Sau khi lưu lại Thiên đình khoảng 6–7 ngày, đến ngày 30 Tết, hoặc 29 Tết nếu năm đó tháng Chạp thiếu, Táo quân sẽ quay về trần thế để tiếp tục cai quản gian bếp và phù hộ cho gia đình trong năm mới.
Trong các nghi lễ trước Tết của người Việt, cúng ông Công ông Táo được xem là mốc thời gian quan trọng nhất, đánh dấu thời điểm kết thúc năm cũ và bắt đầu chuẩn bị đón năm mới.
Sự tích về Táo quân được lưu truyền qua nhiều truyền thuyết khác nhau, trong đó phổ biến nhất là câu chuyện thường được biết đến với tên gọi “Sự tích ông đầu rau” hay “Sự tích vua Bếp”.
Lễ cúng ông Công, ông Táo cần thực hiện đúng thời điểm, đúng nghi thức, chuẩn bị lễ vật phù hợp, phóng sinh cá chép đúng cách và giữ trọn lòng thành để không phạm các điều kiêng kỵ trong phong tục truyền thống.
Tục cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp với lễ vật cá chép bắt nguồn từ truyền thuyết cá chép vượt vũ môn hóa rồng, thể hiện ước vọng may mắn, thành công và nét đẹp văn hóa phóng sinh, nhân ái của người Việt.
Việc thả cá chép không phải là yêu cầu bắt buộc trong lễ cúng ông Táo. Tuy nhiên, nếu gia đình lựa chọn thực hiện nghi thức này, nên sử dụng cá chép vàng, số lượng và kích thước có thể tùy ý theo ý muốn của gia chủ.
Lễ cúng ông Công ông Táo là dịp để gia chủ bày tỏ lòng biết ơn đối với các vị thần đã phù hộ cho gia đình trong suốt một năm, đồng thời cầu mong những điều tốt lành trong năm mới.
Ngày 23 tháng Chạp âm lịch rơi vào thứ Ba, ngày 10/02/2026 dương lịch. Việc xác định đúng thời điểm này giúp các gia đình chủ động sắp xếp công việc, chuẩn bị lễ cúng đầy đủ và hạn chế nhầm lẫn trong những ngày cuối năm bận rộn.
Để tiễn ông Táo lên trời, các gia đình thường chuẩn bị mâm lễ cúng trang trọng, chu đáo. Tuy nhiên, không ít người vẫn phân vân liệu mâm lễ cúng ông Công ông Táo nên đặt ở bếp hay trên bàn thờ gia tiên cho đúng phong tục.
Lễ cúng ông Công ông Táo được tổ chức vào ngày 23 tháng Chạp hằng năm, là dịp Táo quân gồm Thổ Công, Thổ Địa và Thổ Kỳ lên chầu Ngọc Hoàng, báo cáo việc trong gia đình suốt năm qua.
Những mâm cỗ được bày biện cầu kỳ, đẹp mắt chẳng khác nào những tác phẩm nghệ thuật của hội chị em đã thu hút sự chú ý và khen ngợi của đông đảo cư dân mạng.
Theo các tiểu thương, gà cúng ngậm hoa hồng là mặt hàng hút khách nhất dịp lễ ông Công ông Táo, với nhiều kích cỡ khác nhau, giá dao động từ hơn nửa triệu đồng/con.
Để lễ tiễn Táo quân được trọn vẹn, nhiều gia đình không chỉ chuẩn bị cá chép mà còn thành tâm đọc văn khấn thả cá, thể hiện sự chu đáo và lòng thành kính.
Chọn và thả cá chép đúng cách trong lễ cúng ông Công ông Táo không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn là hành động nhân văn, bảo vệ sự sống và môi trường.
Cá chép từ lâu đã gắn liền với hình ảnh ông Công ông Táo về trời. Nhưng liệu cá chép có phải là lễ vật bắt buộc trong mâm cúng ngày 23 tháng Chạp hay không?
Nhiều gia đình hiện nay có xu hướng cúng ông Công ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp sớm hơn. Vậy, có nên cúng ông Công ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp không?
Ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm là ngày ông Công ông Táo về trời. Theo tục lệ, các gia đình Việt Nam làm lễ cúng để tiễn các vị Táo Quân lên chầu Ngọc Hoàng.
Trái ngược với cảnh đìu hiu, vắng vẻ do ảnh hưởng của dịch COVID-19 trong 2 năm qua, dịp ông Công – ông Táo 2023, không khí nhộn nhịp, huyên náo đã trở lại với chợ cá Yên Sở.