Bước vào mùa tuyển sinh đại học năm 2026, học sinh lớp 12 đứng trước nhiều lựa chọn về ngành học và trường học. Từ những băn khoăn ban đầu đến quá trình tìm hiểu, cân nhắc, mỗi thí sinh dần hình thành cách đăng ký nguyện vọng phù hợp với năng lực và định hướng của mình.
Tuy nhiên, giữa “ma trận” thông tin và áp lực cạnh tranh, không ít thí sinh vẫn loay hoay khi đưa ra quyết định. Ở thời điểm hiện tại, cách sắp xếp thứ tự nguyện vọng là nỗi lo lắng lớn của nhiều thí sinh, đặc biệt là trước quy định mỗi em chỉ được đăng kí tối đa 15 nguyện vọng trên hệ thống tuyển sinh.
Học sinh lớp 12 tham gia ngày hội Tư vấn tuyển sinh đại học năm 2026. Ảnh: Sức Khỏe & Đời Sống
Đặt ngành học, trường học yêu thích nhất lên vị trí ưu tiên số 1
Thông tin trên báo Sức Khỏe & Đời Sống, PGS.TS Vũ Duy Hải - Trưởng ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết hệ thống xét tuyển toàn quốc vận hành trên nguyên tắc bình đẳng. Dù thí sinh đặt nguyện vọng ở bất kỳ vị trí nào, nếu đủ điều kiện về điểm số và tiêu chí phụ, hệ thống đều xét duyệt công bằng như nhau. Các cơ sở đào tạo không được phép phân biệt đối xử dựa trên thứ tự ưu tiên của nguyện vọng trong quá trình lọc ảo.
Để thí sinh không chủ quan trước quy trình này, TS. Nguyễn Mạnh Hùng - đại diện Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) lưu ý rằng, thứ tự nguyện vọng lại mang ý nghĩa quyết định đối với quyền lợi của chính thí sinh.
Theo quy chế, hệ thống chỉ công nhận thí sinh trúng tuyển vào một nguyện vọng duy nhất và cao nhất trong danh sách đã đăng ký. Khi thí sinh đã đủ điểm đỗ ở một nguyện vọng, toàn bộ các lựa chọn phía sau sẽ tự động bị đóng lại. Do đó, nguyên tắc cốt lõi là thí sinh phải sắp xếp các ngành, các trường yêu thích nhất lên vị trí ưu tiên số 1 để đảm bảo quyền lợi được học đúng đam mê.
Nắm vững các quy định đặc thù để tránh “điểm cao vẫn trượt”
TS. Võ Thanh Hải - Phó Giám đốc thường trực Đại học Duy Tân nhận định, việc giới hạn 15 nguyện vọng trong năm nay là hoàn toàn phù hợp với thực tế lựa chọn của số đông. Thế nhưng, hiện tượng “điểm cao vẫn trượt” còn xảy ra, mà nguyên nhân cốt yếu nằm ở việc thí sinh chưa nắm vững các quy định đặc thù.
Điển hình như, khối trường quân đội chỉ xét tuyển nguyện vọng 1, hay đối với ngành sư phạm, năm nay thí sinh chỉ được đăng ký trong 5 nguyện vọng đầu tiên.
Đặc biệt, sự tương thích giữa môn thi và tổ hợp xét tuyển là yếu tố then chốt. Nếu đăng ký môn thi không thuộc tổ hợp của ngành muốn xét, thí sinh sẽ mất quyền đăng ký ngay từ bước đầu.
Khi lựa chọn và sắp xếp nguyện vọng, thí sinh nên tập trung vào những ngành học phù hợp với năng lực và mục tiêu nghề nghiệp. Ảnh minh họa: Lao Động
Trước kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, các chuyên gia đồng thời cảnh báo về ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào. Theo thông tin trên báo Tiền Phong, thí sinh phải đạt tối thiểu 15/30 điểm trong tổ hợp ba môn xét tuyển của kì thi tốt nghiệp THPT mới được đăng kí xét tuyển vào đại học. Những thí sinh không đạt mức điểm này vẫn có thể đăng kí xét tuyển vào bậc cao đẳng, ngoại trừ ngành giáo dục mầm non.
Ngoài ra, tổng điểm cộng tối đa trong xét tuyển năm nay không vượt quá 3/30 điểm. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc làm điểm khuyến khích.
Một điểm đáng chú ý khác trong quy chế tuyển sinh năm nay là ba nhóm ngành gồm khoa học sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề, pháp luật và đào tạo giáo viên sẽ có ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) do Bộ GD&ĐT quy định. Đây cũng là lần đầu tiên nhóm ngành pháp luật được quy định điểm sàn ở cấp bộ.
Không nên đăng ký dàn trải, chạy theo số lượng
Theo báo Lao Động, các chuyên gia tuyển sinh chia sẻ rằng, đăng ký quá nhiều nguyện vọng không đồng nghĩa với việc tăng cơ hội trúng tuyển. Ngược lại, việc dàn trải có thể khiến thí sinh mất phương hướng khi không xác định được đâu là mục tiêu chính.
Nêu ý kiến về vấn đề nói trên, TS. Trần Khắc Thạc - Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Thủy lợi - cho rằng, không nên đăng ký quá nhiều nguyện vọng dẫn đến loãng. Khi bị phân tán, thí sinh rất dễ rơi vào tâm lý đứng núi này trông núi nọ. Bên cạnh đó, mỗi nguyện vọng có thể đi kèm nhiều phương thức xét tuyển khác nhau, nếu không có chiến lược rõ ràng sẽ càng khiến thí sinh “rối trận”.
Thay vì chạy theo số lượng, các thí sinh nên tập trung vào những ngành học phù hợp với năng lực và mục tiêu nghề nghiệp. Việc nắm vững quy chế, lựa chọn có chọn lọc và sắp xếp nguyện vọng khoa học, kết hợp giữa sở thích và năng lực thực tế sẽ giúp tăng khả năng trúng tuyển vào đúng ngành và trường mong muốn.
