Sáng 24/6, Ban chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia) chỉ đạo Bộ Công an tổ chức Lễ phát động triển khai tháng cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc.
Lễ phát động được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến điểm cầu công an các tỉnh, thành phố và 3.321 điểm cầu công an cấp xã. Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà (Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia) dự và phát biểu chỉ đạo.
Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).
Lễ phát động triển khai tháng cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc.
Hơn nửa thế kỷ chờ ngày trở về
Phát biểu chỉ đạo tại lễ phát động, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà xúc động nhấn mạnh: “Sau hơn nửa thế kỷ kể từ ngày hi sinh, liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết, liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát và liệt sĩ Đoàn Văn Khải đã được xác định danh tính, trở về với tên tuổi của mình. Đó không chỉ là niềm vui lớn lao của ba gia đình mà còn là niềm vui chung của toàn dân tộc, đặc biệt là những người đã và đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đây cũng là minh chứng sinh động cho thấy, dù chiến tranh đã lùi xa, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta vẫn không ngừng nỗ lực để đưa các anh trở về với gia đình, quê hương và đất nước”.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại buổi lễ.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo, quyết tâm, quyết liệt của Bộ Công an đã chủ động nghiên cứu, xây dựng và triển khai các giải pháp ứng dụng công nghệ hiện đại, trong đó có việc thu nhận, phân tích và xây dựng cơ sở dữ liệu ADN.
Đồng thời, Phó Thủ tướng biểu dương sự phối hợp chặt chẽ, những nỗ lực, cố gắng vượt bậc của Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, doanh nghiệp đã đồng hành, tổ chức triển khai hiệu quả nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng này.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đang bước vào giai đoạn có tính quyết định để hoàn thành mục tiêu của chiến dịch. Song nhiệm vụ phía trước còn rất nặng nề, hiện nay, cả nước còn trên 175 ngàn liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt, trên 300 ngàn mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin, đây là sự trăn trở lớn của cả hệ thống chính trị và toàn dân ta.
Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long tặng quà cho đại diện thân nhân ba liệt sĩ.
Thời gian qua, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Công ty Cổ phần GeneStory triển khai công tác thu nhận, đối sánh, phân tích và đồng bộ hơn 53.000 dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin vào cơ sở dữ liệu, qua đó xác định và công nhận danh tính cho 25 liệt sĩ chưa xác định được thông tin, góp phần nâng cao hiệu quả xác định danh tính liệt sĩ.
“Công việc thiêng liêng này đang thôi thúc chúng ta: vừa là trách nhiệm trước lịch sử, vừa là sự cấp bách chạy đua với thời gian. Nhiều thân nhân trực hệ của liệt sĩ nay đã tuổi cao, sức yếu; nhiều người đã mang theo khát vọng tìm lại người thân đi suốt cuộc đời mình. Mỗi ngày trôi qua là thêm một cơ hội có thể mất đi, thêm một khoảng trống lịch sử cần được lấp đầy”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ.
Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, nhất là các trường hợp còn thiếu thông tin, đòi hỏi phải có cách làm bài bản, khoa học, đồng bộ, lâu dài, quyết tâm, kiên trì, quyết liệt. Vì vậy, việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ đóng vai trò hết sức quan trọng.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, các bộ, ngành, địa phương phải coi đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng; tập trung mọi nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thu nhận và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, không để chậm trễ làm mất đi những cơ hội quý giá còn lại.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thăm hỏi thân nhân gia đình các anh hùng liệt sĩ có mặt tại điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN.
Đặt ra các nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị, Bộ Công an tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, chủ trì tổ chức triển khai việc thu nhận, phân tích, xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ. Công việc này cần bảo đảm tính khoa học, chính xác, an toàn và bảo mật thông tin. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất bổ sung điều kiện trang thiết bị hiện đại phục vụ cho khối lượng công việc rất lớn với kết quả cao nhất.
Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ cùng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cũng như chính quyền địa phương trên cả nước khẩn trương đẩy mạnh công tác giám định mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin; phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an khi kết nối, chia sẻ dữ liệu.
