Nếu như hoa đào là loài hoa Tết đặc trưng và được ưa chuộng ở miền Bắc thì hoa mai lại được người miền Nam coi là loài hoa Tết. Với đặc tính nở vào mùa xuân, lại mang màu sắc vàng rực rỡ bắt mắt tượng trưng cho sự may mắn, vàng son, phú quý nên mai đã trở thành biểu tượng của Tết truyền thống người miền Nam.
Mai thuộc loại dễ trồng, dễ chăm sóc, có thể sống trong chậu hoặc ngoài đất. Cây ưa đất ẩm và ánh sáng nhưng không chịu được úng. Nó phát triển tốt ở nhiệt độ từ 28 độ C trở lên, thích hợp thời tiết cuối năm của miền Nam (bao gồm cả Nam Trung bộ), trong khi không khí Tết tại miền Bắc thường có nền nhiệt dưới mức này.
Trái lại, cây đào chỉ ưa không khí lạnh như miền Bắc, rất khó nở hoa nếu trồng nơi nóng nực. Ngoài ra, trước kia dịch vụ vận chuyển hoa tươi Bắc - Nam chưa phát triển nên người dân ưu tiên chọn cây hợp thời tiết địa phương để trưng, ngắm trong những ngày Tết, lâu dần hình thành phong tục riêng của từng vùng.
Cây mai là một trong tứ quý: tùng, trúc, cúc, mai và thường xuất hiện trong thơ ca, nghệ thuật. Theo quan niệm của người miền Nam, hoa mai vàng tượng trưng cho yếu tố thổ - trung tâm của ngũ hành - và cùng màu với kim tiền, đại diện cho sự cao sang, phú quý.
Không những thế, cây mai còn là biểu tượng của sự bất khuất, ý chí kiên cường, phẩm cách cao thượng của người quân tử bởi có dáng thân thẳng. Ngoài ra, cây mai còn là biểu tượng cho phẩm chất cao quý cần cù, chịu khó, nhẫn nại, can đảm của người dân Việt bởi rễ của cây mai cắm sâu vào lòng đất, chịu đựng gió mưa bão lụt để có thể nở hoa đúng dịp Tết nguyên đán.
Đặc biệt, vào cuối đông cây mai sẽ trút những chiếc lá già cỗi, nhường cho chồi non, hoa vàng nở đầu xuân vì thế hoa mai còn tượng trưng cho đức hy sinh.
Cứ sau rằm tháng Chạp (tháng 12 Âm lịch) hàng năm, người trồng mai bắt đầu lặt hết lá, chỉ chừa lại nụ để ra hoa đúng dịp Tết. Năm nào thời tiết nắng ấm thì trút lá trước Tết khoảng 25 ngày. Mai nở đúng vào sáng mồng 1 được xem là điềm báo của sự may mắn, sức khỏe dồi dào, làm ăn phát đạt cho gia đình trong năm mới.
Xem thêm: Những người tuyệt đối không nên ăn chuối kẻo mang bệnh vào người
Ngày nay, dịch vụ giao hàng phát triển mạnh nên cả miền Nam lẫn Bắc đều chơi mai, đào ngày Tết. Không ít người miền Bắc mua hoặc thuê gốc mai già với giá vài chục đến vài trăm triệu đồng, vận chuyển từ các vườn mai ở Sài Gòn ra. Và hoa đào cũng đã rất phổ biến trong các chợ hoa xuân miền Nam. Nhiều gia đình thích chọn những cành đào thắm, nở hoa rực rỡ bày trong nhà.
Như Quỳnh(T/h)
