Bệnh nhi này đã tử vong sau một tuần được điều trị bằng liệu pháp gene thử nghiệm do nhà khoa học Qiu Zilong của trường thực hiện vào năm ngoái. Nhà trường cam kết sẽ xử lý nghiêm vụ việc dựa trên kết quả điều tra.
VietNamnet dẫn thông tin từ bài viết trên tạp chí Science, bé gái tên Mei đã qua đời vài ngày sau khi được điều trị vào tháng 3/2025. Đây là thông tin được tiết lộ từ cuộc điều tra phối hợp giữa Science và Retraction Watch, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên theo dõi các nghiên cứu bị rút lại.
Cha mẹ bé Mei cho biết nguyên nhân khiến con gái họ tử vong là do phản ứng miễn dịch nghiêm trọng liên quan trực tiếp đến phương pháp điều trị. Thử nghiệm này do nhà khoa học chuyên ngành thần kinh Qiu Zilong tại Trung tâm Não thuộc Đại học Giao thông Thượng Hải phụ trách, nhằm nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật chỉnh sửa gene để điều trị cho trẻ mắc các bệnh hiếm.
Science và Retraction Watch trích dẫn chi tiết: "Bảy ngày sau khi nhóm y tế đưa hàng nghìn tỷ virus mang vật liệu di truyền để tạo ra công cụ chỉnh sửa gene vào dịch tủy sống, bé gái tử vong do phản ứng miễn dịch nghiêm trọng liên quan đến liệu pháp".
Zilong Qiu thuyết trình trong một sự kiện năm 2015. Ảnh: Xinhua
VnExpress dẫn thông tin từ tờ SCMP, Bệnh viện Tân Hoa - đơn vị trực thuộc Đại học Giao thông Thượng Hải - đã phải nộp phạt 24.000 nhân dân tệ (khoảng 93 triệu đồng) cho cơ quan y tế địa phương vào tháng 9 năm 2025. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, ông Qiu Zilong không phải chịu bất kỳ hình thức kỷ luật công khai nào.
Trước những thông tin này, Trường Y thuộc Đại học Giao thông Thượng Hải đã thành lập một nhóm đặc biệt để điều tra nội dung bài nghiên cứu do ông Qiu công bố, cũng như quá trình thử nghiệm lâm sàng tại bệnh viện.
Đại diện nhà trường nhấn mạnh rằng họ luôn đề cao tính liêm chính và các tiêu chuẩn trong nghiên cứu, đồng thời kiên quyết phản đối những hoạt động y khoa vi phạm đạo đức và quy định.
Bài điều tra cũng tiết lộ, cha mẹ bé Mei đã phải huy động 860.000 USD (khoảng 22,6 tỷ đồng) từ tiền tiết kiệm cá nhân và sự hỗ trợ của người thân để tài trợ một phần cho thử nghiệm lâm sàng.
Các tài liệu họ cung cấp cho thấy Bệnh viện Tân Hoa đã cho phép thử nghiệm của ông Qiu được tiến hành dựa trên một quy định không yêu cầu cơ quan quản lý cấp quốc gia phê duyệt.
Lý giải về quyết định lên tiếng vào thời điểm này, gia đình bé Mei cho rằng các nhà nghiên cứu và cơ quan chức năng liên quan vẫn chưa giải trình đầy đủ về vụ việc.
"Sau khi biết về những thiếu sót trong các biện pháp bảo đảm an toàn, cách chúng tôi nhìn nhận toàn bộ dự án đã hoàn toàn thay đổi", cha của bé chia sẻ với tạp chí Science.
Đáng chú ý, thông tin về cái chết của bé Mei hoàn toàn không được đề cập trong bài báo công bố trên tạp chí Nature hồi đầu năm nay về các thử nghiệm trên động vật của liệu pháp chỉnh sửa gene này. Theo bài điều tra, bài báo cũng giấu kín việc những con khỉ được điều trị gặp vấn đề nghiêm trọng về gan và thận.
Về phía nhà khoa học Qiu, ông từ chối bình luận và cho biết "mọi phản hồi sẽ do lãnh đạo Trường Y cung cấp". Đại học Giao thông Thượng Hải hiện cũng được đề nghị đưa ra bình luận chính thức về vụ việc.
Sự việc này một lần nữa gợi nhớ đến bê bối chỉnh sửa gene từng gây rúng động Trung Quốc vào năm 2018, khi nhà khoa học He Jiankui gây chấn động toàn cầu với tuyên bố tạo ra những em bé đầu tiên trên thế giới được chỉnh sửa gene. Ông He sau đó đã bị kết án 3 năm tù vì vi phạm pháp luật trong lĩnh vực y tế.
Đáng nói, ông Qiu từng nằm trong nhóm hơn 100 nhà khoa học Trung Quốc ký thư ngỏ lên án hành động của He Jiankui. Vào thời điểm đó, Qiu từng tuyên bố: "Dự án hoàn toàn bỏ qua các nguyên tắc đạo đức y sinh, tiến hành thí nghiệm trên người khi chưa chứng minh được tính an toàn".
