Phụ nữ Việt Nam dẫn nguồn Aboluowang, có hai thói quen mà nhiều người đặc biệt hay mắc phải khi ăn uống, nấu nướng có thể làm tăng nguy cơ tổn hại mạch máu, đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch - từ đó làm tăng rủi ro bị đột quỵ hay đau tim do lưu thông máu bị ảnh hưởng.
Chế độ ăn nhiều muối
Muối là một loại gia vị có thể tạo hương vị cho thực phẩm và đóng vai trò như một chất bảo quản trong các món ủ, lên men. Muối có khoảng 60% clorua và khoảng 40% natri.
Hầu như tất cả các loại thực phẩm chưa qua chế biến - như rau, trái cây, các loại hạt, thịt, ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm từ sữa - đều có hàm lượng natri thấp.
Tác dụng của muối ăn đối với sức khỏe bao gồm: Giúp thư giãn và co cơ, hỗ trợ các xung thần kinh và cân bằng các khoáng chất và nước mà chúng ta hấp thụ.
Theo giám sát mức tiêu thụ natri trong cộng đồng năm 2015 và năm 2021, do Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tiến hành điều tra quốc gia, sau 5 năm, mức độ tiêu thụ natri của người dân Việt Nam giảm từ 3.760 mg/người/ngày xuống 3.360 mg/người/ngày (tương ứng với 9,4 gam và 8,4 gam muối).
Song, so với mức muối khuyến nghị nên tiêu thụ mỗi ngày mà WHO khuyến cáo là mỗi ngày người trưởng thành chỉ nên ăn dưới 2.000 mg natri, tức 5 gam muối thì lượng muối mà người Việt đang tiêu thụ vẫn đang ở mức cao hơn.
Từ lâu chế độ ăn quá nhiều muối đã được chứng minh là có thể dẫn đến huyết áp cao, đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tim mạch. Cụ thể, chế độ ăn quá nhiều muối có thể khiến huyết áp tăng cao mãn tính, tạo thành những vết rách nhỏ trên thành mạch máu do các ion natri trong mạch máu sẽ hấp thụ toàn bộ lượng nước được giữ lại trong cơ thể vào mạch máu, khiến áp lực mạch máu tăng lên.
Cơ thể sẽ phản ứng bằng cách cố gắng "vá" những vết rách này bằng các tế bào nội mô bổ sung - lâu dần động mạch trở nên dày hơn, cứng hơn tạo điều kiện cho các chất béo tích tụ trên thành động mạch và dẫn tới xơ vữa động mạch.
Ảnh minh họa.
Thêm vào đó, theo thời gian huyết áp tăng cao buộc trái tim phải "làm việc" cật lực hơn để bơm máu tới các cơ quan khác của cơ thể, khiến tâm thất trái bị tổn thương - dày hơn và cứng hơn - gây ra tình trạng phì đại thất trái hoặc dẫn tới sự phì đại của chính trái tim, gọi là chứng tim phì đại.
Cả hai tình trạng phì đại tim và xơ cứng động mạch đều liên quan tới nguy cơ mắc bệnh động mạch vành, đau tim, đột quỵ, suy tim xung huyết, loạn nhịp tim cao hơn. Các nguy cơ sức khỏe khác liên quan đến việc ăn quá nhiều muối bao gồm: Bệnh thận, hại dạ dày, phù nề cơ thể, vị giác bị ảnh hưởng, nổi mụn trứng cá, mất ngủ,...
Chế độ ăn quá nhiều chất béo bão hòa
Ngoài chế độ ăn nhiều muối, chế độ ăn nhiều chất béo chuyển hóa, chất béo bão hòa cũng là một trong những nguyên nhân gây ra các bệnh tim mạch, mạch máu não. Cụ thể, tiêu thụ lượng chất béo quá mức có thể dẫn đến tăng lipid máu, tăng cholesterol xấu, tăng độ nhớt của máu, làm dày thành mạch máu và hẹp mạch máu, cuối cùng gây ra các bệnh về tim mạch và mạch máu não gồm cả nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
3 thay đổi thói quen ăn uống giúp tránh xa đột quỵ
Chế độ ăn Địa Trung Hải tốt cho tim, ngăn ngừa đột quỵ
Theo Sức khỏe & Đời sống, chế độ ăn được khoa học chứng minh là có khả năng giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ chính là chế độ ăn Địa Trung Hải. Chế độ này tập trung vào các nhóm thực phẩm có nguồn gốc thực vật và chất béo lành mạnh.
Nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn Địa Trung Hải giúp giảm 30% nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch. Lợi thế của các thức ăn trong chế độ ăn Địa Trung Hải giàu chất chống oxy hóa và chất béo không bão hòa, ảnh hưởng tốt tới sức khỏe tim mạch, cải thiện mức huyết áp.
Chế độ ăn Địa Trung Hải tập trung vào thực phẩm thực vật và ngũ cốc nguyên hạt, tăng cường chất béo lành mạnh và chất xơ hòa tan có lợi cho hệ vi sinh đường ruột hoạt động hiệu quả.
Tăng cường vi chất dinh dưỡng quan trọng với sức khỏe tim mạch
Bên cạnh các nhóm thực phẩm chính, một số vi chất và thành phần cũng đóng vai trò then chốt trong việc phòng ngừa đột quỵ.
Kali có tác dụng hạ huyết áp, ngừa đột quỵ
Kali là một khoáng chất thiết yếu có khả năng giúp hạ huyết áp, một yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ (khoảng 78% số người đột quỵ là do tăng huyết áp).
Thực phẩm giàu kali: Chuối, đậu, bơ, kiwi, xoài, dưa lưới và khoai lang.
Thảo mộc và gia vị giúp giảm nguy cơ tim mạch
Thay vì dùng muối để tạo vị đậm đà, bạn có thể tận dụng các loại thảo mộc và gia vị tự nhiên. Nhiều loại thảo mộc như kinh giới cay, hương thảo, cỏ xạ hương và các loại gia vị như quế, nghệ, gừng đã được chứng minh có tác dụng giảm nguy cơ tim mạch.
Hạn chế muối và đường tinh luyện là cách tốt để bảo vệ tim
Hạn chế muối và đường tinh luyện là một trong những thay đổi lối sống quan trọng nhất để giảm nguy cơ đột quỵ.
Hầu hết lượng natri chúng ta ăn vào đến từ thực phẩm chế biến, đóng gói và các bữa ăn tại nhà hàng, chứ không phải từ muối bạn thêm vào khi nấu. Thông thường, nên ăn ít hơn 2.300 mg natri mỗi ngày. Những người có nguy cơ cao (như người mắc đái tháo đường) cần giới hạn nghiêm ngặt hơn, chỉ 1.500 mg mỗi ngày.
Theo thống kê của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, mức tiêu thụ đường trung bình của người Việt Nam là 46,5 g/ngày, cao hơn rất nhiều so với khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (25 g/ngày). Sử dụng nhiều đường là một nguyên nhân gây ra nhiều bệnh không lây nhiễm (béo phì, mỡ máu, đái tháo đường,…).
Rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh việc tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung, đồ uống có đường có liên quan đến các tình trạng viêm như bệnh tim và các rối loạn chuyển hóa. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị hạn chế lượng đường bổ sung không quá 25 g (6 thìa cà phê) mỗi ngày đối với phụ nữ và không quá 36 g (9 thìa cà phê) mỗi ngày đối với nam giới.
Để phòng ngừa đột quỵ, mọi người nên duy trì thói quen sống lành mạnh như tập thể dục đều đặn, kiểm soát cân nặng, ăn uống khoa học, từ bỏ thuốc lá; chủ động tầm soát các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu, bệnh tim mạch; đặc biệt cần nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ như yếu tay chân, méo miệng, nói khó, chóng mặt, đau đầu dữ dội... để kịp thời đưa người bệnh đến các cơ sở y tế chuyên khoa.
