Tuy nhiên, hiệu quả của việc dùng mật ong hàng ngày phụ thuộc rất lớn vào liều lượng, thời điểm sử dụng và tình trạng gan của mỗi người.
Lao Động dẫn nguồn Harvard Medical School, mật ong chứa khoảng 80% carbohydrate, chủ yếu là fructose và glucose, hai loại đường đơn được gan xử lý trực tiếp.
Fructose khi vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa thành glycogen (dạng dự trữ năng lượng). Tuy nhiên, nếu dùng quá 1-2 muỗng cà phê/ngày, lượng fructose dư thừa sẽ chuyển hóa thành triglyceride (chất béo trung tính), làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Ảnh minh hoạ.
Không thể phủ nhận rằng mật ong là nguồn giàu flavonoid và polyphenol - hai hợp chất chống oxy hóa mạnh có khả năng giảm stress oxy hóa trong tế bào gan.
Theo National Institutes of Health, các chất này giúp ức chế sự hình thành gốc tự do và làm chậm quá trình viêm gan mạn tính.
Một thử nghiệm lâm sàng trên European Journal of Nutrition cho thấy, những người sử dụng 10g mật ong thiên nhiên nguyên chất mỗi ngày trong 8 tuần có mức enzyme ALT và AST (men gan) giảm trung bình 9-12%, đồng thời tăng hoạt tính của glutathione, một trong những chất chống oxy hóa nội sinh mạnh nhất của gan.
Điều này chứng minh rằng mật ong có thể hỗ trợ bảo vệ tế bào gan, nhưng chỉ khi được dùng với lượng kiểm soát.
Việc uống mật ong hằng ngày không làm gan “sạch hơn”, mà chỉ hỗ trợ phần nào quá trình chống oxy hóa và duy trì năng lượng ổn định.
Nếu dùng mật ong thay nước lọc hoặc kết hợp với chanh lúc đói, lượng acid và đường có thể làm kích ứng dạ dày và tăng gánh nặng cho gan trong quá trình xử lý fructose.
Theo Journal of Clinical Nutrition, thời điểm thích hợp nhất để dùng mật ong là sau bữa ăn 30 phút hoặc trước khi ngủ 1 tiếng, khi gan hoạt động ổn định trong giai đoạn chuyển hóa năng lượng nhẹ.
Lúc này, lượng glucose tự nhiên trong mật ong giúp gan tổng hợp glycogen và giảm cảm giác mệt mỏi.
Liều khuyến nghị cho người trưởng thành là 5-10g mỗi ngày (khoảng 1 muỗng cà phê), dùng cùng nước ấm 40-45°C để bảo toàn enzyme tự nhiên trong mật ong.
Mật ong khi được sử dụng với liều lượng nhỏ, đúng thời điểm và kết hợp chế độ ăn lành mạnh, mật ong có thể góp phần bảo vệ tế bào gan, cải thiện chuyển hóa và giảm stress oxy hóa.
Thay vì uống mật ong để thải độc hãy coi nó như một chất bổ sung tự nhiên hỗ trợ cho lá gan khỏe mạnh.
Những thói quen tốt giúp gan khỏe mạnh
1. Chế độ ăn lành mạnh
Theo Sức khoẻ & Đời sống, duy trì chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng và chất xơ. Hạn chế thực phẩm giàu chất béo, đường và muối vì chúng góp phần gây tổn thương gan. Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên cám.
Ưu tiên thực phẩm đa dạng chất dinh dưỡng như: ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau quả, protein nạc, sữa và chất béo lành mạnh. Các loại thực phẩm như bưởi, việt quất, quả hạch và cá béo được khuyến khích sử dụng vì có lợi cho gan.
Bổ sung thực phẩm chứa nhiều chất xơ như trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt giúp gan hoạt động hiệu quả. Hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, thịt đỏ; tránh sử dụng đường tinh luyện, nước ngọt có gas. Uống đủ nước (1,5 – 2 lít/ngày) để hỗ trợ gan trong việc thải độc.
2. Hạn chế rượu bia và thuốc không cần thiết
Rượu bia là "thủ phạm" chính gây gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu và xơ gan. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc giảm đau, kháng sinh, thuốc nam hoặc thực phẩm chức năng trôi nổi vì có thể gây độc cho gan.
Tránh lạm dụng thực phẩm chức năng vì gan phải xử lý tất cả các chất bổ sung này. Nhiều loại tưởng chừng vô hại nhưng lại có khả năng gây tổn thương gan và các cơ quan khác. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào.
Lưu ý: Nếu phải dùng thuốc lâu dài (ví dụ: điều trị tiểu đường, tăng huyết áp, lao...), cần kiểm tra chức năng gan định kỳ.
3. Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút/ngày
Ảnh minh hoạ.
Duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD). Các bài tập có lợi cho gan: đi bộ nhanh, yoga, bơi lội, đạp xe...
4. Cần nhớ tiêm phòng viêm gan B, tầm soát viêm gan C
Tiêm vaccin viêm gan B là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả trong phòng ngừa bệnh gan. Nếu có yếu tố nguy cơ (quan hệ tình dục không an toàn, từng truyền máu, mẹ bị nhiễm virus...), cần làm xét nghiệm tầm soát HBsAg và Anti-HCV.
5. Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng
Gan thực hiện nhiều chức năng thải độc vào ban đêm, đặc biệt từ 23h đến 3h sáng. Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài có thể làm rối loạn nội tiết và chuyển hóa, ảnh hưởng gián tiếp đến chức năng gan. Hãy ngủ đủ 7–8 tiếng/ngày và áp dụng các kỹ thuật thư giãn như thiền, hít thở sâu, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi đi ngủ.
6. Khám sức khỏe định kỳ
Các xét nghiệm quan trọng: men gan (AST, ALT), siêu âm gan, xét nghiệm HBV/HCV. Người có bệnh lý nền như béo phì, tiểu đường, rối loạn lipid máu nên kiểm tra chức năng gan thường xuyên hơn.
Gan là cơ quan chịu đựng âm thầm, nhưng một khi đã tổn thương nặng thì rất khó hồi phục. Vì thế, xây dựng lối sống lành mạnh không chỉ giúp bạn sống khỏe mỗi ngày mà còn là món quà lâu dài cho lá gan quý giá của mình.
Tóm lại: Gan đảm nhận nhiều vai trò quan trọng trong cơ thể, trong đó có bảo vệ hệ miễn dịch. Một lá gan khỏe mạnh sẽ giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài.
