Không cầu kỳ về nguyên liệu hay cách chế biến, món bánh chinh phục người thưởng thức nhờ độ mềm dẻo, thơm mùi gạo và phần nước chấm béo ngậy đặc trưng. Từ thức quà dân dã, bánh gật gù ngày nay đã trở thành đặc sản được nhiều du khách tìm mua mỗi khi có dịp ghé thăm vùng mỏ.
Bánh gật gù - đặc sản nức tiếng tại vùng đất Tiên Yên, TP.Quảng Ninh. Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật
Theo Thời báo Văn học Nghệ thuật, món bánh này có nguồn gốc từ Tiên Yên (Quảng Ninh). Trước đây, khi cuộc sống còn nhiều khó khăn, người dân tận dụng nguồn gạo sẵn có để làm thành những món ăn no bụng, tiết kiệm chi phí. Bánh gật gù ra đời từ sự giản dị ấy, thường được dùng làm bữa sáng hoặc bữa phụ trong ngày.
Tên gọi độc đáo của bánh xuất phát từ hình dáng thuôn dài, mềm và có độ đàn hồi cao. Khi cầm trên tay, chiếc bánh đung đưa, gật lên gật xuống theo chuyển động trông giống như người đang gật đầu. Dân gian cũng có cách lý giải vui rằng, thực khách khi thưởng thức đều phải gật gù tấm tắc khen ngon nên cái tên đặc biệt này dần được lưu truyền.
Thoạt nhìn, bánh gật gù khá giống bánh cuốn hoặc phở cuốn nhưng dày và dai mềm hơn. Bánh được tráng thành từng lớp tròn mỏng rồi cuộn lại thành dải dài. Khi ăn, thực khách có thể để nguyên cuộn hoặc cắt khúc vừa miệng, chấm cùng nước mắm chưng nóng hổi.
Nguyên liệu chính để làm bánh là gạo tẻ. Tuy thành phần đơn giản, nhưng để bánh đạt độ dẻo mềm mà không bị bở, người thợ phải kỹ lưỡng ngay từ khâu chọn và xử lý nguyên liệu. Gạo ngon, hạt đều được vo sạch, ngâm qua đêm cho mềm rồi vớt ra để ráo, đem xay thành bột nước vào sáng hôm sau.
Nguyên liệu chính để làm bánh gật gù là gạo tẻ. Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật
Trước kia, nhiều gia đình giữ thói quen nghiền gạo bằng cối đá để thu được phần bột mịn theo đúng phương pháp truyền thống. Trong quá trình xay, người làm phải căn chỉnh lượng nước vừa đủ để bột không quá đặc hay quá loãng. Đây là công đoạn quan trọng quyết định độ mềm dai và khả năng kết dính của bánh khi tráng.
Những năm gần đây, bánh gật gù ngày càng được nhiều du khách phố thị biết tới. Trên thị trường, bánh hiện có giá khoảng 70.000 đồng/kg tùy nơi bán và quy cách đóng gói.
Thông tin trên VietNamnet, hồi tháng 3/2025, trong một dịp biểu diễn tại Hạ Long (Quảng Ninh), ca sĩ Sơn Tùng M-TP từng khiến người hâm mộ thích thú khi chia sẻ khoảnh khắc thưởng thức món bánh gật gù. Nam ca sĩ quê Thái Bình cũng từng nhắc đến món bánh này trên trang Facebook cá nhân và hài hước kể rằng bản thân mơ được đến Quảng Ninh để ăn một lúc 6 chiếc.
Khoảnh khắc Sơn Tùng M-TP ăn món đặc sản nức tiếng ở Quảng Ninh khiến dân mạng thích thú. Ảnh: VietNamnet
