Tạo “vỏ bọc” doanh nghiệp “uy tín”
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an và lãnh đạo Cục Cảnh sát môi trường về đấu tranh, triệt phá chuyên án về đường dây có dấu hiệu phạm tội “Gây ô nhiễm môi trường” do Lê Thị Thùy Trang (SN 1977, ở phường An Lạc, TP. Hồ Chí Minh) chủ mưu cầm đầu, do Cục Cảnh sát môi trường xác lập.
Chuyên án do Cục Cảnh sát môi trường phối hợp các Cục nghiệp vụ thuộc Bộ Công an và Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP. Hồ Chí Minh tiến hành đấu tranh, triệt phá.
Cơ quan Công an làm việc với Lê Thị Thùy Trang.
Kết quả điều tra bước đầu xác định, từ năm 2024 đến nay, Lê Thị Thùy Trang đã tổ chức, điều hành một “hệ sinh thái” gồm nhiều doanh nghiệp như Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát; Công ty TNHH Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát, Công ty TNHH Thương mại Vận chuyển An Bình, Công ty TNHH MT Đất Xanh Miền Nam… để ký hợp đồng vận chuyển, xử lý chất thải rắn thông thường từ các doanh nghiệp sản xuất (dệt nhuộm, giấy, thủy sản, đá granite…).
Nhằm thu hút khách hàng, nhóm này đưa ra mức giá xử lý chất thải "hấp dẫn", thấp hơn nhiều so với thị trường. Sau khi ký hợp đồng với các doanh nghiệp là chủ nguồn thải trong các lĩnh vực như sản xuất giấy, dệt nhuộm, thuộc da, chế biến thủy sản, sản xuất đá granite, nước giải khát…, các công ty này thực hiện thu gom chất thải rắn thông thường phát sinh từ các hoạt động này, có bùn thải từ hệ thống xử lý nước thải, xỉ than, bột đá…
Hiện trường chôn lấp chất thải.
Tuy nhiên, thay vì xử lý theo quy định, toàn bộ số chất thải này bị chỉ đạo mang đi đổ trực tiếp ra môi trường hoặc chôn lấp, san lấp mặt bằng trái phép tại nhiều khu vực khác nhau tại TP. Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh phía Nam nhằm thu lợi bất chính.
Đáng chú ý, để đối phó cơ quan chức năng, các đối tượng còn thực hiện 1 "màn kịch" tinh vi bằng cách vận chuyển chất thải về Công ty TNHH Môi trường Đất Xanh Miền Nam (tên cũ là Công ty Nam Thái Dương) là đơn vị có chức năng xử lý chất thải. Tuy nhiên, theo quy định phải xử lý trong 45 ngày thì thực tế chất thải không được xử lý hoặc chỉ xử lý sơ sài, chưa đạt chuẩn rồi tiếp tục bị đem đi đổ bỏ. Ngoài ra, một phần chất thải còn được bán trực tiếp cho các cá nhân có nhu cầu san lấp mặt bằng, bón cây nhằm thu lợi bất chính.
Hiện trường chôn lấp chất thải.
Quy trình vận hành được tổ chức chặt chẽ: từ việc kế toán soạn hợp đồng, xuất hóa đơn, đến việc điều phối xe tải nhận hàng và phân luồng đổ thải. Tất cả đều hoạt động dưới sự chỉ đạo xuyên suốt của Trang, nhằm tối đa hóa lợi nhuận bất chính.
Cơ quan điều tra xác định, từ năm 2024 đến nay, đường dây này đã thực hiện hàng trăm chuyến xe đầu kéo (mỗi chuyến 25 - 30 tấn), đổ thải trái phép tại ít nhất 11 địa điểm ở TP.HCM, Đồng Tháp, Tây Ninh… với tổng khối lượng khoảng 20.000 tấn chất thải rắn.
Hiện trường chôn lấp chất thải.
Kết quả giám định cho thấy toàn bộ số chất thải thu tại các điểm đổ trộm đều thuộc diện bắt buộc phải xử lý trước khi thải ra môi trường, song đã bị xả thẳng ra ngoài, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Mua bán hóa đơn để hợp thức hóa hành vi vi phạm
Ngày 26/3, lực lượng chức năng đã huy động gần 100 trinh sát, điều tra viên, chia thành nhiều tổ công tác, tiến hành khám xét khẩn cấp, lập biên bản ghi nhận hiện trường tại 6 địa điểm trên địa bàn TP.HCM và tỉnh Đồng Tháp.
Kết quả thu giữ hơn 50.000 USD, gần 2 tỷ đồng, hàng chục cuốn sổ đỏ, 12 CPU máy tính phục vụ hoạt động của các công ty và hàng trăm thùng carton chứa nhiều đồ vật, tài liệu là hồ sơ pháp nhân, hợp đồng, phiếu thu chi, sổ sách, chứng từ kế toán…
Cơ quan Công an tiến hành khám xét, thu giữ nhiều tang vật có liên quan.
