Không nghĩ nhận 43 tỷ là tiền hối lộ (?!)
Chiều 5/1, TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên xét xử sơ thẩm vụ án Nhận hối lộ và Đưa hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế. Vụ án có quy mô đặc biệt lớn với 55 bị cáo, trong đó có hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga.
Là người đầu tiên được triệu tập lên bục khai báo, bị cáo Nguyễn Thanh Phong cho biết giữ chức Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm từ ngày 1/1/2015 đến tháng 8/2024 thì nghỉ hưu.
Bị cáo Phong khai, sau khi Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký, công bố sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có hiệu lực (ngày 2/2/2018), đến khoảng tháng 5/2018, Cục An toàn thực phẩm nhận được nhiều phản ánh về việc số lượng hồ sơ đăng ký trong cấp Giấy tiếp nhận, thẩm định, thẩm định lại, hậu kiểm cấp GMP (thẩm định và chứng nhận sản phẩm đạt chất lượng đồng nhất, an toàn) bị tồn quá hạn lớn. Để tránh kéo dài thời gian xử lý, ông Phong cho biết đã chỉ đạo huy động thêm các phòng, ban không trực tiếp có chức năng tham gia xử lý hồ sơ.
Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong tại tòa.
Theo lời khai, trong quá trình giải quyết hồ sơ, với các doanh nghiệp lớn, đa phần có thể tự hoàn thiện thủ tục; trong khi đó, nhiều doanh nghiệp nhỏ thường không đáp ứng yêu cầu, phải làm đi làm lại nhiều lần. Từ thực tế này, các doanh nghiệp không thể tự làm hồ sơ đã kiến nghị nhờ các phòng, ban chuyên môn của Cục hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ hoàn thiện hồ sơ.
"Khi anh em báo cáo lại không đề cập chuyện thu phí bao nhiêu, tôi chỉ đề nghị làm đúng quy định, không vì được hỗ trợ mà bỏ qua với hồ sơ không đạt", bị cáo Phong khai nhưng đồng thời thừa nhận không có chủ trương đó thì cấp dưới không thể thu tiền từ doanh nghiệp.
Theo lời khai của bị cáo Phong, do không có thỏa thuận cụ thể nên có phòng đưa cho ông 2,5 triệu đồng/hồ sơ, có phòng đưa 1-1,5 triệu đồng/hồ sơ đã được ký duyệt. Ông Phong cho biết đã ký hơn 20.000 hồ sơ, được cấp dưới đưa tổng cộng khoảng 43 tỷ đồng như cáo buộc.
Trong mỗi lần nhận hồ sơ, cấp dưới đều nói rõ hồ sơ nào là hồ sơ đã được “nhờ hỗ trợ”. Bị cáo Phong khai rằng tại thời điểm đó không nghĩ đây là tiền hối lộ, cho rằng hối lộ là việc ép doanh nghiệp chi tiền để được làm sai, còn trong trường hợp này chỉ là hướng dẫn doanh nghiệp làm đúng nên được “cảm ơn”.
Về việc sử dụng số tiền đã nhận, cựu Cục trưởng cho biết đã dùng để giúp đỡ người thân khó khăn, hỗ trợ các cháu trong gia đình, giúp đồng nghiệp và tài trợ cho các giải thể thao của đơn vị. Bị cáo khẳng định đã khắc phục toàn bộ số tiền nhận sai phạm.
Cựu Cục phó Nguyễn Hùng Long khai nhận gần 8,7 tỷ đồng
Trình bày tại tòa, bị cáo Nguyễn Hùng Long, cựu Cục phó Cục An toàn thực phẩm, cho biết từ tháng 9/2022 được giao phụ trách Trung tâm Ứng dụng và đào tạo an toàn thực phẩm, đồng thời trực tiếp ký giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm do Trung tâm và Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm trình.
Do lượng hồ sơ tồn đọng lớn từ năm 2022, ông Long được giao hỗ trợ ký xử lý hồ sơ công bố sản phẩm thực phẩm và thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Tổng cộng, bị cáo đã ký hơn 10.000 hồ sơ.
Về tiền “cảm ơn”, ông Long khai rằng Giám đốc Trung tâm nhiều lần trực tiếp đưa tiền và cho biết đây là khoản doanh nghiệp gửi sau khi hồ sơ được ký duyệt. Mỗi hồ sơ, bị cáo được hưởng 2 triệu đồng. Việc đưa tiền diễn ra trực tiếp tại phòng làm việc, không có giấy tờ hay chuyển khoản.
Theo lời khai, ông Lê Hoàng, Trưởng phòng Quản lý sản phẩm, đã đưa tổng cộng 500 triệu đồng; ông Nguyễn Đình Quang Minh, Giám đốc Trung tâm, đưa khoảng 8 tỷ đồng.
Ngoài ra, bị cáo còn nhận 190 triệu đồng từ ông Cao Văn Trung trong 5 lần, liên quan đến việc ký quyết định thành lập đoàn thẩm định và cấp giấy chứng nhận GMP. Tổng số tiền bị cáo Nguyễn Hùng Long khai đã nhận là 8,69 tỷ đồng, sử dụng cho việc trao học bổng cho học sinh, làm từ thiện, xây nhà tình nghĩa. Bị cáo cho biết đã vận động gia đình nộp lại toàn bộ số tiền nhận sai phạm.
Theo tài liệu điều tra, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị giúp Bộ trưởng Y tế quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Giai đoạn 2018 - 2024, ông Nguyễn Thanh Phong giữ chức Cục trưởng, bà Trần Việt Nga giữ chức Cục phó rồi kế nhiệm Cục trưởng.
Một số bị cáo trong vụ án được đưa đến phiên tòa hôm nay (5/1).
Sau khi Nghị định 15/2018/NĐ-CP có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc đăng ký bản công bố sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe do yêu cầu hồ sơ chặt chẽ, dẫn đến tình trạng tồn đọng kéo dài.
Cơ quan tố tụng xác định, lợi dụng nhu cầu sớm được cấp giấy công bố, ông Phong đã chủ trương cho cấp dưới nhận tiền “bôi trơn” từ 5-10 triệu đồng mỗi hồ sơ để hướng dẫn hoàn thiện và rút ngắn thời gian thẩm định.
Cáo trạng kết luận, bị cáo Nguyễn Thanh Phong là người tổ chức, điều hành việc nhận và phân chia tiền trong toàn Cục, trực tiếp hưởng lợi hơn 43,5 tỷ đồng. Trong giai đoạn từ năm 2018 đến 2024, 31 chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã nhận tổng cộng 93,7 tỷ đồng từ các doanh nghiệp.