Trong đó, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ mới trong giám định ADN; tăng cường chuyển giao công nghệ, góp phần nâng cao năng lực xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Niềm vui sau nhiều năm mòn mỏi tìm kiếm
Trong khuôn khổ buổi lễ, Ban Tổ chức đã trao Thông báo kết quả giám định ADN hài cốt liệt sĩ cho thân nhân của 3 liệt sĩ. Đó là liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết (quê Hải Dương cũ), có phần mộ an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ (Gia Lai); cùng hai liệt sĩ an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp (thành phố Cần Thơ) là liệt sĩ Đoàn Văn Khải (quê xã Khánh An, huyện Yên Khánh (cũ), tỉnh Ninh Bình) và liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát (quê xã Minh Dân, huyện Triệu Sơn (cũ), tỉnh Thanh Hóa).
Thân nhân gia đình liệt sĩ tham dự buổi lễ.
Xúc động khi nhận kết quả giám định ADN của người anh trai, ông Đoàn Văn Khơi, em ruột liệt sĩ Đoàn Văn Khải (quê xã Khánh An, huyện Yên Khánh (cũ), tỉnh Ninh Bình), cho biết anh trai nhập ngũ năm 1970 khi mới 20 tuổi đến năm 1972 thì hi sinh.
Sau khi nhận giấy báo tử, gia đình chỉ biết người thân đã ngã xuống nhưng không có thêm thông tin về nơi an táng. “Suốt hàng chục năm, gia đình gần như không có tin tức gì. Chúng tôi đi tìm khắp nơi nhưng rất khó khăn vì thông tin quá ít, hồ sơ thất lạc, nhiều đồng đội cũng đã mất”, ông Khơi chia sẻ.
Khoảng 2-3 năm trước, gia đình mới biết phần mộ liệt sĩ được an táng tại Cần Thơ nhưng chưa thể xác định danh tính. Sau khi lấy mẫu ADN gia đình cuối cùng đã nhận được kết quả chính xác.
“Nhiều lúc gia đình gần như không còn hy vọng vì đã quá nhiều năm trôi qua. Chúng tôi nghĩ khả năng tìm được là rất mong manh. Bây giờ nhận được kết quả như thế này, cả gia đình mừng lắm, ngày được báo tin ADN trùng khớp, gia đình chúng tôi đều bật khóc”, ông xúc động nói.
Ông Đoàn Văn Khơi xúc động khi nhận kết quả giám định ADN của người anh trai.
Trao đổi thêm với PV ĐS&PL, bà Lê Thị Bống (SN 1963), em gái ruột liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết, cho biết anh trai sinh năm 1953 và lên đường nhập ngũ khoảng năm 1970 - 1971. “Thời điểm đó tôi còn nhỏ nên không nắm rõ anh đi chiến trường nào. Gia đình cũng không nhận được nhiều thông tin. Sau này chỉ nghe người thân báo lại rằng anh đã hy sinh”, bà Bống kể.
Theo bà Bống, một người cậu ruột từng chiến đấu cùng đơn vị đã gửi thư về báo tin liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết đã hy sinh. Năm 2011, gia đình nhận được thông tin phần mộ liệt sĩ tại Tây Ninh và đã làm các thủ tục để đưa hài cốt về quê an táng. Tuy nhiên, khi tham gia chương trình giám định ADN, kết quả lại cho thấy sự tương hợp với một phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ (Gia Lai).
Bà Lê Thị Bống chia sẻ với PV ĐS&PL
“Gia đình rất bất ngờ vì trước đó đã tin rằng đã tìm được đúng phần mộ của anh. Bây giờ kết quả ADN trùng khớp với phần mộ ở Gia Lai. Nếu không có chương trình này thì gia đình vẫn chưa biết đã nhận nhầm. Gia đình tôi tin tưởng vào công nghệ hiện đại ngày nay, và gia đình có nguyện vọng đưa hài cốt của anh trai về”, bà Bống chia sẻ.
Theo người thân liệt sĩ, việc xác định được thông tin sau hơn nửa thế kỷ không chỉ giúp gia đình vơi đi nỗi đau, mà còn là niềm an ủi lớn đối với những người đã nhiều năm mòn mỏi đi tìm tung tích người thân hy sinh trong chiến tranh.
