Năm 14 tuổi, Warren Buffett - (SN 1930) là một trong những nhà đầu tư thành công nhất mọi thời đại, nhà từ thiện người Mỹ và là Chủ tịch kiêm CEO của tập đoàn đa quốc gia Berkshire Hathaway, đã tự khai thuế và còn biết tính chi phí khấu trừ cho chiếc xe đạp, đồng hồ phục vụ công việc giao báo mỗi sáng. Đó không chỉ là việc làm thêm, mà là bài học tài chính đầu đời rất thực tế.
Thực tế cho thấy, nhiều tỷ phú và CEO lớn đều bắt đầu từ những công việc rất bình dị như bán hàng, phục vụ hay giao báo. Chính những trải nghiệm này trở thành “lớp học tiền bạc” sớm nhất, giúp họ hiểu cách kiếm tiền, quản lý chi tiêu và kiểm soát rủi ro.
Bài học về dòng tiền từ những công việc nhỏ
Công việc giao báo tưởng chừng đơn giản nhưng lại là một mô hình kinh doanh thu nhỏ. Người làm phải biết tính toán, thu tiền và chịu rủi ro khi khách nợ hoặc không trả.
Buffett từng học được bài học về "nợ xấu" từ chính công việc này: Nếu khách không trả tiền, người giao báo vẫn phải thanh toán cho nhà phát hành. Nhờ đó, ông sớm hiểu cách quản lý dòng tiền và hạn chế rủi ro.
Bằng việc tối ưu tuyến đường giao báo, ông kiếm được khoảng 175 USD mỗi tháng – mức thu nhập đáng kể thời đó.
Tim Cook - CEO Apple, cũng từng dậy từ 3 giờ sáng để giao báo kiếm tiền học. Kỷ luật và thói quen tiết kiệm từ sớm đã giúp ông tiến xa trong sự nghiệp. Walt Disney cũng từng có lịch trình tương tự khi còn nhỏ, làm việc đều đặn bất chấp thời tiết.
Bài học rút ra khá rõ: Hiểu giá trị sức lao động của mình và biết cách nâng thu nhập là kỹ năng quan trọng ngay từ những việc nhỏ nhất.
Trước khi có văn phòng góc, IPO hay khối tài sản tỷ USD, nhiều lãnh đạo nổi tiếng nước Mỹ từng bắt đầu với cùng một công việc giản dị. (Ảnh: Money.com)
Tư duy làm chủ ngay từ vị trí thấp
Không chỉ chăm chỉ, nhiều người thành công còn thể hiện tư duy làm việc khác biệt ngay từ đầu. Họ không làm việc theo kiểu đối phó mà luôn tìm cách tối ưu.
Michael Dell - (SN 1965) là một tỷ phú, doanh nhân người Mỹ, nổi tiếng với tư cách là người sáng lập, Chủ tịch và CEO của Dell Technologies, khi bán báo đã không tiếp cận ngẫu nhiên mà tập trung vào nhóm khách hàng tiềm năng như người mới chuyển nhà hoặc cặp đôi mới cưới. Nhờ vậy, ông kiếm được tới 18.000 USD trong một năm khi còn là học sinh.
Jeff Bezos - (SN 1964) là doanh nhân, nhà đầu tư người Mỹ, nổi tiếng toàn cầu với vai trò sáng lập "đế chế" thương mại điện tử Amazon.com, Inc., trong thời gian làm tại McDonald’s, không chỉ làm theo quy trình mà còn quan sát cách vận hành để tối ưu tốc độ và hạn chế sai sót. Từ đó, ông rút ra bài học về việc phục vụ khách hàng – yếu tố sau này trở thành cốt lõi của Amazon.
Sara Blakely - nhà sáng lập Spanx, từng bị từ chối nhiều lần khi bán hàng, nhưng chính trải nghiệm đó giúp bà rèn bản lĩnh và kỹ năng thuyết phục.
Những công việc tưởng như đơn giản lại là nơi rèn luyện tư duy hệ thống và khả năng thích nghi – nền tảng cho thành công sau này.
Chấp nhận lương thấp để đổi lấy cơ hội
Một điểm chung khác là họ sẵn sàng chọn công việc lương thấp nếu đổi lại là cơ hội học hỏi.
Michael Bloomberg - (SN 1942) là doanh nhân, tác gia, chính trị gia và nhà hoạt động xã hội người Mỹ, từng làm nhiều việc tay chân để có tiền học. Khi bước vào sự nghiệp chính, ông chấp nhận mức lương thấp hơn các lựa chọn khác vì tin rằng môi trường đó giúp mình phát triển tốt hơn – và quyết định này về sau chứng minh là đúng.
Bill Gates - doanh nhân, nhà từ thiện người Mỹ nổi tiếng nhất với vai trò đồng sáng lập tập đoàn công nghệ Microsoft, cũng từng phải tiếp nhận góp ý thẳng thắn về kỹ năng lập trình trong công việc đầu tiên. Thay vì phản ứng tiêu cực, ông chọn cách lắng nghe và cải thiện.
Oprah Winfrey - (SN 1954) là "Nữ hoàng truyền thông" người Mỹ gốc Phi, nổi tiếng toàn cầu với vai trò người dẫn chương trình talkshow, nhà sản xuất và từ thiện - nhận ra mình không phù hợp với công việc dẫn tin tức vì quá nhạy cảm, nhưng lại biến chính sự đồng cảm đó thành lợi thế khi chuyển sang làm talk show.
Những trải nghiệm ban đầu không chỉ mang lại thu nhập, mà còn giúp mỗi người hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của bản thân.
Không ai trở thành tỷ phú chỉ nhờ một ý tưởng bất ngờ. Họ bắt đầu từ những công việc rất bình thường, với mức lương không cao, nhưng sớm học được cách tiền vận hành.
Sự khác biệt nằm ở cách họ nhìn nhận công việc, quản lý đồng tiền đầu tiên và rút ra bài học cho mình.
Công việc đầu đời có thể chỉ là bước khởi đầu, nhưng chính cách bạn tận dụng nó mới quyết định con đường tài chính về sau.
