Theo thông tin từ báo Pháp luật TP.HCM, mới đây, Công an TP.HCM vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép chất độc thạch tín (Arsenic), thu giữ hơn 3.000 chế phẩm nha khoa trôi nổi được pha chế thủ công để bán cho các phòng nha khắp cả nước.
Giới chuyên môn lo ngại thuốc diệt tủy trong nha khoa chứa thạch tín có thể gây hại cho sức khỏe, nếu không kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng.
Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) cho biết, phòng chức năng sẽ sớm rà soát lại dữ liệu cấp phép đăng ký thuốc, để xác định thuốc diệt tủy răng có chứa thạch tín (Asen) có được cấp phép hay không; nếu có, hiện có còn hiệu lực hay không.
Vì sao thạch tín bị loại khỏi nha khoa?
Vì sao thạch tín bị loại khỏi nha khoa?
Chia sẻ trên báo Nhân dân, Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Châu Bản, chuyên khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, thạch tín - Arsenic Trioxide (As₂O₃), loại chất độc bảng A hiện không còn được Bộ Y tế cho phép lưu hành và sử dụng trong nha khoa. Hầu hết, các nha khoa chính thống từ lâu không còn sử dụng thạch tín và chế phẩm này.
Việc loại bỏ thạch tín khỏi danh mục thuốc điều trị răng miệng, đặc biệt là diệt tủy xuất phát từ nguy cơ biến chứng cao như làm hoại tử mô tủy gồm mạch máu và thần kinh, đồng thời không còn phù hợp khi đã có nhiều phương pháp an toàn, hiệu quả hơn để kiểm soát đau và điều trị viêm tủy.
Bác sĩ Bản cho hay, điều đáng lo ngại là các phương pháp điều trị viêm tủy răng mang tính chuyên môn cao, trong khi phần lớn người dân khó có điều kiện tiếp cận đầy đủ thông tin để hiểu rõ mình đang được điều trị bằng phương pháp hay loại thuốc nào.
Trên thực tế, dù bị cấm nhưng do khả năng làm chết tủy nhanh và chi phí thấp, thạch tín vẫn được một số cơ sở nha khoa hoạt động không phép, hoặc người không có chuyên môn dùng trong điều trị. Nhiều người bệnh chỉ được giải thích đơn giản là “đặt thuốc giảm đau” hoặc “thuốc làm chết tủy”.
Trước đây, thạch tín từng được sử dụng trong nha khoa để làm chết tủy với các trường hợp viêm tủy cấp, đau dữ dội nhưng gây tê không hiệu quả. Đây chỉ là giải pháp mang tính tạm thời trong giai đoạn y học còn hạn chế. Cùng với sự phát triển của y khoa, các phương pháp diệt tủy an toàn, hiện đại đã thay thế hoàn toàn chế phẩm từ chất độc thạch tín.
Theo bác sĩ, việc sử dụng thạch tín trong điều trị tủy răng hiện nay có lẽ xuất phát từ một số nhân viên làm việc tại các cơ sở nha khoa trước đây nhưng không được đào tạo bài bản, không cập nhật các khuyến cáo và phương pháp điều trị mới.
Hiểm họa hoại tử xương hàm và ngộ độc toàn thân từ thạch tín
Trao đổi trên báo Thanh niên, bác sĩ Lê Thị Thanh Huyền, Khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM) cho biết, trong nha khoa, việc đặt thạch tín vào răng trước đây từng được dùng để “diệt tủy” nhưng hiện nay đã bị từ bỏ do nguy cơ cao gây tai biến tại chỗ. Hoạt chất này có thể thấm qua hệ thống ống ngà và thoát ra vùng quanh chóp răng, từ đó gây hoại tử mô nha chu và xương ổ răng, khiến tổn thương không còn khu trú trong buồng tủy mà lan sang các mô lân cận.
Trên lâm sàng, người bệnh có thể gặp các biến chứng nặng như hoại tử mô mềm, tổn thương nướu, tiêu xương ổ răng, thậm chí lộ xương hàm và viêm xương hàm hoại tử. Những biến chứng này không chỉ gây đau đớn kéo dài mà còn rất khó điều trị phục hồi và có thể dẫn đến mất răng vĩnh viễn.
Về toàn thân, trong ngộ độc cấp, asen có thể gây nôn ói dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, rối loạn điện giải, tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim, tê bì tay chân và có thể dẫn tới suy đa cơ quan, tử vong trong các trường hợp nặng.
Bác sĩ Thanh Huyền cho hay, nếu phơi nhiễm kéo dài, asen tích lũy trong cơ thể có thể gây tổn thương thần kinh ngoại biên, bệnh gan mạn, suy thận, biến đổi sắc tố da, dày sừng lòng bàn tay - bàn chân và đặc biệt làm tăng nguy cơ ung thư da, phổi, bàng quang. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cho thấy asen còn làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và nhồi máu cơ tim. Chính vì vậy, thạch tín không có chỉ định điều trị hợp pháp trong nha khoa hiện đại.
Người dân không tin vào các quảng cáo chữa tủy “siêu tốc”, “một lần là khỏi” tại các cơ sở giá rẻ, không rõ pháp lý.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Trước nguy cơ các sản phẩm chứa chất độc bị tuồn ra thị trường, ThS.BS CKII Nguyễn Đức Minh, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP.HCM khuyến cáo người dân không tin vào các quảng cáo chữa tủy “siêu tốc”, “một lần là khỏi” tại các cơ sở giá rẻ, không rõ pháp lý. Nếu sau khi đặt thuốc diệt tủy xuất hiện đau dữ dội trở lại sau 2–3 ngày, nướu quanh răng đổi màu tím, xám hoặc trắng bệch, hơi thở có mùi hôi do hoại tử, cần đến ngay bệnh viện chuyên khoa để được xử trí kịp thời.
BS Minh nhấn mạnh người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín, chỉ thực hiện thủ thuật xâm lấn tại các bệnh viện, phòng khám được cấp phép, đồng thời có quyền yêu cầu bác sĩ công khai loại thuốc được sử dụng trong quá trình điều trị để bảo vệ sức khỏe bản thân.