Bộ Công an mở đợt cao điểm thu nhận 300.000 mẫu ADN
Nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo toàn diện của Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long nhấn mạnh, đây là những định hướng quan trọng để lực lượng CAND cùng các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai hiệu quả cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ trong Chiến dịch “500 ngày đêm” của Ban Chỉ đạo quốc gia.
Thứ trưởng Nguyễn Văn Long phát biểu tại buổi lễ.
Thứ trưởng Nguyễn Văn Long nêu rõ, Bộ Công an xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, nhân văn, vừa là trách nhiệm, vừa là tình cảm và là sự tri ân thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sĩ cùng thân nhân gia đình liệt sĩ.
Để cụ thể hóa và thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long yêu cầu, Công an các đơn vị, địa phương tập trung triển khai quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm.
Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội (C06) cho biết, thực hiện Quyết định số 27 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và Kế hoạch số 51 ngày 24/4/2026 của Đảng ủy Công an Trung ương, ngày 8/6/2026, Bộ Công an đã ban hành Kế hoạch số 453 về mở tháng cao điểm thu mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin.
Thân nhân gia đình các anh hùng liệt sĩ có mặt tại điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN.
Theo đó, cơ quan chức năng sẽ khảo sát, xác minh, cập nhật thông tin về liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin vào hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin đã được khảo sát, xác minh và cập nhật thông tin trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Phấn đấu đạt 70% số lượng thân nhân đủ điều kiện đã cập nhật trên hệ thống được thu mẫu, thu tối đa là 2 thân nhân/liệt sĩ. Công tác thu nhận mẫu sinh phẩm ADN sẽ được triển khai đúng kế hoạch, bảo đảm đúng người, đúng diện đối tượng và tuân thủ các quy định. Hoạt động này sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Đối tượng là thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin và trước mắt tập trung ở thân nhân và rà soát thân nhân bên ngoại.
Thân nhân gia đình các anh hùng liệt sĩ có mặt tại điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN.
Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cho biết thời gian triển khai từ ngày 25/6/2026 đến ngày 25/7/2026. Đây là đợt cao điểm, phấn đấu thu nhận 250.000 mẫu. Từ ngày 26/7 đến ngày 31/12, tiếp tục hoàn thiện 50.000 mẫu.
Thời gian qua, Bộ Công an đã chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng đơn vị liên quan triển khai công tác phân tích và đồng bộ hơn 53.000 dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin vào cơ sở dữ liệu. Qua đó, xác định và công nhận danh tính cho 25 liệt sĩ. Ngay sau lễ phát động, đã diễn ra các hoạt động thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với thân nhân liệt sĩ trên địa bàn TP Hà Nội; tư vấn, trao tặng thuốc và sản phẩm chăm sóc sức khỏe cho thân nhân liệt sĩ.
Quy trình thu mẫu thân nhân liệt sĩ
Bước 1: Người hưởng chế độ thờ cúng liệt sĩ mang bằng Tổ quốc ghi công đến Công an xã/phường nơi cư trú
Bước 2: Liên hệ cán bộ phụ trách và thực hiện kê khai 2 biểu mẫu của lực lượng công an
Xác định thông tin tối thiểu 2 người là thân nhân của liệt sĩ chưa xác định thông tin theo dòng ngoại (dòng mẹ) theo thứ tự ưu tiên từ 1 đến 6: Mẹ đẻ liệt sĩ; Mẹ đẻ của mẹ đẻ liệt sĩ (bà ngoại ruột của liệt sĩ); Anh, chị, em cùng mẹ đẻ với liệt sĩ; Bác, cậu, dì là anh, chị, em ruột của mẹ liệt sĩ (cùng mẹ đẻ); Anh, em con của chị gái, em gái của mẹ đẻ liệt sĩ; Con của chị gái, em gái liệt sĩ.
Bước 3: Người được lựa chọn cung cấp mẫu sinh phẩm ADN đến địa điểm tổ chức thu mẫu theo thời gian được lực lượng Công an xã/phường thông báo (khi đi mang theo Căn cước/Căn cước công dân gắn chip)