Quá trình mở rộng điều tra, đến nay xác định các công ty do Trang điều hành đã đổ thải trái phép tại 11 điểm với tổng khối lượng hơn 20.160 tấn chất thải rắn ra môi trường. Cảnh sát đã triệu tập 23 người có liên quan về trụ sở làm việc. Bước đầu, các đối tượng thừa nhận hành vi tham gia vào hoạt động thu, xử lý chất thải của các công ty do Trang điều hành.
Theo đó, Trang thuê người đứng tên giám đốc, đại diện pháp luật các công ty và bố trí nhân sự điều hành. Nguyễn Văn Hiệp phụ trách điều phối xe, tài xế thu gom chất thải từ các doanh nghiệp; Nguyễn Thị Tuyết Nhung đảm nhiệm vai trò kế toán, thủ quỹ, soạn hợp đồng và xuất hóa đơn cho khách hàng.
Hiện trường chôn lấp chất thải.
Quy trình hoạt động được tổ chức chặt chẽ, tinh vi khi mỗi cá nhân sẽ được phân công nhiệm vụ theo từng khâu. Theo đó, Trang tìm kiếm khách hàng, thỏa thuận giá, sau đó chuyển thông tin cho Nguyễn Thị Tuyết Nhung (kế toán, thủ quỹ cho Công ty Thịnh Phát, Công ty Thương mại Thịnh Phát và Công ty An Bình) làm hợp đồng.
Nhận được thông tin từ bà chủ, Nhung soạn hợp đồng nguyên tắc. Khi đã ký kết hợp đồng, Nhung sẽ tiếp tục chuyển thông tin liên hệ của khách đến Nguyễn Văn Hiệp. Lúc này, Hiệp sẽ điều xe đến nhận chất thải và vận chuyển đến các công ty như Công ty TNHH Môi trường Đất Xanh Miền Nam, Công ty Sài Gòn Xanh hoặc Công ty TNHH Thương mại xử lý Môi trường Thành Lập. Cuối cùng, Nhung sẽ xuất hóa đơn cho các khách hàng để thanh toán công nợ cho công ty.
Để kiếm thêm lợi nhuận, tăng tối đa nguồn lợi bất chính, Trang đã chỉ đạo Nguyễn Văn Hiệp điều hành xe để tài xế lấy xe vận chuyển chất thải từ các công ty có ký kết hợp đồng xử lý chất thải với Công ty Thương mại Thịnh Phát, Công ty Thịnh Phát, Công ty An Bình, Công ty Đất Xanh Miền Nam và bán trực tiếp số lượng lớn chất thải rắn cho các khách hàng tại nhiều nơi khác nhau trên địa bàn TPHCM và các tỉnh, không qua xử lý.
Để hợp thức hóa chứng từ và cân đối kế toán, Trang còn liên hệ với Công ty TNHH Thương mại xử lý Môi trường Thành Lập và Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Như Kiệt để mua hóa đơn giá trị gia tăng khống. Chi phí mua hóa đơn dao động từ 3,2% đến 6% giá trị hàng hóa trước thuế.
Nhóm đối tượng tại cơ quan công an.
Cụ thể, Nguyễn Thanh Phỉ được giao nhiệm vụ xuất hóa đơn khống thể hiện việc xử lý chất thải cho các công ty như Công ty TNHH Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát, Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát và Công ty TNHH Thương mại Vận chuyển An Bình, trong khi thực tế không có hoạt động xử lý nào diễn ra.
Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được và lời khai của các đối tượng, ngày 10/4, Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Lê Thị Thùy Trang và 6 đồng phạm gồm: Nguyễn Văn Hiệp, Tăng Tư Thế, Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Phùng Quốc Anh, Nguyễn Thanh Phỉ và Vũ Thị Thuận về tội “Gây ô nhiễm môi trường” và tội “Mua bán trái phép hóa đơn”. Ngày 13/4, Viện kiểm sát nhân dân TP. Hồ Chí Minh đã phê chuẩn các quyết định, lệnh nêu trên.
Đối với các đối tượng, pháp nhân khác có liên quan, lực lượng công an tiếp tục mở rộng điều tra làm rõ các hành vi vi phạm pháp luật khác, truy xét, củng cố tài liệu chứng cứ, xử lý theo quy định pháp luật.
Theo Bộ Công an, vụ án là hồi chuông cảnh tỉnh đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực môi trường. Tất cả hành vi vi phạm quy định về xử lý chất thải, hủy hoại môi trường sống sẽ bị xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm. Công an TP. Hồ Chí Minh khuyến cáo doanh nghiệp cần lựa chọn đơn vị xử lý chất thải có đầy đủ pháp lý, năng lực thực tế; không tiếp tay cho hành vi xử lý “chui”, giá rẻ bất thường. Người dân khi phát hiện dấu hiệu đổ thải trái phép cần kịp thời tố giác.
