Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong khai "chịu áp lực rất lớn"
Ngày 7/1, TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên xét xử 55 bị cáo trong vụ án Đưa hối lộ, Nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.
Tại phiên tòa, các câu hỏi của VKS tập trung hai vấn đề: Chủ trương cho cấp dưới nhận tiền để xử lý hồ sơ và cơ chế chia tiền, cũng như nguồn gốc những “mức giá” bị cáo buộc đã được định hình theo từng loại thủ tục.
Trình bày trước HĐXX, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, cho biết áp lực xử lý hồ sơ công bố sản phẩm tăng đột biến là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt sai phạm tại Cục.
Bị cáo Nguyễn Thanh Phong (Ảnh: Phùng Nam).
Theo lời khai, ông Phong được bổ nhiệm Cục trưởng từ ngày 1/1/2015. Trước và sau thời điểm Nghị định 15 có hiệu lực (tháng 2/2018), bị cáo vẫn phân công các Phó Cục trưởng ký hồ sơ công bố sản phẩm. Ông Phong cũng yêu cầu lãnh đạo Cục công khai số điện thoại để tổ chức, cá nhân phản ánh khi gặp khó khăn trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.
Bị cáo cho biết, thời gian đầu số lượng hồ sơ chưa nhiều. Tuy nhiên, từ khoảng tháng 5/2018, tình trạng chậm giải quyết hồ sơ diễn ra ngày càng gay gắt, đặc biệt trong tháng 6/2018. "Áp lực rất lớn khi để doanh nghiệp chậm hồ sơ. Lãnh đạo Bộ yêu cầu dù chậm một ngày cũng phải có thư xin lỗi", bị cáo Phong khai...
Bị cáo Phong thừa nhận sau này mới xuất hiện việc nhận tiền từ doanh nghiệp, khi các phòng giải quyết hồ sơ rất nhanh. Tuy nhiên, Phong cho rằng không áp đặt mức tiền các phòng phải đưa lên. "Nếu áp đặt thì tôi đã yêu cầu các phòng đưa số tiền bằng nhau. Các phòng đưa bao nhiêu, tôi nhận bấy nhiêu", bị cáo khai.
Theo cáo buộc, ông Phong đồng ý cho chuyên viên nhận tiền để "giúp đỡ" người nộp hồ sơ và kèm theo cơ chế chia rõ ràng. Cục trưởng được hưởng 2,5-3 triệu đồng/bộ hồ sơ tùy trường hợp. Phần còn lại chia theo các cấp từ lãnh đạo phòng đến chuyên viên.
Trong phần xét hỏi do HĐXX điều hành sau đó, chủ tọa 2 lần đặt câu hỏi cho bị cáo Phong, về việc có đưa tiền "cảm ơn" cho lãnh đạo Bộ Y tế, Bộ trưởng và các thứ trưởng hay không. Cựu Cục trưởng khẳng định không đưa cho ai. Bị cáo trình bày mình chỉ báo cáo các nội dung chuyên môn, còn việc thu tiền từ doanh nghiệp thì "không báo cáo".
Theo cáo buộc, ông Nguyễn Thanh Phong hưởng lợi hơn 43,9 tỷ đồng, gồm 43,5 tỷ đồng tiền hồ sơ công bố; 330 triệu đồng liên quan đến cấp GMP.
"Sếp không nói thẳng, nhưng hiểu là chỉ đạo"
Đối với cựu Cục trưởng Trần Việt Nga, VKS chất vấn bị cáo về cáo buộc bà đã yêu cầu chuyên viên đưa “ít nhất 2 triệu đồng” cho lãnh đạo Cục đối với mỗi hồ sơ xác nhận nội dung quảng cáo, đồng thời phải “tế nhị, kín đáo”.
Theo cáo trạng, đầu mối xử lý hồ sơ là Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông, do Trần Thị Thu Liễu phụ trách.
VKS cho rằng sau khi được “bật đèn xanh”, các chuyên viên đề nghị doanh nghiệp muốn được cấp giấy đúng hạn, ít phải chỉnh sửa thì chi tiền ngoài lệ phí, từ 2 đến 8 triệu đồng/hồ sơ. Tiền thu được phân chia theo cấp độ; riêng bà Nga bị cáo buộc hưởng 2-3,5 triệu đồng/hồ sơ.
Bị cáo Trần Việt Nga tại tòa.
Trả lời VKS, bà Nga khai không hỏi trực tiếp, chỉ nghe qua nhiều người và biết có hiện tượng chuyên viên nhận tiền. Bà cho rằng đó là “tình hình chung” ở các phòng trong Cục.
VKS truy vấn: “Cơ sở nào để bị cáo đưa ra con số 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục?”.
Bị cáo Nga giải thích, bị cáo gọi Liễu lên hỏi theo kiểu “mỗi hồ sơ có cảm ơn được 2 triệu đồng không”, mục đích là tìm hiểu thông tin chứ không biết mỗi hồ sơ được “cảm ơn” bao nhiêu. “Nếu đã nói 2 triệu thì cơ sở ở đâu? Vì sao không phải 4-5 triệu hay 500.000 đồng?”, VKS hỏi tiếp.
Bị cáo Nga đáp không có cơ sở, lúc đó chỉ hỏi như vậy, đồng thời nhấn mạnh “mình không đưa ra cơ chế”, không chỉ đạo xây dựng tiêu chí thu tiền hay thống nhất tỷ lệ ăn chia.
VKS sau đó chuyển sang xét hỏi bị cáo Trần Thị Thu Liễu để đối chiếu lời khai. Theo bị cáo Liễu, bà Nga từng gọi lên nói các phòng trong Cục đều có "cơ chế". Bị cáo này cho rằng "sếp không nói thẳng" nhưng Liễu hiểu đó là yêu cầu, chỉ đạo, chứ không phải gợi ý.
