Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 20/9 tuyên bố, quân đội nước này đã triển khai hàng loạt hệ thống tấn công tầm xa do nước này phát triển nhằm vào các mục tiêu chiến lược trên lãnh thổ Nga, trong đó có tên lửa đạn đạo mang tên Pelican.
Trong thông điệp đăng tải trên mạng xã hội, ông Zelensky xác nhận các đòn tập kích nhằm vào những cơ sở lọc dầu và đầu mối hậu cần quan trọng phục vụ chiến dịch quân sự của Nga tại khu vực Moscow, cùng một doanh nghiệp công nghiệp ở vùng Voronezh.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng liệt kê các loại vũ khí được lực lượng tình báo và quân đội nước này sử dụng, gồm FP-1, RZ-100, MICH-2000, Palianytsia, Vendetta, Liutyi, Bars, Flamingo, Sichnevyi và Pelican.
"Tối nay, tại khu vực Moscow, các cuộc tấn công tầm xa của chúng ta đã phát huy tác dụng rất rõ rệt. Các cơ sở công nghiệp dầu mỏ và hậu cần quan trọng hỗ trợ cỗ máy chiến tranh của kẻ xâm lược đã bị tấn công. Đây là những mục tiêu trị giá hàng tỷ USD, cung cấp nguồn lực duy trì nỗ lực chiến sự", ông Zelensky tuyên bố.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Reuters
Việc lần đầu công khai đề cập đến Pelican trong danh sách vũ khí được sử dụng đã làm dấy lên nhiều tranh luận trong giới quan sát quân sự. Tâm điểm chú ý là liệu Ukraine đã đưa tên lửa đạn đạo tầm ngắn FP-7 vào thực chiến hay chưa, cũng như khả năng hệ thống này có thể vươn tới thủ đô Moscow của Nga.
Giới hạn tầm bắn và vai trò của tên lửa FP-7
Một số nguồn tin liên hệ Pelican với tên lửa FP-7 do công ty sản xuất vũ khí Fire Point của Ukraine phát triển. Tuy nhiên, hiện chưa có xác nhận chính thức cho thấy hai tên gọi này chỉ cùng một loại vũ khí.
Tháng 9/2025, Fire Point công bố kế hoạch phát triển hai dòng tên lửa đạn đạo chiến thuật FP-7 và FP-9, hướng tới cung cấp năng lực tấn công tầm xa do Ukraine tự chủ, thay thế một phần các hệ thống vũ khí nước ngoài như tên lửa ATACMS do Mỹ cung cấp.
Tại thời điểm công bố, nhà sản xuất chỉ sử dụng các mã hiệu FP-7 và FP-9, chưa đề cập đến tên gọi Pelican. Trước đó, Fire Point từng đặt tên Flamingo cho dòng tên lửa hành trình FP-5.
Các nhà phân tích quốc phòng nhận định, nếu Pelican thực sự là phiên bản tiêu chuẩn của FP-7, khả năng tên lửa này trực tiếp tấn công Moscow sẽ bị hạn chế đáng kể bởi tầm bắn.
Theo nhà phân tích quân sự Vasyl Pekhno của Đài phát thanh NV, FP-7 được thiết kế với tầm hoạt động khoảng 200-350 km, trong khi Moscow cách biên giới Ukraine khoảng 450-500 km.
"Vẫn còn nhiều nghi ngờ về khả năng tên lửa có thể bay xa đến vậy, bởi tầm bắn thiết kế của nó chỉ là 350 km. Nó không thể bay thẳng đến Moscow", ông Pekhno giải thích.
Dù vậy, chuyên gia này cho rằng tên lửa đạn đạo vẫn có thể đóng vai trò quan trọng trong một chiến dịch tập kích phối hợp nhiều hướng của Ukraine.
Theo kịch bản được ông Pekhno đề cập, các tên lửa đạn đạo tầm ngắn có thể được sử dụng để tấn công những trận địa phòng không Nga, bao gồm radar và bệ phóng thuộc hệ thống S-400 tại các khu vực như Bryansk hoặc Voronezh.
