi một số thói quen nhỏ vào buổi sáng cũng có thể giúp cơ thể chuyển trạng thái từ ngủ sang hoạt động một cách từ từ, hạn chế dao động huyết áp và giảm nguy cơ xảy ra biến cố mạch máu não.
