Euromaidan Press đưa tin, Nga đang âm thầm nâng cấp các máy bay không người lái (UAV) tấn công Molniya (tia chớp) giá rẻ bằng hệ thống truyền video kỹ thuật số. Động thái này được cho là có thể khiến những thiết bị dò tìm mà quân đội Ukraine đang sử dụng mất khả năng nhận diện mục tiêu.
Theo ông Serhii “Flash” Beskrestnov, cố vấn công nghệ quốc phòng của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, công nghệ truyền video kỹ thuật số đang xuất hiện ngày càng nhiều trên các UAV Molniya và có thể dần thay thế hoàn toàn hệ thống truyền tín hiệu analog. Khi đó, nhiều thiết bị dò tìm cầm tay hiện nay của Ukraine sẽ không còn khả năng phát hiện loại UAV này.
Ông Beskrestnov cảnh báo Ukraine cần chuẩn bị cho sự thay đổi ngay từ bây giờ, thay vì chờ đến khi quá trình chuyển đổi hoàn tất mới tìm cách ứng phó.
UAV Molniya. Ảnh chụp màn hình bởi Rob Lee
Video kỹ thuật số vượt qua các thiết bị dò tìm
Cũng theo Euromaidan Press, các đơn vị Ukraine ở tiền tuyến hiện phụ thuộc đáng kể vào những thiết bị dò tìm giá rẻ có khả năng thu tín hiệu video analog phát ra từ UAV. Khi phát hiện tín hiệu, thiết bị có thể cung cấp cho binh sĩ vài giây cảnh báo để tìm nơi trú ẩn trước khi UAV tiếp cận.
Tuy nhiên, phương thức truyền video kỹ thuật số lại không thể bị những thiết bị này nhận diện.
“Việc truyền tải video kỹ thuật số ngày càng phổ biến trên các trạm Molniya”, ông Beskrestnov cho biết, đồng thời kêu gọi Ukraine chuẩn bị cho kịch bản những thiết bị phát hiện hiện tại trở nên kém hiệu quả trước loại UAV này.
Theo vị cố vấn, giải pháp là nhanh chóng tích hợp khả năng phát hiện tín hiệu video kỹ thuật số vào các hệ thống dò tìm và tác chiến chống UAV. Những hệ thống mới không nhất thiết phải giải mã hoặc hiển thị hình ảnh mà UAV đang ghi lại. Thay vào đó, chúng chỉ cần xác định sự hiện diện của tín hiệu, xác định hướng phát tín hiệu và cảnh báo người vận hành về nguy cơ đang tới.
“Chúng ta sẽ không nhìn thấy hình ảnh, nhưng sẽ nhận biết sự hiện diện, xác định hướng và cảnh báo người dùng về mối đe dọa”, ông Beskrestnov giải thích.
UAV giá 300 USD liên tục được cải tiến
Molniya được xem là một trong những dòng UAV tấn công giá rẻ mà Nga có thể sản xuất với số lượng lớn. Loại UAV này có thiết kế tương đối đơn giản, sử dụng các vật liệu như ván ép, xốp cùng linh kiện điện tử thương mại.
Chi phí thấp giúp Nga dễ dàng triển khai hàng loạt cũng như liên tục thay đổi thiết kế để đối phó với các biện pháp phòng thủ của Ukraine. Theo Beskrestnov, tại khu vực Zaporizhzhia, Nga có thể phóng tới khoảng 10 chiếc Molniya mỗi ngày.
Một UAV Molniya của Nga. Ảnh: Ukrainska Pravda
Không chỉ thay đổi hệ thống truyền tín hiệu, Nga còn được cho là đã chuyển một số UAV Molniya sang sử dụng tần số video từ 4,1-4,5 GHz, vốn khó bị nhiều thiết bị dò tìm hiện nay thu nhận ổn định.
Đáng chú ý, Nga cũng bắt đầu triển khai các phiên bản có khả năng hoạt động tự hành với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Những UAV này có thể thực hiện nhiệm vụ mà không cần duy trì liên kết vô tuyến liên tục, qua đó làm giảm khả năng bị các thiết bị dò tìm phát hiện tín hiệu.
Ukraine chạy đua thu hẹp khoảng cách
Những thay đổi trên đang đặt Ukraine trước bài toán phải nhanh chóng nâng cấp hệ thống phát hiện UAV. Kiev được cho là mới đưa vào sử dụng thiết bị dò UAV cầm tay sản xuất hàng loạt đầu tiên hồi tháng 7, trong khi lực lượng Nga đã sử dụng các thiết bị do nước ngoài sản xuất có khả năng nhận diện nhiều loại UAV từ trước đó.
Thách thức nằm ở chỗ cuộc đối đầu giữa UAV và hệ thống phòng thủ đang diễn ra theo hướng “mèo vờn chuột”. Mỗi khi Ukraine triển khai một phương thức phát hiện mới, Nga lại có thể tìm cách thay đổi tần số, phương thức truyền dữ liệu hoặc mức độ tự động hóa của UAV để né tránh.
Với một loại UAV có giá chỉ khoảng 300 USD, việc liên tục thử nghiệm và nâng cấp như vậy có thể được thực hiện với chi phí tương đối thấp. Điều này buộc Ukraine phải chạy đua không chỉ về công nghệ mà còn về tốc độ triển khai các hệ thống phòng thủ mới, trước khi những thiết bị đang được sử dụng rộng rãi trở nên lỗi thời.
