Mỗi khi gió mùa đông bắc tràn về, lạnh không chỉ gây khó chịu mà còn âm thầm đẩy nguy cơ đột quỵ tăng cao. VTC News dẫn lời BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, số ca cấp cứu đột quỵ thường gia tăng rõ rệt trong những đợt rét sâu, nhất là ở người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính.
Khi nhiệt độ giảm, cơ thể phản xạ co mạch ngoại vi để giữ nhiệt. Sự co mạch này làm lòng mạch hẹp lại, huyết áp tăng đột ngột. Ở những người có sẵn tăng huyết áp hoặc xơ vữa động mạch, áp lực tăng cao có thể gây vỡ mạch máu não, dẫn đến xuất huyết não. Trong khi đó, thời tiết lạnh cũng khiến độ nhớt của máu tăng, dòng máu lưu thông chậm hơn, dễ hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông di chuyển và gây tắc mạch não, nhồi máu não sẽ xảy ra.
Ảnh minh họa.
Một yếu tố nguy cơ khác đến từ thói quen sinh hoạt mùa lạnh. Nhiều người uống rượu bia để “làm ấm”, nhưng theo bác sĩ Dũng, đây là quan niệm sai lầm. Cồn chỉ tạo cảm giác ấm tạm thời do giãn mạch, sau đó làm cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và khiến huyết áp dao động mạnh. Cộng thêm việc ít vận động, ăn nhiều chất béo trong mùa đông, nguy cơ đột quỵ càng tăng.
Bác sĩ Dũng lưu ý ba thời điểm cần đặc biệt thận trọng. Thứ nhất là sáng sớm khi vừa thức dậy, lúc cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động và phải thích nghi với chênh lệch nhiệt độ lớn, huyết áp thường tăng cao. Thứ hai là khi đi vệ sinh ban đêm, việc rời chăn ấm sang môi trường lạnh đột ngột có thể gây co mạch mạnh. Thứ ba là lúc tắm rửa, nhất là tắm nước lạnh hoặc tắm muộn vào ban đêm.
Dấu hiệu nhận biết đột quỵ trong mùa lạnh
Theo Kinh tế & Đô thị, dấu hiệu nhận biết đột quỵ trong mùa lạnh không khác nhiều so với các trường hợp thông thường. Quy tắc FAST có thể giúp bạn dễ dàng nhận biết: mặt có biểu hiện lệch, tê hoặc yếu một bên; tay bị yếu hoặc không nâng lên được; lời nói khó khăn, nói lắp hoặc không hiểu lời nói. Khi thấy những dấu hiệu này, cần gọi cấp cứu ngay lập tức vì thời gian vàng trong vòng sáu giờ đầu là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị. Ngoài các dấu hiệu trên, bạn cũng cần lưu ý các triệu chứng khác như đau đầu dữ dội, chóng mặt, mất thị lực hoặc mất thăng bằng đột ngột.
Khi gặp người bị đột quỵ, việc đầu tiên là gọi cấp cứu và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Trong lúc chờ đợi, không nên tự ý cho bệnh nhân sử dụng thuốc vì điều này có thể làm tình trạng xuất huyết não trở nên nghiêm trọng hơn. Người nhà cũng không nên cử động, lắc người bệnh, hoặc cho ăn uống để tránh nguy cơ sặc.
Một số quan niệm sai lầm như cạo gió hay nặn chanh vào miệng cũng không giúp ích gì, thậm chí có thể gây nguy hiểm. Để hỗ trợ bệnh nhân, cần đặt người bệnh nằm nghiêng một chỗ, nới lỏng quần áo và ghi lại thời gian xuất hiện triệu chứng cũng như các dấu hiệu của người bệnh để cung cấp cho nhân viên y tế.
5 nguyên tắc phòng ngừa đột quỵ mùa lạnh
Để giảm nguy cơ, người dân cần giữ ấm cơ thể đúng cách, chú trọng đầu, cổ, ngực và bàn chân. Khi ra ngoài nên đội mũ, quàng khăn, đeo khẩu trang. Buổi sáng, hãy áp dụng nguyên tắc “chậm lại 3 phút”: nằm thêm vài phút, cử động nhẹ tay chân, sau đó mới từ từ ngồi dậy và mặc đủ ấm trước khi ra khỏi phòng.
Việc kiểm soát huyết áp và các bệnh lý nền đóng vai trò then chốt. Người tăng huyết áp cần dùng thuốc đều đặn theo chỉ định, không tự ý bỏ thuốc, đồng thời theo dõi huyết áp tại nhà. Chế độ sinh hoạt cũng cần điều chỉnh: hạn chế rượu bia, thuốc lá, giảm muối, uống đủ nước ấm và ưu tiên vận động nhẹ trong nhà thay vì ra ngoài quá sớm.
