Nhiều điều chỉnh trong quy định xét tuyển và ngưỡng điểm sàn
Báo Tuổi trẻ Online dẫn lời ông Nguyễn Anh Dũng - Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT), đối với thí sinh tốt nghiệp THPT năm 2026, điều kiện để được đăng ký xét tuyển vào tất cả các phương thức tuyển sinh là phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT trong tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm toán, văn và một môn thi khác) đạt từ 15 điểm trở lên trên thang điểm 30, chưa tính điểm ưu tiên và điểm cộng.
Quy định này không áp dụng đối với thí sinh được đặc cách xét tốt nghiệp hoặc được miễn thi tốt nghiệp THPT.
Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 ghi nhận nhiều thay đổi quan trọng trong quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT, khiến điều kiện xét tuyển chặt chẽ hơn so với các năm trước. Ảnh minh họa: VnExpress
Cùng với đó, Bộ đã công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào đối với ba nhóm ngành gồm đào tạo giáo viên, sức khỏe và pháp luật. Cụ thể, nhóm ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề bậc đại học có mức điểm sàn cao nhất là 22 điểm đối với ngành y khoa và răng - hàm - mặt, ngành y học cổ truyền và dược học có điểm sàn 20, các ngành còn lại 18 điểm.
Đối với nhóm ngành đào tạo giáo viên trình độ đại học có điểm sàn 20. Riêng các ngành giáo dục thể chất, sư phạm âm nhạc và sư phạm mỹ thuật là 19 điểm, áp dụng với tổ hợp xét tuyển gồm ba môn văn hóa. Các ngành thuộc lĩnh vực pháp luật được Bộ quy định điểm sàn là 20 điểm.
Mức điểm trên được xác định từ kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đối với thí sinh khu vực 3, tính theo tổng điểm ba môn hoặc bài thi trong tổ hợp xét tuyển trên thang điểm 30, không nhân hệ số, không tính điểm cộng và áp dụng thống nhất cho thí sinh học Chương trình giáo dục phổ thông 2006 và 2018.
PGS.TS Nguyễn Ngọc Khôi - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Y Dược TP.HCM cho biết ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào do Bộ công bố là điều kiện tối thiểu để thí sinh được tham gia xét tuyển. Trên cơ sở đó, mỗi trường sẽ công bố điểm sàn bằng hoặc cao hơn mức quy định của Bộ.
Một điểm mới đáng chú ý trong mùa tuyển sinh năm nay là yêu cầu môn toán hoặc văn phải chiếm tối thiểu 1/3 trọng số của tổ hợp xét tuyển. Quy định này đồng nghĩa các trường không thể tăng hệ số quá cao cho ngoại ngữ hoặc các môn khác để làm giảm vai trò của toán hoặc văn trong tổ hợp xét tuyển.
Chẳng hạn nếu tổ hợp toán - lý - tiếng Anh đều có hệ số 1 thì môn toán chiếm đúng 1/3 trọng số và đáp ứng quy định. Nếu tiếng Anh được nhân hệ số 2 thì trọng số của toán chỉ còn 1/4 và tổ hợp này sẽ không còn phù hợp với quy định mới.
Cạnh đó, phương thức xét tuyển học bạ cũng có sự điều chỉnh khi các trường sẽ sử dụng kết quả học tập của cả ba năm THPT thay vì chỉ tính điểm lớp 12 hoặc 5 học kỳ như trước đây, góp phần đánh giá toàn diện quá trình học tập của thí sinh.
Thay đổi khác được nhiều thí sinh quan tâm là việc khống chế tổng điểm cộng tối đa không vượt quá 3 điểm trên thang điểm 30. Theo quy chế, điểm thưởng dành cho diện tuyển thẳng tối đa 3 điểm, điểm xét thưởng đối với thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt tối đa 1,5 điểm, điểm khuyến khích từ chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế cũng chỉ tối đa 1,5 điểm.
Năm 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, trong đó hơn 874.000 thí sinh đăng ký xét tuyển đại học với 7.180.860 nguyện vọng. Ảnh minh họa: Tuổi trẻ Online
Đáng lưu ý, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc làm điểm khuyến khích, đồng thời bảng quy đổi phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch ứng với thang điểm của chứng chỉ. Nếu cơ sở đào tạo đã sử dụng chứng chỉ để quy đổi điểm thì không tiếp tục cộng điểm khuyến khích nhằm tránh tình trạng một chứng chỉ được hưởng ưu tiên hai lần.
Ngoài ra, quy định về ưu tiên khu vực cũng được điều chỉnh khi chỉ căn cứ vào nơi học THPT để xác định đối tượng ưu tiên. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo sự thống nhất và minh bạch hơn trong quá trình xét tuyển.
Bức tranh nguyện vọng và yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh
Theo Bộ GD&ĐT, năm 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, trong đó hơn 874.000 thí sinh đăng ký xét tuyển đại học với 7.180.860 nguyện vọng, bình quân khoảng 8,2 nguyện vọng mỗi thí sinh. Thực tế những năm gần đây cho thấy nhiều cơ sở đào tạo vẫn chưa tuyển đủ chỉ tiêu, trong khi tổng chỉ tiêu tiếp tục tăng, khiến áp lực cạnh tranh nguồn tuyển ngày càng lớn.
Đánh giá về bức tranh tuyển sinh năm 2026, Đại đoàn kết dẫn lời GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho rằng điều cần quan tâm không phải là tổng số hơn 7,18 triệu nguyện vọng, mà là khả năng chuyển hóa từ đăng ký sang trúng tuyển và nhập học thực tế.
Theo ông Thảo, cần phân biệt rõ ba giai đoạn: đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và xác nhận nhập học, bởi mỗi thí sinh chỉ được trúng tuyển vào một nguyện vọng cao nhất đáp ứng điều kiện. Vì vậy, số lượng nguyện vọng lớn không đồng nghĩa tất cả người đăng ký đều trở thành sinh viên.
Mục tiêu của tuyển sinh không phải khuyến khích thí sinh đăng ký thật nhiều nguyện vọng, mà là lựa chọn đúng ngành học, phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp lâu dài.
Bức tranh tuyển sinh năm 2026 vì vậy tiếp tục phản ánh sự phân hóa rõ giữa các cơ sở đào tạo. Trong khi các trường có thương hiệu, nhóm ngành STEM và những ngành gắn với nhu cầu thị trường lao động duy trì sức hút lớn, nhiều trường vẫn phải chờ kết quả lọc ảo và xác nhận nhập học mới có thể đánh giá chính xác hiệu quả tuyển sinh.
Điều này cũng đặt ra yêu cầu các cơ sở đào tạo tiếp tục nâng cao chất lượng chương trình, tăng cường gắn kết với nhu cầu nhân lực và tạo sức hấp dẫn để nâng cao năng lực cạnh tranh trong những mùa tuyển sinh tiếp theo.
