Hiểu đúng về "lọc ảo" trong tuyển sinh
Mỗi mùa tuyển sinh, cụm từ "lọc ảo" lại xuất hiện dày đặc trên các diễn đàn khiến không ít phụ huynh và thí sinh vẫn băn khoăn rằng lọc ảo thực chất là làm gì và liệu có làm mất cơ hội của học sinh hay không.
Sau khi kết thúc thời gian đăng ký nguyện vọng, mỗi thí sinh có thể đăng ký rất nhiều nguyện vọng xét tuyển vào các ngành, chương trình đào tạo của các trường đại học.
Tuy nhiên, nếu xét độc lập, một thí sinh có thể đồng thời đủ điều kiện trúng tuyển ở nhiều trường và nhiều ngành khác nhau. Khi đó, nếu tất cả các trường cùng công nhận kết quả, sẽ xuất hiện tình trạng “thí sinh ảo”, tức là số thí sinh được các trường dự kiến tuyển lớn hơn số người thực sự nhập học.
Để giải quyết triệt để vấn đề này, hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD&ĐT sẽ xử lý toàn bộ nguyện vọng của thí sinh trên phạm vi toàn quốc.
Hiểu một cách đơn giản nhất, lọc ảo là quá trình dùng công nghệ phần mềm để loại bỏ các nguyện vọng trùng lặp, đảm bảo mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển vào duy nhất một nguyện vọng cao nhất mà các em đủ điều kiện.
Báo Dân trí dẫn ví dụ, thí sinh Nguyễn Văn A đạt điểm số rất cao và đăng ký 15 nguyện vọng. Nếu không có hệ thống lọc ảo, cả 15 ngành hoặc trường mà bạn A đăng ký đều sẽ đưa tên bạn ấy vào danh sách trúng tuyển.
Như vậy, bạn A đang “giữ chỗ” ảo ở 14 ngành khác, trực tiếp lấy đi cơ hội trúng tuyển của 14 thí sinh khác. Nhờ có quy trình này, thí sinh Nguyễn Văn A sẽ được xác định trúng tuyển nguyện vọng 1, còn 14 nguyện vọng sau đó được tự động xoá bỏ và không xét tiếp.
Trong trường hợp A không đủ điểm trúng tuyển nguyện vọng 1, hệ thống tiếp tục xét tuyển đến nguyện vọng 2 và sẽ dừng lại ở đúng nguyện vọng nào A đủ điểm trúng tuyển.
Hệ thống lọc ảo ra đời chính là để giải quyết bài toán này, đóng vai trò như một “trọng tài” công nghệ quét toàn bộ dữ liệu và tự động giữ lại duy nhất một nguyện vọng cao nhất mà thí sinh đỗ, đồng thời nhường lại các vị trí phía dưới cho những người xếp sau.
Thí sinh, phụ huynh tìm hiểu thông tin tuyển sinh đại học năm 2026. Ảnh: Huyên Nguyễn/Dân trí
Quy trình và nguyên tắc xét duyệt năm 2026
Theo kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 của Bộ GD&ĐT, từ ngày 4/8 đến 17h ngày 9/8, các cơ sở đào tạo trên toàn quốc sẽ cùng phối hợp với các đơn vị của Bộ tiến hành chạy lọc ảo.
Cụ thể, các trường sẽ thực hiện 6 lần xử lý nguyện vọng xét tuyển toàn quốc theo các mốc thời gian quy định trước khi hoàn tất việc xác định điểm chuẩn và công bố danh sách trúng tuyển đợt 1.
Cơ sở đào tạo sẽ tải dữ liệu, thông tin đăng ký xét tuyển của thí sinh từ Hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD&ĐT để tổ chức xét tuyển. Kết thúc công tác lọc ảo và xét tuyển, các trường sẽ kiểm dò lại lần cuối cùng và hoàn tất công bố điểm chuẩn năm 2026 trước 17h ngày 13/8.
Tờ Sức khỏe & Đời sống dẫn lời Tiến sĩ Dương Tôn Thái Dương, Phó trưởng Ban Đào tạo của Đại học Quốc gia TP.HCM, Phụ trách Nhóm lọc ảo phía Nam thông tin rằng sau khi các trường hoàn tất tải dữ liệu từ hệ thống trong khoảng thời gian từ ngày 29 đến 30/7, các trường tham gia trong nhóm sẽ tiến hành họp để thống nhất về thời gian, quy trình cũng như nguyên tắc thực hiện.
Song song đó, Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ chủ trì Nhóm lọc ảo phía Bắc. Xen kẽ với 6 lần lọc ảo và xét tuyển toàn quốc của Bộ GD&ĐT, các trường tham gia nhóm lọc ảo sẽ có 10 lần lọc ảo, xét tuyển theo nhóm.
Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học thuộc Bộ GD&ĐT cho biết, toàn bộ nguyện vọng của thí sinh đều được xử lý tập trung trên hệ thống. Sau khi đối chiếu điều kiện trúng tuyển ở tất cả các nguyện vọng đã đăng ký, mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển một nguyện vọng cao nhất mà mình đủ điều kiện.
Việc xét tuyển được thực hiện theo nguyên tắc bình đẳng giữa các phương thức và các tổ hợp xét tuyển, hoàn toàn không phụ thuộc vào thứ tự phương thức đăng ký. Đặc biệt, trong trường hợp nhiều thí sinh có cùng điểm xét tuyển ở cuối danh sách, hệ thống sẽ ưu tiên người có điểm cộng thấp hơn. Nếu điểm cộng vẫn bằng nhau thì sẽ tiếp tục xét đến thứ tự nguyện vọng, trong đó nguyện vọng xếp cao hơn sẽ được ưu tiên trước.
Riêng đối với ngành sư phạm, thí sinh chỉ được xét tuyển nếu đăng ký trong 5 nguyện vọng đầu tiên. Trong khi đó, các trường thuộc khối Quốc phòng và Công an vẫn thực hiện theo quy định riêng với yêu cầu bắt buộc thí sinh phải đăng ký ở nguyện vọng 1.