Việc vô hiệu hóa hoặc làm suy yếu một số vị trí phòng không có thể tạo ra những khoảng trống cục bộ trong mạng lưới phòng thủ của Nga, mở đường cho máy bay không người lái tầm xa và tên lửa hành trình Flamingo tiến sâu hơn vào lãnh thổ nước này.
"Nếu xem tên lửa đạn đạo là một phần trong chiến dịch tổng thể, các mảnh ghép sẽ trở nên hợp lý. Chẳng hạn, tên lửa đạn đạo có thể tấn công các vị trí triển khai S-400, trong khi những hệ thống khác gây quá tải mạng lưới phòng không, tạo điều kiện cho tên lửa Flamingo tiếp cận các mục tiêu đã định", ông Pekhno nhận định.
Ukraine đẩy nhanh phát triển tên lửa FP-7 và FP-9
Trong chương trình phát triển vũ khí nội địa, FP-7 được định vị là tên lửa đạn đạo chiến thuật, trong khi FP-9 được thiết kế để thực hiện các cuộc tấn công ở khoảng cách xa hơn.
Tháng 2/2026, Fire Point công bố đoạn video ghi lại vụ phóng thử nghiệm đầu tiên của FP-7. Theo thông số do nhà sản xuất công bố, tên lửa phóng từ mặt đất này mang đầu đạn nặng 150 kg, đạt tốc độ tối đa 1.500 m/giây và có độ chính xác khi đánh trúng mục tiêu khoảng 14 m.
Tên lửa đạn đạo FP-7. Ảnh: Denys Shtilierman/X
Đầu tháng 9/2026, Giám đốc điều hành Fire Point, bà Iryna Terekh, cho biết tại triển lãm quốc phòng MSPO 2026 ở Ba Lan rằng FP-7 đã hoàn thành hai giai đoạn thử nghiệm tác chiến.
Bà đồng thời thông báo hệ thống đang được chuẩn bị để triển khai ra tiền tuyến trong vòng vài tuần, thay vì phải chờ đợi vài tháng như dự kiến trước đó.
Song song với FP-7, Fire Point đang phát triển FP-9, dòng tên lửa đạn đạo có kích thước lớn hơn và được thiết kế với tầm bắn lên tới 850 km.
Vào mùa hè năm nay, trưởng nhóm thiết kế Fire Point Denys Shtilerman cho biết các cuộc thử nghiệm bay của hệ thống FP-9 có thể bao gồm những quỹ đạo hướng tới các mục tiêu mang tính biểu tượng của Nga. Theo ông, việc thử nghiệm một tên lửa có tầm bắn 850 km hoàn toàn trong không phận Ukraine là điều không khả thi về mặt địa lý.
Những thông tin được công bố cho thấy cả FP-7 và FP-9 đều đang trải qua quá trình phát triển, thử nghiệm với tốc độ nhanh trong những tháng gần đây.
Tuy nhiên, các thông số kỹ thuật cụ thể của tên lửa Pelican được ông Zelensky đề cập vẫn chưa được công khai. Do đó, chưa thể xác định chính xác loại vũ khí này có phải là FP-7 hay một biến thể khác.
Các đánh giá quốc phòng cho rằng, nếu mục tiêu của cuộc tập kích nằm trực tiếp trong khu vực đô thị Moscow, phiên bản FP-7 tiêu chuẩn với tầm bắn khoảng 200-350 km khó có thể đáp ứng yêu cầu về khoảng cách.
Trong khi đó, hiện chưa có thông tin xác nhận Fire Point đã đẩy nhanh quá trình thử nghiệm thực chiến đối với FP-9, hệ thống có tầm bắn lên tới 850 km.
Khả năng tên gọi Pelican được sử dụng cho một biến thể tên lửa đạn đạo tầm trung khác, được thiết kế nhằm xuyên thủng hoặc làm suy yếu các hành lang phòng không của Nga, cũng chưa được xác nhận, theo Kyiv Post.
